Apelacja w sprawie kredytu czekała ponad rok, skarżący dostanie 2 tys. zł

Skargą na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki z dnia 25 maja 2026 r., która wpłynęła

do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 29 maja 2026 r., zaś do Sądu Najwyższego

17 czerwca 2026 r., skarżący S. Ł., działając przez profesjonalnego pełnomocnika,

wniósł o: stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o sygn. akt V ACa

1855/24, toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie (pkt 1); zlecenia

Sądowi prowadzącemu postępowanie podjęcia odpowiednich czynności w

wyznaczonym terminie, zmierzających do możliwie jak najszybszego zakończenia

postępowania (pkt 2); zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 10

000,00 (dziesięć tysięcy) złotych (pkt 3) oraz zasądzenie kosztów postępowania

skargowego (pkt 4). W uzasadnieniu skargi skarżący wyjaśnił czynności

podejmowane w sprawie oraz ich przebieg. Nadmienił, że postępowanie w sprawie

prowadzonej przez Sąd I instancji rozpoczęło się 4 marca 2020 r. i zakończyło 1

lutego 2024 r. wydaniem wyroku. Wskazując na zasadność niniejszej skargi podniósł,

że akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 24 maja 2024 r. W

dalszej części uzasadnienia wskazał podstawy prawne oraz orzecznictwo

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka dotyczące przewlekłości postępowania.

W odpowiedzi na skargę z 19 czerwca 2026 r., Prezes Sądu Apelacyjnego

w Warszawie zgłosił swój udział w sprawie, wniósł o stwierdzenie

przez Sąd Najwyższy swojej niewłaściwości i przekazanie sprawy

Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie oraz z ostrożności procesowej wniósł

o oddalenie skargi. W dalszej części odpowiedzi przedstawił przebieg czynności

w sprawie.

I NSP 268/26

3

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga na przewlekłość postępowania zasługiwała na częściowe

uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość postępowania”) strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania).

Stosownie do treści art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do przewlekłości

postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i prawidłowość

czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu

zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd

lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy

egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania

od jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie

skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej

jej zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej

zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła

przewlekłość postępowania.

Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności

I NSP 268/26

4

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu

12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 16 marca 2006 r., III SPP 10/06; z 21 marca

2006 r., III SPP 13/06; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r.,

III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18;

z 13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; z 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; z 27 marca

2019 r., I NSP 88/18; z 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r., I NSP 204/22;

z 23 listopada 2022 r., I NSP 312/22; z 22 marca 2023 r., I NSP 25/23). Nie oznacza

to jednak, że w każdym przypadku, w którym przekroczony został okres 12 miesięcy,

w czasie których nie wyznaczono terminu rozprawy, automatycznie następuje

przewlekłość postępowania w rozumieniu ustawy. Ocena spełnienia obowiązku

rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zależy od konkretnych okoliczności,

a więc wymaga uwzględnienia wielu czynników wpływających na tok postępowania.

Powyższe oznacza, że przewlekłość postępowania ocenia się w każdej sprawie

w sposób indywidualny, z uwzględnieniem wymienionych okoliczności.

Ponadto w orzecznictwie Sądu Najwyższego wskazuje się, że znaczny

wpływ spraw, problemy kadrowe i obciążenie sędziów pracą pozostają bez wpływu

na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie, w której wniesiono skargę

(por. postanowienia Sądu Najwyższego: z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06;

z 5 kwietnia 2022 r., I NSP 66/22; z 7 lipca 2022 r., I NSP 204/22; z 23 listopada

2022 r., I NSP 312/22; z 22 marca 2023 r., I NSP 25/23). Obciążenie pracą,

ilość spraw oraz stan kadry orzeczniczej, co najwyżej prowadzić mogą

do stwierdzenia, że przewlekłość postępowania w konkretnej sprawie nie jest

wynikiem zaniedbań, czy też uchybień ze strony Sądu. Jednakże to na Państwie

spoczywa obowiązek zorganizowania warunków należytego sprawowania władzy

jurysdykcyjnej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 16 marca 2006 r.,

III SPP 10/06). W tym też kontekście – organizacyjnym – należy rozpoznawać

argumenty zawarte w odpowiedzi na skargę. Jakkolwiek przyczyniają się

one do dezorganizacji i opóźnień w wyznaczaniu spraw, to wciąż pozostają

bez wpływu na stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie.

Ostatecznie Sąd jako jednostka reprezentująca Skarb Państwa ponosi formalną

odpowiedzialność za niewłaściwe wywiązywanie się przez Państwo z powyższego

obowiązku.

