Apelacja o kredyt frankowy bez terminu rozprawy. Sąd stwierdził przewlekłość

Pismem, które wpłynęło do Sądu Najwyższego 16 lutego 2026 r., powodowie

A.P. oraz P.P. (dalej „skarżący”) wnieśli do Sądu Najwyższego - za pośrednictwem

Sądu Apelacyjnego w Warszawie - skargę na przewlekłość w postępowaniu

sądowym toczącym się przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. akt V ACa

3037/23.

Skarżący, zastępowani przez profesjonalnego pełnomocnika, wnieśli o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania toczącego się

przed Sądem Apelacyjnym w Warszawie o sygn. akt V ACa 3037/23;

2. zlecenie Sądowi prowadzącemu postępowanie podjęcia odpowiednich

czynności w wyznaczonym terminie, w tym wyznaczenie terminu rozprawy

apelacyjnej;

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz każdego ze skarżących kwoty

5 000,00 zł;

4. zasądzenie od Skarbu Państwa - Sądu Apelacyjnego w Warszawie na

rzecz każdego ze skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

W uzasadnieniu skargi podniesiono, że postępowanie w sprawie

prowadzone przez Sąd I instancji rozpoczęło się 16 grudnia 2021 r. a zakończyło

31 marca 2023 r. Akta sprawy wraz z apelacją pozwanego wpłynęły do Sądu

Apelacyjnego 27 grudnia 2023 r. Strona powodowa wniosła odpowiedź na apelację

strony pozwanej 8 października 2025 r. Sąd Apelacyjny, do dnia złożenia przez

I NSP 57/26

3

skarżących skargi na przewlekłość, nie wyznaczył rozprawy w tej sprawie.

Skarżący wyjaśnili, że przedmiotem postępowania w tej sprawie są roszczenia

dotyczące umowy kredytu indeksowanego kursem waluty obcej (CHF). W ocenie

skarżących postępowanie w tej sprawie odznacza się „szablonowym” charakterem.

Uzasadniając żądanie zasądzenia sum pieniężnych w wysokości 5 000 zł na rzecz

każdego ze skarżących, wskazali, że do momentu prawomocnego rozstrzygnięcia

sprawy nie są w stanie podejmować ważnych życiowych decyzji, a niepewność, w

jakim terminie rozstrzygnięcie takie zapadnie wiąże się z powstaniem po ich stronie

ogromnego stresu.

Prezes Sądu Apelacyjnego, w odpowiedzi na skargę, zgłosił swój udział w

sprawie oraz wniósł o oddalenie skargi. Wskazał, że postępowanie zostało

wszczęte pozwem z 13 grudnia 2021 r., a przedmiotem sporu są roszczenia z

umowy kredytu waloryzowanego walutą obcą. Sąd Okręgowy w Warszawie

wyrokiem z 31 marca 2023 r. częściowo uwzględnił powództwo skarżących.

Akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego 27 grudnia 2023 r. W tym samym dniu

wylosowano sędziego referenta, a 28 grudnia 2023 r. zarządzono: wpisanie sprawy

do repetytorium ACa, zawiadomienie stron o wylosowanym składzie sędziowskim

oraz przedstawienie akt sędziemu referentowi celem podjęcia czynności

związanych z nadaniem biegu apelacji pozwanego. W piśmie z 26 czerwca 2024 r.

pozwany zgłosił zarzut zatrzymania, a pismem z 1 lipca 2024 r. powodowie

ustosunkowali się do tego zarzutu. Pismami z 19 października oraz 19 listopada

2024 r. skarżący wnieśli o podjęcie czynności w sprawie. W dniu 5 grudnia 2024 r.

zarządzono poinformowanie skarżących o tym, że sprawa zostanie rozpoznana

według kolejności wpływu do referatu sędziego. Kolejne wnioski o podjęcie

czynności w sprawie skarżący wnieśli pismami z 21 marca, 22 kwietnia, 4 czerwca i

