Apelacja kredytowa czekała w Warszawie półtora roku. SN oddalił skargę na przewlekłość

Dnia 2 grudnia 2025 r. (data nadania przesyłki poleconej) E. K. (dalej:

„skarżąca”), reprezentowana przez pełnomocnika, wniosła do Sądu Apelacyjnego w

Warszawie skargę na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki w sprawie I ACa 1800/24,

toczącej się przed tym Sądem. Pismem z 19 grudnia 2025 r. (data prezentaty Sądu

I NSP 571/25

2

Najwyższego) Sąd Apelacyjny w Warszawie przedstawił ww. skargę Sądowi

Najwyższemu. W przedmiotowej skardze skarżąca wniosła o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania we wskazanej sprawie;

2. zobowiązanie Sądu Apelacyjnego w Warszawie do rozpoznania

niniejszej sprawy w terminie miesiąca od rozpoznania skargi;

3. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącej kwoty 2000 zł;

4. zasądzenie od Sądu Apelacyjnego w Warszawie na rzecz skarżącej

kosztów postępowania skargowego według norm przepisanych, w tym kosztów

zastępstwa procesowego.

Uzasadniając żądanie skargi, skarżąca podała, że w niniejszym

postępowaniu doszło do rażącej przewlekłości w czynnościach Sądu Apelacyjnego.

Akta sprawy I C 1772/20 wraz z apelacją zostały przekazane Sądowi Apelacyjnemu

w Warszawie za pismem z 6 maja 2024 r., a więc 1 rok, 6 miesięcy i 19 dni temu

(na dzień sporządzenia niniejszej skargi). Podniosła zarazem, że we wskazanym

czasie Sąd Apelacyjny nie dokonał żadnej czynności mającej na celu

przeprowadzenie postępowania, w tym nie wylosował składu orzekającego do

rozpoznania sprawy; nie doręczył odpisu apelacji stronie pozwanej i nie wyznaczył

terminu rozprawy apelacyjnej. Jak podkreśliła, termin ten z uwagi na fakt, że

apelacja została złożona w kwietniu 2024 r. – powinien być nieodległy.

Dalej skarżąca wskazała, że postępowanie apelacyjne, zgodnie z

doświadczeniem jej pełnomocnika w sprawach prowadzonych przed sądami

warszawskimi, powinno trwać co najmniej kolejne 2 lata. Zauważyła przy tym, że

nie rozumie, dlaczego łamane są jej podstawowe prawa do przeprowadzenia

postępowania sądowego bez zbędnej zwłoki. Zażądała ona zadośćuczynienia w

wysokości 2000 zł za – jak to ujęła – tak znaczną już przewlekłość oraz

rozpoznania niniejszej sprawy w terminie miesiąca od dnia rozpoznania niniejszej

skargi.

Skarżąca zwróciła również uwagę na fakt, że pismo jej pełnomocnika z 22

października 2025 r. zostało przekazane Przewodniczącemu I Wydziału Cywilnego

Sądu Apelacyjnego w Szczecinie, jednak pozostawiono je bez odpowiedzi i nie

podjęto czynności w sprawie I ACa 1800/24, o które wnoszono w tym piśmie.

I NSP 571/25

3

W piśmie z 16 stycznia 2026 r. (data prezentaty Sądu Najwyższego),

stanowiącym odpowiedź na skargę, Prezes Sądu Apelacyjnego w Warszawie

zgłosił swój udział w sprawie i wniósł o oddalenie skargi.

W uwagach wyjściowych wskazanego pisma przedstawił przebieg

postępowania. W tym zakresie zamieścił następujący opis: „[p]ostępowanie zostało

wszczęte pozwem wniesionym do Sądu w dniu 24 lipca 2020 r. Żądania pozwu

zostały skierowane przeciwko Bank Spółce Akcyjnej w W., a ich źródłem jest

umowa kredytu waloryzowanego walutą obcą. Wyrokiem z 11 grudnia 2023 r. Sąd

Okręgowy w Warszawie oddalił powództwo. Apelację od wyroku wniosła powódka.

