Sąd Apelacyjny w Krakowie przewlekle prowadził apelację, spółka dostanie 2 000 zł

P. Sp. z o.o. z siedzibą w B. (dalej również: „skarżąca”), reprezentowana

przez profesjonalnego pełnomocnika, w skardze na naruszenie prawa strony do

rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (dalej:

„skarga na przewlekłość” lub „skarga na przewlekłość postępowania”) z dnia 28

maja 2025 r. wniosła o:

1. stwierdzenie, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie, I

Wydział Cywilny, w sprawie dotyczącej apelacji pozwanych Ł.L. i A.L. (sygn.

akt I AGa 59/23), wniesionej od wyroku Sądu Okręgowego w Krakowie, IX

Wydział Gospodarczy z dnia 8 listopada 2022 r. wydanego w postępowaniu

w sprawie z powództwa skarżącej, nastąpiła przewlekłość postępowania;

2. wydanie Sądowi rozpoznającemu wskazaną wyżej sprawę zalecenia, mając

na uwadze brzmienie art. 374 k.p.c., aby:

1. rozpoznał przedmiotową sprawę na posiedzeniu niejawnym w terminie

3 miesięcy od daty rozpoznania niniejszej skargi, albo

2. jeśli Sąd uzna przeprowadzenie rozprawy za konieczne, wyznaczenie

rozprawy w terminie 3 miesięcy od dnia rozpoznania niniejszej skargi, a

termin rozprawy powinien zostać wyznaczony nie później niż w terminie 6

miesięcy od dnia rozpoznania przedmiotowej skargi,

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 10 000 zł (dziesięć

tysięcy złotych) tytułem odszkodowania za przewlekłość postępowania

w przedmiotowej sprawie,

4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Krakowie kosztów

niniejszego postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego w

I NSP 256/25

3

niniejszym postępowaniu według norm przepisanych oraz kwoty 17 zł

tytułem opłaty skarbowej od pełnomocnictwa;

5. przeprowadzenie dowodu z potwierdzenia nadania i odbioru przesyłki z

odpowiedzią na apelację, na potwierdzenie faktu, że ww. odpowiedź na

apelację została wysłana do tut. Sądu w dniu 8 listopada 2023 r. i doręczona

w dniu 13 listopada 2023 r.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie, w odpowiedzi na skargę na

przewlekłość postępowania, pismem z 13 czerwca 2025 r. wniósł o oddalenie

skargi, a w przypadku jej uznania o przyjęcie mniejszej kwoty odszkodowania.

Prezes Sądu Apelacyjnego w Krakowie uzasadniając przyczyny oddalenia skargi

na przewlekłość postępowania jako wyłączną przyczynę, dla której sprawa nie

została rozpoznana do czasu wniesienia skargi wskazał sytuację kadrową

I Wydziału Cywilnego oraz liczbę spraw oczekujących. Dodał również, że w objętym

skargą postępowaniu interes strony powodowej jest chroniony poprzez

uregulowanie zawarte w art. 492§ 3 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 2 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu,

którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania

rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne

dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to

konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego. W art. 2 ust. 2 powołanej ustawy doprecyzowuje, że przy

badaniu tego, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w

szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w

celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie.

I NSP 256/25

4

Ustawa o skardze na przewlekłość postępowania nie określa wyraźnie, jaki

okres oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.

Judykatura Sądu Najwyższego stoi na stanowisku, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można mówić z reguły w przypadku bezczynności

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która

trwa co najmniej 12 miesięcy (zob. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12

maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; z 21 marca 2006 r.,

III SPP 13/06; z 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 19

października 2017 r., III SPP 42/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; z 22 stycznia

2019 r., I NSP 71/18; z 3 grudnia 2019 r., I NSP 160/19; z 28 września 2021 r., I

NSP 145/21). Sąd Najwyższy zwracał jednak uwagę, że nieuprawniona jest teza, iż

przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania oznacza automatycznie

wystąpienie stanu przewlekłości, bez względu na okoliczności danej sprawy, a

oceniając czy w danej sprawie mamy do czynienia z przewlekłością postępowania

należy brać pod uwagę kryteria określone w art. 2 tej ustawy, zgodnie z którymi dla

stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości postępowania, należy w

szczególności ocenić terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w

celu wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r.,

I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP

145/21).