19 września 2025 r. W dniu 26 września 2025 r. zarządzono doręczenie odpisu

apelacji pełnomocnikowi skarżących, który wniósł odpowiedź pismem

z 8 października 2025 r. Zarządzeniem z 13 lutego 2026 r. wezwano pełnomocnika

pozwanego do usunięcia braków formalnych apelacji. Prezes Sądu Apelacyjnego

nie negował, że postępowanie w sprawie trwa łącznie w obu instancjach ponad 4

lata, w tym przed Sądem Apelacyjnym od 27 grudnia 2023 r. Podkreślił, że w

postępowaniu apelacyjnym podejmowane są czynności zmierzające do

I NSP 57/26

4

wyznaczenia terminu rozprawy apelacyjnej, który zostanie wyznaczony

niezwłocznie po usunięciu braków formalnych apelacji. Wskazał na występujące w

Sądzie problemy kadrowe, nadmierny, nagły (liczony w dziesiątkach tysięcy

pozwów), nieprzewidywalny wpływ spraw w krótkim czasie. W ocenie Prezesa

Sądu Apelacyjnego zarówno państwo podjęło działania organizacyjne i legislacyjne

(utworzenie XXVIII Wydziału Cywilnego w Sądzie Okręgowym w Warszawie do

rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytu denominowanego lub

indeksowanego do walut obcych) jak i kierownictwo Sądu Apelacyjnego w

Warszawie podejmuje systematyczne działania zmierzające do zapobiegania

przewlekłości postepowań (wystąpienia o wsparcie kadrowe i poprawę warunków

lokalowych Sądu, o zmiany legislacyjne w zakresie procedury cywilnej, utworzenie

od 1 stycznia 2025 r. w Sądzie Apelacyjnym w Warszawie VIII Wydziału Cywilnego

do rozpoznawania spraw dotyczących umów kredytów indeksowanych i

denominowanych do CHF). Na wypadek, gdyby Sąd Najwyższy nie podzielił

argumentacji przemawiającej za oddaleniem skargi na przewlekłość, Prezes Sądu

Apelacyjnego podniósł, że żądane przez skarżących kwoty po 5 000 zł nie zostały

w żaden sposób uprawdopodobnione ani udowodnione. Nadto, że cel skargi został

osiągnięty, ponieważ w sprawie podejmowane są czynności zmierzające do

zakończenia postępowania apelacyjnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

1. Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora

i postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r.

poz. 1725, dalej: "ustawa o skardze na przewlekłość postępowania") - strona może

wnieść skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy,

nastąpiło naruszenie jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki,

jeżeli postępowanie zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie trwa dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych

okoliczności faktycznych i prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia

I NSP 57/26

5

sprawy egzekucyjnej lub innej dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego

(przewlekłość postępowania). Na mocy art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na

przewlekłość postępowania, dla stwierdzenia, czy w sprawie doszło do

przewlekłości postępowania, należy w szczególności ocenić terminowość i

prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia

kończącego postępowanie w sprawie albo czynności podjętych przez prokuratora

prowadzącego lub nadzorującego postępowanie przygotowawcze w celu

zakończenia postępowania przygotowawczego lub czynności podjętych przez sąd

lub komornika sądowego w celu przeprowadzenia i zakończenia sprawy

egzekucyjnej albo innej sprawy dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego.

Dokonując tej oceny, uwzględnia się łączny dotychczasowy czas postępowania od

jego wszczęcia do chwili rozpoznania skargi, niezależnie od tego, na jakim etapie

skarga została wniesiona, a także charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej jej

zawiłości, znaczenie dla strony, która wniosła skargę, rozstrzygniętych w niej

zagadnień oraz zachowanie się stron, a w szczególności strony, która zarzuciła

przewlekłość postępowania. Stosownie do art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na

przewlekłość postępowania, skargę o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego

skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość postępowania, wnosi się w toku

postępowania w sprawie.

