Środa Wydanie nr 32

Sygnatura akt
I NSP 434/25
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
20 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Przerwa w apelacji nie stała się przewlekłością. SN oddalił skargę na Sąd Apelacyjny

Przejdź do orzeczenia, 6 min czytania

Spór

Skarżący K. M. i R. M. zarzucali Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie przewlekłość postępowania w sprawie VI ACa 2071/24 i domagali się stwierdzenia przewlekłości oraz odszkodowania po 2000 zł dla każdego z nich.

Ustalenia sądu

Sąd Najwyższy ustalił, że akta wpłynęły do Sądu Apelacyjnego 9 maja 2024 r., a w kolejnych miesiącach wykonano czynności, m.in. wyznaczono skład sądu, wpłynął wniosek dowodowy pozwanego, zarządzono doręczenie apelacji i wyznaczono rozprawę. Wyrok zapadł 16 grudnia 2025 r.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy oddalił skargę.

Dlaczego

Sąd uznał, że przebieg postępowania apelacyjnego, z uwzględnieniem standardów Europejskiego Trybunału Praw Człowieka, nie daje podstaw do przypisania Sądowi Apelacyjnemu nieuzasadnionej zwłoki, a wyrok został wydany w krótkim czasie od wyznaczenia rozprawy.

Dla firm

Wielomiesięczna bezczynność sądu, czyli niewyznaczanie rozprawy lub niepodejmowanie czynności, może być uznana za przewlekłość, ale ocenia się ją łącznie z czasem trwania postępowania i jego zawiłością. Duży wpływ spraw ani trudności kadrowe nie usprawiedliwiają opóźnienia.

Więcej o sprawie

Wniosek dowodowy pozwanego wpłynął do sądu 27 grudnia 2024 r., a rozprawę wyznaczono dopiero 30 września 2025 r. Wyrok zapadł 16 grudnia 2025 r.

30 września 2025 r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na dzień 16 grudnia 2025 r.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Skarga oddalona
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych Wydział I
Sygnatura
I NSP 434/25

Treść orzeczenia około 6 minut czytania

I NSP 434/25

POSTANOWIENIE

Dnia 20 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Tomasz Przesławski (przewodniczący, sprawozdawca)

SSN Elżbieta Karska

SSN Grzegorz Żmij

w sprawie ze skargi K. M. i R. M.

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki

w postępowaniu przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie w sprawie o sygn.

VI ACa 2071/24,

przy udziale Skarbu Państwa - Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie

po rozpoznaniu na posiedzeniu niejawnym w Izbie Kontroli Nadzwyczajnej

i Spraw Publicznych w dniu 20 stycznia 2026 r.:

oddala skargę.

Elżbieta Karska Tomasz Przesławski

Grzegorz Żmij

Uzasadnienie

K. M. i R. M. (dalej: „skarżący”), działając przez pełnomocnika

profesjonalnego, pismem datowanym na 19 sierpnia 2025 r. wnieśli skargę na

przewlekłość postępowania przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie, sygn. VI ACa

2071/24, wnosząc o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o toczącej się przed

Sądem Apelacyjnym w Warszawie do sygn. akt VI ACa 2071/24; *

I NSP 434/25

2

2. zalecenie Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie podjęcie niezbędnych

czynności w sprawie, w szczególności poprzez niezwłoczne wyznaczenie

terminu rozprawy

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz każdego ze skarżących kwoty po

2000,00 zł (słownie: dwa tysiące złotych) tytułem odszkodowania;

4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego Warszawie łącznie na

rzecz skarżących kosztów tego postępowania, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi wskazano, że sprawa wpłynęła do Sądu

Apelacyjnego w Warszawie 13 maja 2024 r. Podniesiono także, że „z informacji

dostępnych w Portalu Informacyjnym Sądów Powszechnych wynika, że ostatnią

czynnością podjętą przez sędziego referenta w sprawie było poinformowanie o

składzie Sądu. Zawiadomienia o składzie zostały odebrane przez stronę powodową

i stronę pozwaną odpowiednio 22.05.2024 r oraz 27.05.2024 r.”. Jak wskazano „od

podjęcia ostatniej czynności w sprawie przez sędziego referenta minęło 15

miesięcy, referent sprawy nie podjął w tym okresie jakiejkolwiek czynności, w

szczególności nie zarządził doręczenia stronie powodowej odpisu apelacji

wniesionej przez Pozwanego”.

Pismem z 22 grudnia 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie

zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga wniesiona w trybie ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratura i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.

1725 ze zm., dalej także jako: „u.s.p.p.”) nie zasługiwała na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że

w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające

do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to

konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

I NSP 434/25

3

niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej

wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Ustawodawca w art. 2 ust. 2 u.s.p.p. wskazał elementy podlegające analizie

na etapie postępowania w przedmiocie przewlekłości. W świetle tego przepisu

dokonując oceny uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od jego

wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie skarga

została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej

zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej

zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła

przewlekłość postępowania.