Akta sprawy wpłynęły do Sądu Apelacyjnego w Warszawie w dniu 7 maja 2024 r. W

dniu 8 maja 2024 r. wylosowano w SLPS sędziego referenta, zaś w dniu 9 maja

2024 r. zarządzono wpisanie sprawy do repertorium ACa. Pismem z dnia 22

października 2025 r. skarżąca wniosła o podjęcie czynności w sprawie.

Zarządzeniem z dnia 31 października 2025 r. na podstawie § 79 ust. 3

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 18 czerwca 2019 r. Regulaminu

Urzędowania Sądów Powszechnych uznano, że zachodzi szczególnie uzasadniony

przypadek, usprawiedliwiający rozpoznanie sprawy poza kolejnością (łączny czas

rozpoznania postępowania – pozew z 2020 r.), o czym zarządzono zawiadomić

pełnomocnika powódki, jak i o dotychczas podjętych czynnościach w sprawie oraz

o tym, że akta zostały skierowane do referendarza sądowego celem nadania

sprawie biegu. Zarządzenie wykonano w dniu 3 listopada 2025 r. W dniu 4

listopada 2025 r. zarządzono doręczenie odpisu apelacji pozwanemu. Odpowiedź

pozwanego na apelację wpłynęła do Sądu Apelacyjnego w Warszawie fizycznie

dniu 25 listopada 2025 r. Zarządzeniem z dnia 1 grudnia 2025 r, wyznaczono

termin rozprawy na dzień 16 marca 2026 r., o czym zarządzono zawiadomić strony

postępowania. Zarządzenie wykonano w dniu 18 grudnia 2025 r.”.

Mając na uwadze opisany przebieg postępowania, wskazał, że skarga nie

zasługuje na uwzględnienie. Dodał przy tym, że czas trwania postępowania w

sprawie może nie być przez skarżącą postrzegany jako zadowalający, trwa on

bowiem łącznie w obu instancjach ponad 5 lat, a przed Sądem Apelacyjnym w

Warszawie od 7 maja 2024 r. Zauważył też, że choć upłynął łączny okres ponad

5 lat, to wyznaczono już termin rozprawy apelacyjnej.

I NSP 571/25

4

Prezes Sądu Apelacyjnego zaznaczył, że pojęcie przewlekłości

postępowania nie jest zależne wyłącznie od długości toczącego się procesu i

okresu oczekiwania na termin rozprawy. Jak podkreślił, jedynie nadmierne

odstępstwa od czasu koniecznego do wykonania określonych czynności sądowych,

prac i procedur mogą być uznawane za tworzące stan nieuzasadnionej zwłoki,

a takie nie wystąpiły w niniejszej sprawie.

Prezes zwrócił jeszcze uwagę, że taka ocena nie pozwala na przyjęcie, iż w

sprawie zaistniała nieuzasadniona zwłoka w jej rozpoznaniu. Przedmiotowa sprawa

– jak wywodził – dotycząca umowy kredytu powiązanego z walutą obcą nie należy

do kategorii spraw pilnych w rozumieniu rozporządzenia – Regulamin urzędowania

sądów powszechnych. Nie jest zatem w jego ocenie możliwe, aby sprawa, która nie

ma charakteru pilnej, została rozpoznana przed sprawami, które wpłynęły wcześniej.

Uwagi te połączył z podaniem treści § 79 ust. 1 powołanego Regulaminu. Według

tego przepisu sprawy powinny być rozpoznawane według kolejności wpływu do

danego referatu.

Prezes Sądu Apelacyjnego podniósł dodatkowo, że skarga na przewlekłość

nie może stać się instrumentem wymuszenia przyspieszenia terminu

rozpoznawania sprawy, prowadzącym do nierównego traktowania stron

znajdujących się w zbliżonej sytuacji procesowej, co zaburzałoby zasadę

rozpoznawania spraw według kolejności wpływu i skutkowało wydłużeniem

oczekiwania na termin rozprawy przez osoby, które skargi bądź wniosków o

przyspieszenie rozpoznania sprawy nie składały. Zaznaczył też, że skarżąca ani we

wnioskach o przyspieszenie rozpoznania sprawy, ani w skardze nie powołała

okoliczności pozwalających na zakwalifikowanie sprawy jako szczególnego

przypadku.