2. Utrwalone orzecznictwo Sądu Najwyższego wskazuje, że o przewlekłości

postępowania apelacyjnego można zasadniczo mówić w przypadku bezczynności

sądu drugiej instancji polegającej na niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej w ciągu

12 miesięcy od daty wpłynięcia apelacji (por. postanowienia Sądu Najwyższego z:

12 maja 2005 r., III SPP 96/05, OSNP 2005, Nr 23, poz. 384; 16 marca 2006 r., III

SPP 10/06, OSNP 2007, Nr 7-8, poz. 120; 21 marca 2006 r., III SPP 13/06, OSNP

2007, Nr 7-8, poz. 121; 18 maja 2016 r., III SPP 53/16; 14 lipca 2016 r., III SPP

55/16; 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; 21 lutego 2018 r., III SPP 3/18; 13 grudnia

2018 r., I NSP 62/18; 27 marca 2019 r., I NSP 88/18; 5 kwietnia 2022 r., I NSP

66/22). Nie oznacza to jednak, że w każdym przypadku, w którym przekroczony

został okres 12 miesięcy, w czasie których nie wyznaczono terminu rozprawy,

automatycznie następuje przewlekłość postępowania w rozumieniu ustawy. Ocena

spełnienia obowiązku rozpoznania sprawy w rozsądnym terminie zależy od

I NSP 57/26

6

konkretnych okoliczności, a zatem wymaga uwzględnienia wielu czynników

wpływających na tok postępowania. Powyższe oznacza, że przewlekłość

postępowania ocenia się w każdej sprawie w sposób indywidualny, z

uwzględnieniem wymienionych okoliczności (por. postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 10 lutego 2026 r., I NSP 575/25).

3. W świetle przytoczonego wyżej utrwalonego orzecznictwa

Sądu Najwyższego oraz okoliczności faktycznych tej sprawy, nie ulega wątpliwości,

iż czas oczekiwania na wyznaczenie rozprawy apelacyjnej w analizowanej sprawie

został przekroczony. W chwili rozpoznawania skargi na przewlekłości wynosi on

ponad dwa lata od wpływu akt sprawy do Sądu Apelacyjnego w Warszawie. W

ocenie Sądu Najwyższego, w powyższych okolicznościach uzasadnione jest

stwierdzenie przewlekłości postępowania, zwłaszcza że od wpłynięcia akt sprawy

do Sądu Apelacyjnego (27 grudnia 2023 r.) do momentu zarządzenia doręczenia

odpisu apelacji pozwanego powódce (25 września 2025 r.) upłynęło prawie 2 lata.

Sąd Najwyższy nie dopatrzył się przy tym w omawianym przypadku

przesłanek, które mogłyby uzasadniać liczącą taki okres zwłokę w rozpoznaniu

sprawy.

4. Dla stwierdzenia przewlekłości postępowania irrelewantne pozostają

argumenty Prezesa Sądu Apelacyjnego dotyczące nagłego wpływu dużej liczby

spraw do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w związku z tzw. kredytem frankowym.

Zgodnie z przywołanym już art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość,

dokonując oceny, czy naruszone zostało prawo strony do rozpoznania sprawy bez

nieuzasadnionej zwłoki, obok upływu czasu, uwzględnia się indywidualne

okoliczności sprawy. Zatem nie ma tu miejsca na szerokie uwzględnienie kwestii

organizacyjnych, niestanowiących de iure składnika konkretnego postępowania

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 17 grudnia 2013 r., III SPP 242/13; 22

stycznia 2019 r., I NSP 71/18). Kwestia właściwej organizacji sądownictwa, w tym

zapewnienie optymalnej obsady kadrowej sądów, jest obowiązkiem państwa

(postanowienie Sądu Najwyższego z 26 kwietnia 2019 r., I NSP 18/19). Adresatem

konstytucyjnego nakazu rozpatrzenia sprawy w rozsądnym czasie są przede

wszystkim same sądy, a konieczną gwarancją materialną prawa do rozstrzygnięcia

sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki są odpowiednie warunki organizacyjne

I NSP 57/26

7

umożliwiające sądom „terminową” realizację ich zadań. Dotyczy to w szczególności

obsady kadrowej, zarówno jeśli chodzi o liczbę sędziów, jak i personel pomocniczy.

