Skarga na przewlekłość po prawomocnym wyroku odrzucona, skarżący nie dostaną 20 tys. zł

A.Z. i D.M. (dalej: „Skarżący”) pismem oznaczonym datą 6 lipca 2026 r. wnieśli

skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej

zwłoki, wnosząc o:

1. stwierdzenie naruszenia prawa Skarżących do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki, polegającego na przewlekłym niewykonaniu czynności

sądu niezbędnych do zapewnienia pełnej wykonalności prawomocnego orzeczenia;

2. stwierdzenie, że brak przekazania akt sprawy do Sądu Okręgowego w […].

uniemożliwia wykonanie prawomocnego orzeczenia w zakresie kosztów procesu,

pozostawionego referendarzowi sądowemu na podstawie art. 108 § 1 k.p.c.;

I NSP 416/26

2

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz Skarżących sumy pieniężnej

w łącznej wysokości 20 000 zł (po 10 000 zł dla każdego ze Skarżących);

4. zasądzenie kosztów postępowania wywołanego niniejszą skargą.

W treści uzasadnienia wskazano, że na skutek apelacji wniesionej

przez pozwanego sprawa została rozpoznana przez Sąd Apelacyjny w […]., który

wyrokiem z 22 października 2025 r. oddalił apelację, czyniąc orzeczenie

Sądu Okręgowego prawomocnym. Pomimo prawomocnego zakończenia sprawy

co do istoty, akta nie zostały przekazane do Sądu Okręgowego w […]. Brak tej

czynności uniemożliwia wykonanie rozstrzygnięcia w zakresie kosztów procesu,

które zostało pozostawione referendarzowi sądowemu zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c.

W konsekwencji Skarżący zostali pozbawieni możliwości uzyskania rozliczenia

kosztów procesu, mimo że ich roszczenia zostały prawomocnie rozstrzygnięte co do

zasady.

Zaniechanie przekazania akt stanowi przewlekłe niewykonanie czynności

warunkujących pełną realizację skutków prawomocnego orzeczenia, co prowadzi

do utrzymywania się stanu niepewności prawnej i majątkowej stron.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (t.j. Dz. U. 2023, poz. 1725,

dalej: „u.s.p.p.”) strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu,

którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy

bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające do wydania

rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne

dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania

orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Zgodnie z art. 5 ust. 1 u.s.p.p. skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu,

którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku

postępowania w sprawie. Skarga na przewlekłość ma przede wszystkim za zadanie

eliminowanie oraz zapobieganie przewlekłości przez dyscyplinowanie sądu meriti

I NSP 416/26

3

do podejmowania zarówno w odpowiednim czasie jak i właściwych czynności

prowadzących do rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 11 czerwca 2025 r. sygn. I NSP 25/25).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalony jest pogląd, że skarga

na przewlekłość postępowania wniesiona już po jego prawomocnym zakończeniu

nie może odnieść skutku i jest niedopuszczalna, chyba że dotyczy postępowania

przed Sądem Najwyższym (zob. uchwała składu siedmiu sędziów

Sądu Najwyższego z 28 marca 2013 r., III SPZP 1/13; postanowienia

Sądu Najwyższego: z 12 sierpnia 2014 r., III SPP 159/14, z 10 czerwca 2014 r.,

III SPP 110/14; z 3 września 2019 r., I NSP 73/19; z 12 października 2023 r.,

I NSP 204/23, z 4 września 2024 r., I NSP 224/24).

Niniejsza skarga została złożona już po wydaniu przez Sąd Apelacyjny w […].

wyroku 22 października 2025 r., a więc już poza tokiem postępowania, co czyni

skargę niedopuszczalną.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3941 § 3 k.p.c.

w związku z art. 397 § 11 k.p.c. oraz w związku z art. 8 ust. 2 u.s.p.p. postanowił

jak w sentencji.

[a.ł]