I NSP 268/26

5

W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, nie ulega wątpliwości,

iż czas oczekiwania na rozpoznanie apelacji w analizowanej sprawie został

przekroczony i wyniósł ponad 12 miesięcy.

Z ustalonego na podstawie akt sprawy przebiegu postępowania wynika,

że sprawa została zainicjowana pozwem z 4 marca 2020 r., skierowanym

do Sądu Okręgowego w Warszawie i dotyczy roszczeń z umowy kredytu

indeksowanego do waluty CHF. Sąd Okręgowy w Warszawie wydał wyrok w sprawie

1 lutego 2024 r. Akta wraz z apelacją pozwanego zostały przekazane

do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 24 maja 2024 r. Apelacja strony powodowej

wpłynęła 29 maja 2024 r. W dniu 24 maja 2024 r. w sprawie został wylosowany

sędzia referent. Sprawa została wpisana do repertorium ACa w dniu 27 maja 2024 r.

oraz polecono poinformowanie pełnomocników stron o składzie rozpoznającym

sprawę. Pismami z 2 grudnia 2024 r. i 5 czerwca 2025 r. pełnomocnik powoda wnosił

o podjęcie czynności w sprawie. Zarządzeniem z dnia 16 października 2025 r.

dokonano kontroli obu apelacji pod kątem spełnienia wymogów formalnych

i wezwano pełnomocnika pozwanego do złożenia oryginału lub prawidłowo

poświadczonego odpisu pełnomocnictwa w terminie tygodniowym. Strona pozwana

wykonała zarządzenie w dniu 28 października 2025 r. następnie w dniu 17 listopada

2025 r. zarządzono doręczenie odpisów apelacji pełnomocnikom stron.

Odpowiedź na apelację strony pozwanej wpłynęła do akt w dniu 5 grudnia 2025 r.

Pismem z 22 kwietnia 2026 r. pełnomocnik powoda ponownie wniósł o podjęcie

czynności w sprawie. Zarządzeniem z dnia 1 czerwca 2026 r. wyznaczony został

termin rozprawy na dzień 10 lipca 2026 r., o czym zawiadomiono pełnomocników

stron.

W związku z tym, że Sąd Apelacyjny w Warszawie od momentu wpływu

akt wraz z apelacją, poza wylosowaniem sędziego referenta i wykonaniem

wymienionych wezwań, nie podejmował czynności zmierzających

do merytorycznego rozpoznania sprawy przez ponad dwanaście miesięcy, a termin

rozprawy wyznaczył dopiero po wpłynięciu skargi na przewlekłość postępowania

mimo że pełnomocnik powoda kilkakrotnie wnosił o podjęcie czynności w sprawie

oraz o wyznaczenie terminu rozprawy, to w ocenie Sądu Najwyższego,

mając na względzie powyższe okoliczności oraz to, że sprawa łącznie w obu

I NSP 268/26

6

instancjach trwa już ponad 6 lat, uzasadnione jest stwierdzenie przewlekłości

postępowania w rozpoznawanej sprawie.

Konsekwencją stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym

w Warszawie w przedmiotowej sprawie nastąpiła przewlekłość postępowania,

jest także obowiązek Sądu Najwyższego rozstrzygnięcia w przedmiocie żądania

skarżącego o zasądzenie na jego rzecz odpowiedniej sumy pieniężnej.

Orzekając o przyznaniu skarżącemu od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego

w Warszawie sumy pieniężnej w wysokości 2000 zł, Sąd Najwyższy uwzględnił,

iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania,

minimalna wysokość sumy pieniężnej jaką należy zasądzić od Skarbu Państwa

na rzecz skarżącego wynosi 500 zł za każdy rok dotychczasowego trwania

postępowania, jednak nie mniej niż w/w suma, niezależnie od tego, ilu etapów

postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość. Jednocześnie Sąd Najwyższy

nie znalazł podstaw do przyznania sumy wyższej i w tym zakresie żądanie oddalił.

W związku zaś z tym, że termin rozprawy apelacyjnej został wyznaczony i w dniu

10 lipca 2026 r. zapadł wyrok, to za bezprzedmiotowe uznano zalecanie

podejmowania czynności w sprawie.

Mając powyższe na uwadze, na mocy art. 12 ust. 2 i 4 ustawy o skardze

na przewlekłość postępowania, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

O kosztach zastępstwa procesowego w postępowaniu skargowym orzeczono

w oparciu art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. art. 99 k.p.c. w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c.

i w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania

oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz.U. 2023, poz. 1964).

JW

[a.ł]