Powinność zapewnienia odpowiednich warunków spoczywa w pierwszej kolejności

na ustawodawcy oraz na organach władzy wykonawczej, szczególnie na Ministrze

Sprawiedliwości (zob. postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 30 października

2006 r., S 3/06, OTK-A 2006/9/146).

Z tego względu, Sąd Najwyższy stosownie do art. 12 ust. 2 ustawy o skardze

na przewlekłość, stwierdza, że w postępowaniu toczącym się przed Sądem

Apelacyjnym w Warszawie pod sygn. akt V ACa 3037/23 doszło do przewlekłości

postępowania.

Orzekając o przyznaniu każdemu ze skarżących od Skarbu Państwa - Sądu

Apelacyjnego w Warszawie sumy pieniężnej w wysokości 2 000 zł, Sąd Najwyższy

uwzględnił, iż zgodnie z art. 12 ust. 4 ustawy o skardze na przewlekłość

postępowania, minimalna wysokość sumy pieniężnej, jaką należy zasądzić od

Skarbu Państwa na rzecz skarżącego, wynosi 500 zł za każdy rok

dotychczasowego trwania postępowania, niezależnie od tego, ilu etapów

postępowania dotyczy stwierdzona przewlekłość. Jednocześnie suma pieniężna

nie może być niższa niż 2 000 zł. Postępowanie w niniejszej sprawie rozpoczęło się

w grudniu 2021 r. (16 grudnia 2021 r. pozew wpłynął do Sądu Okręgowego

w Warszawie), i do momentu wniesienia skargi na przewlekłość trwało nieco ponad

4 lata. Z analiz akt sprawy zdaje się również wynikać, że skarżący osiągnęli cel

złożenia skargi na przewlekłość postępowania. Celem skargi jest przeciwdziałanie

trwającej przewlekłości, zaś jej funkcją przede wszystkim wymuszenie nadania

sprawie odpowiedniego, sprawnego biegu procesowego (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z 12 czerwca 2012 r., III SPP 21/12; 15 kwietnia 2020 r., I NSP

193/19). Skarżący w wyniku wniesienia skargi wpłynęli na przyspieszenie

procedowania Sądu Apelacyjnego. Uwzględniając powyższego, w ocenie Sądu

Najwyższego uzasadnionym jest zasądzenie na rzecz każdego ze skarżących

kwoty minimalnej w wysokości 2 000 zł. W pozostałym zakresie skargę oddalono.

Z akt sprawy wynika, że nie wyznaczono terminu rozprawy apelacyjnej, stąd

Sąd Najwyższy w pkt. 2 sentencji, na podstawie art. 12 ust. 3 ustawy o skardze na

przewlekłość postępowania, zalecił Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie podjęcie

I NSP 57/26

8

czynności w celu wyznaczenia terminu rozprawy, niezwłocznie po uzupełnieniu

braków formalnych apelacji przez pozwanego i nie później niż w terminie 2

miesięcy od dnia zwrotu akt postępowania.

O zwrocie uiszczonej przez skarżących opłat w kwotach 200 zł, Sąd

Najwyższy orzekł na podstawie art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość.

O kosztach postępowania skargowego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 i

§ 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. i w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze na

przewlekłość postępowania oraz § 14 ust. 3 rozporządzenia Ministra

Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r., w sprawie opłat za czynności

radców prawnych (tekst jedn. Dz.U.2026.118).

Mając powyższe na względzie, Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji.

[az]

[r.g.]

Paweł Czubik Aleksander Stępkowski

Mirosław Sadowski