Podobnie przesłanki stwierdzenia przewlekłości postępowania określa

Europejski Trybunał Praw Człowieka, który ocenia, czy przewlekłość postępowania

jest nieuzasadniona, w świetle szczególnych warunków sprawy i przy

uwzględnieniu takich kryteriów, jak skomplikowanie (stopień złożoności) sprawy,

zachowanie stron i organów prowadzących sprawę oraz znaczenia materii objętej

skargą (wyroki Europejskiego Trybunału Praw Człowieka: z 21 września 2000 r.,

skarga nr 33082/96, w sprawie Wojnowicz przeciwko Polsce; z 4 kwietnia 2000 r.,

skarga nr 38670/97, w sprawie Dewicka przeciwko Polsce; z 26 października 2000

r., skarga nr 25693/94, w sprawie Sobczyk przeciwko Polsce; z 26 lipca 2001 r.,

skarga nr 29691/96, w sprawie Jedamski przeciwko Polsce; z 14 stycznia 2003 r.,

skarga nr 39505/98, w sprawie W.M. przeciwko Polsce; zob. też M.A. Nowicki,

I NSP 256/25

5

Europejski Trybunał Praw Człowieka – orzecznictwo, Tom I – Prawo do rzetelnego

procesu sądowego, Kraków 2001, s. 46 i n. oraz powołane tam orzecznictwo tego

Trybunału, a także postanowienie Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP

48/19; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21). W orzecznictwie Europejskiego

Trybunału Praw Człowieka nie określono sztywnych granic czasowych

postępowania, których przekroczenie mogłoby być automatycznie uznane za

przewlekłość postępowania. Ocena spełnienia obowiązku zależy od okoliczności

konkretnej sprawy, a więc wymaga uwzględnienia wielu czynników wpływających

na tok postępowania (zob. P. Gorajewski, Rozsądny termin rozpoznania sprawy

przez sąd w świetle standardu Rady Europy a praktyka sądowoadministracyjna (w:)

Stosowanie Prawa Europejskiego w orzecznictwie sądowym z 2019 r., s. 69-70

oraz powołane tam orzecznictwo ETPC). Przewlekłość postępowania nie ocenia się

zatem w sposób mechaniczny, lecz w każdej sprawie indywidualnie (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r.,

I NSP 34/20; z 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP

145/21).

W niniejszej sprawie czas oczekiwania na wyznaczenie terminu rozprawy

przez Sąd Apelacyjny w Krakowie przekroczył 24 miesiące. Przedmiotowa sprawa

wpłynęła do I Wydziały Cywilnego Sądu Apelacyjnego w Krakowie w dniu 6 lutego

2023 r. z apelacjami pozwanych. W dniu 8 lutego 2023 r. wylosowany został sędzia

referent, zaś w dniu 19 kwietnia 2023 r. wydano zarządzenie wzywające

pozwanych do uzupełnienia braków formalnych apelacji oraz wniosków o

zwolnienie od kosztów sądowych. Zarządzeniem z dnia 28 czerwca 2023 r.

pozwani zostali wezwani do uzupełnienia dalszych braków wniosków o zwolnienie

od kosztów sądowych. Sąd Apelacyjny postanowieniem z dnia 9 sierpnia 2023 r.

uwzględnił częściowo wnioski pozwanych o zwolnienie od kosztów sądowych a

zarządzeniem z dnia 21 września 2023 r. wezwał pozwanych do uiszczenia braków

fiskalnych apelacji. Zarządzeniem z dnia 18 października 2023 r. doręczono odpis

apelacji stronie powodowej, a na podstawie zarządzenia z dnia 11 grudnia 2023 r.

zarządzono doręczenie pisma procesowego każdemu z pozwanych.

Długość tego okresu dowodzi, że w sprawie prowadzonej przed Sądem

Apelacyjnym w Krakowie pod sygn. akt I AGa 59/23 nastąpiła przewlekłość

I NSP 256/25

6

postępowania, tym bardziej, że 23 stycznia 2024 r. zarządzono złożenie akt

w archiwum. W tym kontekście należy zauważyć, że 20 lutego 2026 r. zapadł wyrok

w niniejszej sprawie. Dlatego też Sąd Najwyższy stwierdza przewlekłość tego

postępowania na podstawie art. 12 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania.

