Sąd Najwyższy uznał się za niewłaściwy w skardze adwokata na przewlekłość

Adw. A.N. wniósł skargę na przewlekłość postępowania przed organem

ścigania działającym na podstawie ustawy k.p.k. – Zastępcą Rzecznika przy Sądzie

Okręgowym w P. […], wnosząc o stwierdzenie przewlekłości postępowania oraz

zasądzenie od organu na rzecz strony kwoty jaką Sąd procedując w sprawie skargi

uzna za uzasadnianą w celach prewencyjnych, lecz nie mniej niż 6 000 zł tytułem

przewlekłości postępowania oraz kosztów zastępstwa prawnego w niniejszym

postępowaniu z tytułu jego ustanowienia.

W obszernym uzasadnieniu Skarżący przytoczył wiele przepisów,

orzecznictwa i komentarzy. Wskazał, że organ procesowy nie przekazał

do rozpoznania środka zaskarżenia, jaki wniesiono i złożył również wiosek

I NSP 152/26

2

ewentualny o wyłączenie od orzekania 14 sędziów w przypadku przydzielenia

im sprawy.

Skarżący jako adresata pisma wskazał Sąd Apelacyjny w Poznaniu.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę

o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie

jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych

i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej

lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Stosownie do art. 4 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość sądem

właściwym do rozpoznania skargi jest sąd przełożony nad sądem, przed którym

toczy się postępowanie. Natomiast zgodnie z jej art. 4 ust. 2, Sąd Najwyższy jest

właściwy do rozpoznania skargi na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli skarga dotyczy przewlekłości

postępowania przed sądem apelacyjnym lub Sądem Najwyższym. Przepisy

wyznaczające właściwość rzeczową Sądu Najwyższego do rozpatrywania skarg na

przewlekłość postępowania, jako normy o charakterze kompetencyjnym, muszą być

interpretowane ściśle i literalnie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 19 grudnia 2019 r., I NSP 175/19; z 18 grudnia 2024 r., I NSP 401/24;

z 22 października 2025 r., I NSP 417/25).

Z treści skargi wynika, że skarga na przewlekłość postępowania dotyczy

postępowania przed Zastępcą Rzecznika przy Sądzie Okręgowym w P. W świetle

przywołanych wyżej przepisów ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy

nie jest właściwy do rozpoznania takiej sprawy. Właściwym do oceny, czy skarga

I NSP 152/26

3

taka mieści się w ogóle w zakresie ustawy o skardze na przewlekłość i czy jest

dopuszczalna oraz do jej ewentualnego merytorycznego rozpoznania jest Sąd

Apelacyjny w Poznaniu jako sąd przełożony nad Sądem Okręgowym w Poznaniu

a zarazem jako sąd wskazany przez samego skarżącego.

Mając na uwadze powyższe, na podstawie art. 4 ust. 1 ustawy o skardze

na przewlekłość oraz art. 200 § 11,14 k.p.c. w zw. z art. 397 § 3 k.p.c.

w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. – stosowanych odpowiednio na podstawie art. 8 ust. 2

ustawy o skardze na przewlekłość, Sąd Najwyższy postanowił o stwierdzeniu swej

niewłaściwości i przekazaniu sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Poznaniu.

[a.ł]

Paweł Księżak