Apelacja ponad 12 miesięcy bez terminu rozprawy. Skarga na przewlekłość oddalona

Pismem z dnia 17 listopada 2025 r. M.P. (dalej: „skarżący”), wniósł skargę

na rażącą przewlekłość postępowania prowadzonego przed Sądem Apelacyjnym w

Lublinie w sprawie o sygnaturze akt II AKa 136/25.

Skarżący wniósł o:

I NSP 559/25

2

1. Stwierdzenie, że w postępowaniu o sygn. akt II AKa 136/25 doszło

do rażącej przewlekłości.

2. Stwierdzenie naruszenia jego prawa do wolności osobistej

(art. 5 ust. 3 Europejskiej Konwencji Praw Człowieka oraz art. 41 ust. 1

Konstytucji RP).

3. Przyznanie na jego rzecz od Skarbu Państwa kwoty nie mniejszej niż

12 000,00 zł tytułem zadośćuczynienia za naruszenie jego prawa do rozpoznania

sprawy w rozsądnym terminie.

4. Wydanie Sądowi Apelacyjnemu w Lublinie zalecenia niezwłocznego

rozpoznania jego apelacji, a w szczególności zarządzenia niezwłocznej weryfikacji

konieczności dalszego stosowania tymczasowego aresztowania w świetle

stwierdzonej przewlekłości i rażącego naruszenia prawa do wolności.

W uzasadnieniu skarżący wskazał, m.in., że postępowanie apelacyjne toczy

się już ponad 8 miesięcy. Wyznaczenie terminu rozprawy dopiero na 12 lutego

2026 r. oznacza, że łączny czas jego pozbawienia wolności, do planowanego

terminu rozprawy, wyniesie niemal dwa pełne lata (1 rok i 364 dni).

Odpowiedź na powyższą skargę, złożył Prezes Sądu Apelacyjnego

w Lublinie. W piśmie z dnia 23 stycznia 2026 r. wniósł o:

1. odrzucenie skargi na przewlekłość postępowania w całości, ewentualnie:

2. oddalenie skargi w całości jako bezzasadnej,

3. a w razie uwzględnienia skargi o zasądzenie na rzecz Skarżących sumy

pieniężnej w wysokości mniejszej, niż wynikająca ze złożonej skargi, tj. w

wysokości minimalnej określonej zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy z dnia 17

czerwca 2004 r. o skardze na naruszenie prawa strony do rozpoznania

sprawy w postępowaniu przygotowawczym prowadzonym lub

nadzorowanym przez prokuratora i postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz. 1725, dalej: „u.s.p.p.”). i

wynoszącej nie więcej, niż 500 zł za każdy zakończony rok trwania

postępowania.

Ponadto, wniósł o zasądzenie kosztów postępowania, w tym kosztów

zastępstwa procesowego, od Skarżącego na rzecz Skarbu Państwa –

Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie według norm prawem przepisanych.

I NSP 559/25

3

W uzasadnieniu pisma Prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie wyjaśnił, że w

niniejszej sprawie nie można stwierdzić bezczynności ani opieszałości

Sądu Apelacyjnego w Lublinie. Nie wystąpiły odstępstwa od czasu zwyczajowo

koniecznego do wykonania czynności niezbędnych do rozpoznania sprawy

Skarżącego. Postępowanie w tej sprawie nie było prowadzone w sposób rozwlekły.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 u.s.p.p. strona może wnieść skargę o stwierdzenie, że

w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej prawa do

rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie zmierzające

do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to

konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej

niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej

wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Stosownie do art. 2 ust. 2 u.s.p.p., dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do

przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i

prawidłowość czynności podjętych przez Sąd w celu wydania rozstrzygnięcia

kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu

zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd

lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy

egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od

jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie

skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej

zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej

zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła

przewlekłość postępowania.

Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu

I NSP 559/25

4

12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (postanowienia Sądu Najwyższego:

z 12 maja 2005 r., III SPP 96/05, OSNP 2005, nr 23, poz. 384; z 16 marca 2006 r.,

III SPP 10/06, OSNP 2007, nr 7-8, poz. 120; z 21 marca 2006 r., III SPP 13/06,

OSNP 2007, nr 7-8, poz. 121; z 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; z 14 lipca 2016 r.,

III SPP 55/16; z 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; z 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18;

z 13 grudnia 2018 r., I NSP 62/18; z 24 stycznia 2019 r., I NSP 87/18; z 27 marca

2019 r., I NSP 88/18). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku, w którym

przekroczony został okres 12 miesięcy, w czasie którego nie wyznaczono terminu

posiedzenia, automatycznie następuje przewlekłość postępowania w rozumieniu

ustawy. Ocena spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie

zależy od konkretnych okoliczności, a więc wymaga uwzględnienia wielu czynników

wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza, że przewlekłość

postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny,

z uwzględnieniem wymienionych okoliczności.

Przedstawiony przez skarżącego stan faktyczny znajduje odzwierciedlenie w

aktach sprawy, jedynie w zakresie formułowanych zarzutów jakie Skarżący podnosi

co do czasu trwania postępowania.

Uwypuklenia wymaga, że postępowanie apelacyjne toczy się 12 miesięcy

od 24 lutego 2025 r. do chwili obecnej, pierwszy termin rozprawy apelacyjnej został

wyznaczony na dzień 12 lutego 2026 r., a Sąd Apelacyjny w Lublinie podejmował

czynności w postępowaniu apelacyjnym m.in. sprowadzające Skarżącego na

rozprawę apelacyjną, która odbyła się planowo i została odroczona do 14 kwietnia

2026 r.

W świetle przytoczonego wyżej, utrwalonego orzecznictwa Sądu

Najwyższego oraz okoliczności faktycznych sprawy, trudno doszukiwać się na

obecnym etapie postępowania przewlekłości postępowania przed Sądem

Apelacyjnym w Lublinie. Sąd podejmował czynności bez zbędnej zwłoki.

Dodatkowo na czas postępowania wpływ miał sam skarżący, który m.in. złożył

niedopuszczalny wniosek o wyłączenie „neo-sędziego” z toczącego się

postępowania w sprawie.

Biorąc pod uwagę powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 12 ust. 1

ustawy o skardze na przewlekłość postępowania, orzekł jak w pkt. 1 sentencji.

I NSP 559/25

5

W pkt. 2 postanowienia Sąd Najwyższy oddalił wniosek pełnomocnika

Skarbu Państwa – Prezesa Sądu Apelacyjnego w Lublinie o zasądzenie kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego. Podkreślenia wymaga,

iż Skarb Państwa – Prezes Sądu Apelacyjnego w Lublinie występuje w niniejszym

postępowaniu w charakterze uczestnika, nie zaś przeciwnika procesowego czy

strony, stąd Sąd Najwyższy nie znalazł podstaw do uwzględnienia tego wniosku.

Paweł Czubik Mirosław Sadowski Aleksander Stępkowski