Ustosunkowując się do argumentów podniesionych przez uczestnika

postępowania należy zaznaczyć, że za okoliczność usprawiedliwiającą Sąd

Apelacyjny w Krakowie nie można uznać okoliczności wpływu dużej ilości spraw

przy ograniczonym składzie osobowym sędziów w nim orzekających. W

orzecznictwie przyjmuje się bowiem, że trudności kadrowe nie mogą mieć

zasadniczo wpływu na rozpoznawanie spraw w rozsądnym terminie (postanowienia

Sądu Najwyższego: z 17 lutego 2012 r., III SPP 2/12 i z 6 maja 2020 r., I NSP

34/20). Duży napływ spraw, jak również ograniczona ilość sędziów mogących je

rozpoznać, nie może przecież usprawiedliwiać przewlekłości postępowania i tym

samym wpływać negatywnie na sytuację strony, której przysługuje prawo do

rozpoznania jej sprawy w rozsądnym terminie.

Uwzględniając skargę na przewlekłość postępowania apelacyjnego,

stosownie do treści art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,

Sąd Najwyższy miał obowiązek rozstrzygnąć wniosek skarżącego o zasądzenie od

Skarbu Państwa odpowiedniej sumy pieniężnej. Przyznanie odpowiedniej sumy

pieniężnej stanowi sankcję dla państwa za wadliwe zorganizowanie wymiaru

sprawiedliwości oraz rekompensatę dla skarżącego za krzywdę moralną

spowodowaną przewlekłością postępowania (postanowienie Sądu Najwyższego z 6

stycznia 2006 r., III SPP 154/05). Wysokość przyznanej sumy pieniężnej powinna

być proporcjonalna do czasu trwania zwłoki, jej przyczyn oraz dolegliwości dla

skarżącego. Odpowiednia suma pieniężna pełni rolę swoistego zadośćuczynienia

za stres i frustrację, spowodowane przewlekłością postępowania sądowego

(postanowienia Sądu Najwyższego: z 9 kwietnia 2019 r., I NSP 9/19; z 24 lutego

2016 r., III SPP 53/15).

Skarżąca wnioskowała o przyznanie sumy pieniężnej w kwocie 10 000 zł.

Sąd Najwyższy wziął pod uwagę charakter i znaczenie sprawy oraz czas trwania

zwłoki w podejmowaniu czynności przez Sąd Apelacyjny w Krakowie, jak również to,

I NSP 256/25

7

że zasądzenie sumy pieniężnej nie ma na celu wyrównanie szkody powstałej na

skutek przewlekłości postępowania i nie znalazł podstaw do przyznania skarżącej

pełnej żądanej przez kwoty. Sąd Najwyższy w sprawie nie stwierdził żadnych

szczególnych przesłanek za tym przemawiających. W ocenie Sądu Najwyższego

kwota 2 000 zł (dwa tysiące złotych) w pełni rekompensuje zaistnienie i skutki

przewlekłości postępowania. Z tych też względów, skarga podlegała oddaleniu w

pozostałym zakresie.

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 2 i 4

ustawy o skardze na przewlekłość postępowania orzekł jak w pkt 1 i 2 sentencji

postanowienia, oddalając skargę w pozostałym zakresie na podstawie art. 12 ust. 1

ustawy o skardze na przewlekłość w punkcie 3.

Podstawę orzeczenia o kosztach sądowych w punkcie 4 postanowienia –

uiszczonej przez skarżącą opłacie od skargi w kwocie 200 zł – stanowi art. 17 ust. 3

ustawy o skardze na przewlekłość, zgodnie z którym uwzględniając lub odrzucając

skargę, sąd z urzędu zwraca uiszczoną od niej opłatę.

O kosztach postępowania skargowego w punkcie 5 postanowienia

(wynagrodzenie pełnomocnika w wysokości 240 zł oraz 17 zł tytułem opłaty

skarbowej od pełnomocnictwa) orzeczono na podstawie art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z

art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22

października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2026,

poz.118).

Janusz Niczyporuk Krzysztof Wiak Grzegorz Żmij

(J.C.)

[r.g.]