Wskazać należy, że ustawodawca nie zdecydował się na określenie terminu,

po upływie którego następuje przewlekłość postępowania. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego przyjmuje się, że wielomiesięczną bezczynność sądu, polegającą na

niewyznaczaniu rozprawy bądź niepodejmowaniu czynności należy utożsamiać z

przewlekłością sądu (m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12 grudnia 2018 r.,

I NSP 40/18; z 11 września 2019 r., I NSP 88/19; z 14 listopada 2019 r., I NSP

151/19; z 12 maja 2020 r., I NSP 37/20; z 27 października 2020 r., I NSP 151/20).

Ocena przewlekłości postępowania ma jednak charakter indywidualny i

uwzględnia okoliczności konkretnej sprawy (zob. postanowienia Sądu Najwyższego

z 11 lipca 2019 r., I NSP 48/19; z 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; z 10 listopada 2020

r., I NSP 142/20; z 28 września 2021 r., I NSP 145/21). W toku postępowania o

stwierdzenie przewlekłości postępowania sąd oceniający sprawę analizuje nie tylko

okres zaniechania jej rozpoznania, lecz bierze pod uwagę wszystkie kryteria,

o których stanowi art. 2 ust. 2 u.s.p.p.

Na potrzeby niniejszego postępowania dokonano analizy akt postępowania

toczącego przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie pod sygnaturą VI ACa 2071/24.

Akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie 9 maja 2024 r.

(data prezentaty, k. 739).

13 maja 2024 przeprowadzono losowanie sędziego referenta (k. 740).

14 maja 2024 r. Przewodniczący Wydziału zarządził wpisanie sprawy

do repertorium ACa oraz poinformowanie stron o składzie sądu (k. 741).

I NSP 434/25

4

27 grudnia 2024 r. do Sądu Apelacyjnego w Warszawie wpłynął wniosek

dowodowy pozwanego (data nadania, k. 753).

27 sierpnia 2025 r. przeprowadzono kontrolę formalną apelacji

oraz zarządzono doręczenie odpisu apelacji pełnomocnikowi powoda (k. 754).

19 września 2025 r. do Sądu Apelacyjnego w Warszawie wpłynęła

odpowiedź powodów na apelację (data nadania, k. 760).

30 września 2025 r. wydano zarządzenie o wyznaczeniu rozprawy na dzień

16 grudnia 2025 r. (k. 761).

Utrwalone orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka uznaje

przy tym, że sprawa jest prowadzona przewlekle, jeżeli trwa dłużej niż trzy lata w

pierwszej instancji (zob. np. wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka

z 10 lipca 1984 r. w sprawie Guincho przeciwko Portugalii, nr 8990/80), a w dwóch

instancjach powyżej pięciu lat (zob. wyrok Europejskiego Trybunału Praw

Człowieka z 7 lutego 2006 r. sprawie Donnadieu przeciwko Francji, nr 19249/02).

Opóźnienie zaistniałe w trakcie jednej z faz postępowania jest dopuszczalne, pod

warunkiem, że łączny czas trwania postępowania nie jest nadmiernie długi (wyrok

Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 8 grudnia 1983 r. w sprawie Pretto i inni

v. Włochy; skarga nr 7984/77, zob. też postanowienia Sądu Najwyższego: z 4

stycznia 2023 r., I NSP 294/22; z 10 maja 2023 r., I NSP 35/23).

Przedstawiony przebieg postępowania apelacyjnego, biorąc pod uwagę

także standardy wyznaczone przez Europejski Trybunał Praw Człowieka, nie daje

podstaw do przypisania Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie nieuzasadnionej

zwłoki w rozpoznaniu sprawy. Sąd Najwyższy zdaje sobie sprawę, że słusznym

oczekiwaniem strony jest możliwie jak najszybsze rozpoznanie sprawy, jednak

zwrócić uwagę należy także na to, że w analizowanej sprawie 16 grudnia 2025 r.

wydano wyrok kończący postępowanie.

W realiach niniejszej sprawy, odnosząc się do stanowiska wyrażonego przez

Prezesa Sądu Apelacyjnego w Warszawie, należy także zaznaczyć,

że Sąd Najwyższy wielokrotnie wskazywał w swoim orzecznictwie, że okolicznością

usprawiedliwiającą opóźnienie w rozpoznaniu sprawy nie jest duży wpływ spraw

(zob. np. postanowienia Sądu Najwyższego: z 6 lipca 2022 r., I NSP 222/22; z 23

marca 2022 r., I NSP 48/22). Podobnie trudności kadrowe nie mogą mieć

I NSP 434/25

5

zasadniczo wpływu na rozpoznawanie spraw w rozsądnym terminie

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego: z 17 lutego 2012 r., III SPP 2/12; z 6 maja

2020 r., I NSP 34/20). Należy przy tym także zaznaczyć, że już w postanowieniu z

21 marca 2006 r. Sąd Najwyższy wyraźnie wskazał, że znaczny i stale rosnący

wpływ spraw oraz niewystarczająca obsada sędziów nie usprawiedliwia

przewlekłości postępowania (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 21 marca

2006 r., III SPP 13/06).

Mając jednak na uwadze powyżej podniesione okoliczności, Sąd Najwyższy

na podstawie art. 12 ust. 1 u.s.p.p., oddalił skargę.

Elżbieta Karska Tomasz Przesławski Grzegorz Żmij

MR

[r.g.]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.