Apelacja w sporze z bankiem czeka od czerwca 2024 r. Skarga na przewlekłość oddalona

Pismem z 7 października 2025 r. K. S., reprezentowany przez radcę

prawnego M. W., wniósł skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy

w postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie I ACa 1874/24,

toczącej się przed Sądem Apelacyjnym w Katowicach.

Skarżący domagał się: stwierdzenia, że w postępowaniu przed Sądem

Apelacyjnym w Katowicach w sprawie I ACa 1874/24 doszło do przewlekłości

postępowania z winy Sądu (1), zasądzenia na rzecz powodów od Skarbu Państwa

I NSP 469/25

2

– Sądu Apelacyjnego w Katowicach kwoty 20 000 zł (2), zasądzenia na rzecz

powodów od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Katowicach kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu wyjaśnił, że od 19 września 2024 r. sprawa nie została

prawomocnie zakończona, nie został nawet wyznaczony termin rozprawy

apelacyjnej. Zdaniem skarżącego, dotychczasowy przebieg postępowania

wskazuje, że jest ono prowadzone w sposób opieszały.

Pismem z 27 listopada 2025 r. Prezes Sądu Apelacyjnego w Katowicach

wniósł o oddalenie skargi na przewlekłość.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Przed przystąpieniem do rozpoznania skargi na przewlekłość w granicach

podstaw i wniosków, Sąd Najwyższy stwierdza, że skarga na przewlekłość zawiera

oczywistą niedokładność w treści żądania, albowiem skarżący żądał „zasądzenia

na rzecz powodów od Skarbu Państwa – Sądu Apelacyjnego w Katowicach” sumy

pieniężnej i kosztów postępowania, gdy tymczasem skarga na przewlekłość została

wniesiona wyłącznie w imieniu powoda, natomiast w sprawie I ACa 1874/24

po stronie powodowej występuje wyłącznie skarżący. W ocenie Sądu Najwyższego

stwierdzona wada żądania procesowego nie stanowi jednak konstrukcyjnego braku

skargi uzasadniającego jej odrzucenie. Zgodnie bowiem z maksymą falsa

demonstratio non nocet Sąd Najwyższy uwzględnił istotę żądania skargi,

co umożliwiło merytoryczne rozpoznanie skargi.

Zgodnie z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego za naruszenie

prawa strony do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki uznaje się

wielomiesięczną bezczynność sądu, trwającą co najmniej 12 miesięcy (por.

postanowienia Sądu Najwyższego: z: 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; z 18 maja

2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r., III SPP 55/16; z 7 marca

2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; z 12 grudnia 2018 r.,

I NSP 6/18; z 18 października 2022 r., I NSP 256/22).

Nie jest to jednak sztywna cezura czasowa dla oceny sprawności

postępowania z punktu widzenia konwencyjnych, konstytucyjnych i proceduralnych

I NSP 469/25

3

dyrektyw osądzania sprawy w rozsądnym terminie. Oceny, czy w danej sprawie

mamy do czynienia z przewlekłością postępowania, nie można sprowadzić

wyłącznie do ogólnego czasu trwania postępowania. W każdym przypadku należy

jednak oceniać konkretne okoliczności sprawy i żądania skarżącego.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że przewlekłość

postępowania zachodzi wtedy, gdy zwłoka jest nie tylko nadmierna, ale nie znajduje

też uzasadnienia w obiektywnych okolicznościach sprawy (zob. m. in.

postanowienia Sądu Najwyższego: z 22 kwietnia 2010 r., III SPP 6/10;

z 16 czerwca 2011 r., III SPP 14/11; z 27 marca 2012 r., III SPP 8/12; z 8 listopada

2017 r., III SPP 46/17; z 4 października 2023 r., I NSP 142/23).

Analiza całokształtu okoliczności niniejszej sprawy prowadzi do wniosku,

że po pierwsze, jak wynika z akt sprawy I ACa 1874/24, apelacja pozwanego

wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Katowicach 20 czerwca 2024 r. (k. 365).

Zarządzeniem z 14 lutego 2025 r. doręczono skarżącemu odpisu apelacji (k. 386).

Odpowiedź na apelację wpłynęła 5 marca 2025 r. (k. 391). Zarządzeniem z 30 maja

2025 r. poinformowano pełnomocników stron o składzie wyznaczonym

do rozpoznania sprawy (k. 402).

Wbrew zarzutom skargi, od momentu wpływu akt sprawy wraz z apelacją

(20 czerwca 2024 r.) do chwili wywiedzenia skargi na przewlekłość (7 października

2025 r.) Sąd Apelacyjny w Katowicach wykonywał szereg niezbędnych czynności

procesowych. Nie zakończył wprawdzie postępowania w 12 miesięcy, ale tylko

nieznacznie przekroczył miarę przyjętą w orzecznictwie. Bezsporne jest przy tym,

że Sąd Apelacyjny miał obowiązek rozpoznawać sprawę zgodnie z kolejnością

jej wpływu (§ 79 ust. 1 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca

2019 r. – Regulaminu urzędowania sądów powszechnych, tekst jedn. Dz.U. 2024,

poz. 867 ze zm.)

Po drugie, rozpoznanie sprawy poza kolejnością wpływu jest dopuszczalne

ze względu na szczególnie uzasadniony przypadek (§ 79 ust. 3 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z 18 czerwca 2019 r. – Regulaminu urzędowania sądów

powszechnych (tekst jedn. Dz.U. 2024, poz. 867 ze zm.). Strony postępowania

sądowego mają kompetencję do występowania do przewodniczącego wydziału

z wnioskiem o rozpoznanie sprawy poza kolejnością ze względu na „szczególnie

I NSP 469/25

4

uzasadniony przypadek”. Występując z takim wnioskiem strona zobowiązana jest

wykazać, że sprawa należy do kategorii spraw uzasadniających jej rozpoznanie

poza kolejnością, a więc w sposób obiektywnie wpływający na rozpoznanie innych

spraw.

Okoliczność, czy strona złożyła wniosek o rozpoznanie sprawy poza

kolejnością powinna być brana pod uwagę przy ocenie, czy w danym przypadku

doszło do przewlekłości postępowania (por. m. in. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 19 października 2017 r., III SPP 44/17; z 13 grudnia 2017 r.,

III SPP 53/17; z 12 grudnia 2018 r., I NSP 1/18; 14 czerwca 2019 r., I NSP 46/19;

z 24 stycznia 2024 r., I NSP 271/23).

Pełnomocnik skarżącego nie wykazał, że podejmował jakiekolwiek starania

służące rozpoznaniu sprawy poza kolejnością wpływu, w szczególności nie wystąpił

ze stosownym wnioskiem. Tym samym pełnomocnik skarżącego nie wykazał,

że w sprawie występuje szczególnie uzasadniony przypadek, który mógłby

uzasadniać rozpoznanie sprawy poza kolejnością.

W tym stanie rzeczy, mając na uwadze zasadę rozpoznawania spraw

według kolejności wpływu oraz brak wniosku o skierowanie sprawy na termin

rozprawy apelacyjnej poza kolejnością wpływu, Sąd Najwyższy doszedł

do przekonania, że żądanie stwierdzenia przewlekłości postępowania w sprawie

I ACa 1874/24 jest przedwczesne.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy orzekł, jak w sentencji.

Janusz Niczyporuk Leszek Bosek

Grzegorz Pastuszko

[kf]

[r.g.]