Dalej Prezes zauważył, że w czasie, w którym wniesiona została niniejsza

sprawa do Sądu Okręgowego w Warszawie, a następnie Sądu Apelacyjnego, w

Warszawie wpłynęła ogromna liczba spraw, których źródłem są umowy kredytu

waloryzowanego walutą obcą. Jak przy tym podkreślił, o ile fakt występujących w

sądzie problemów kadrowych czy trudności lokalowych nie może być okolicznością

usprawiedliwiającą przewlekłość postępowania, to w sytuacji nadmiernego napływu

spraw w krótkim czasie, gdy zaległości te są tylko przejściowe i zostały podjęte

I NSP 571/25

5

rozsądne, szybkie i skuteczne środki zaradcze, państwo nie ponosi

odpowiedzialności za naruszenie Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i

Podstawowych Wolności.

Prezes podkreślił, że w celu zapobieżenia przewlekłości postępowań zostały

podjęte przez państwo działania organizacyjne i legislacyjne. Wskazano zarazem,

że także kierownictwo Sądu Apelacyjnego podejmuje działania mające na celu

zapobieganie przewlekłości poprzez liczne i bardziej skuteczne wystąpienia

do właściwych organów o wsparcie kadrowe i poprawę warunków lokalowych Sądu

i o zmiany legislacyjne w zakresie procedury cywilnej. Zaznaczono też, że

orzekaniem w sprawach konsumenckich kredytów waloryzowanych objęci zostali

sędziowie pionu gospodarczego, a od 1 stycznia 2025 r. powstał nowy wydział,

który przejął sprawy dotyczące kredytów waloryzowanych do waluty obcej.

Swój wywód Prezes zwieńczył konkluzją, że skarga jest niezasadna

i brak jest podstaw do przyznania skarżącej żądanej sumy pieniężnej.

Końcowo wskazał też, że cel w postaci zapewnienia sprawie właściwego

toku procesowego został już osiągnięty, w sprawie bowiem doręczono odpis

apelacji oraz wyznaczono termin rozprawy na dzień 16 marca 2026 r., co w jego

przekonaniu uprawnia do wysunięcia wniosku, że sprawa wkrótce zostanie

zakończona.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki (tekst jedn. Dz.U. 2023, poz.

1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”) strona może wnieść skargę o

stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie jej

prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i

I NSP 571/25

6

prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

W świetle art. 2 ust. 2 ustawy o skardze na przewlekłość ocenie podlega

w szczególności terminowość i prawidłowość czynności podjętych przez sąd w celu

wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie. Dokonując tej oceny,

należy uwzględnić: łączny dotychczasowy czas postępowania od jego wszczęcia

do chwili rozpoznania skargi, charakter sprawy, stopień faktycznej i prawnej

zawiłości sprawy, znaczenie rozstrzygnięcia dla skarżącego, zachowanie się stron,

w szczególności strony, która zarzuciła przewlekłość postępowania.

W ustawie o skardze na przewlekłość nie sprecyzowano, jaki okres

oczekiwania na rozpoznanie sprawy należy uznać za nieuzasadnioną zwłokę.

W judykaturze przyjmuje się, że o przewlekłości postępowania apelacyjnego można

mówić z reguły w przypadku bezczynności sądu drugiej instancji polegającej na

niewyznaczeniu rozprawy apelacyjnej, która trwa co najmniej 12 miesięcy (zob.

m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z: 12 maja 2005 r., III SPP 96/05; 16 marca

2006 r., III SPP 10/06; 21 marca 2006 r., III SPP 13/06; 14 lipca 2016 r., III SPP

55/16; 7 marca 2017 r., III SPP 6/17; 19 października 2017 r., III SPP 42/17; 21

lutego 2018 r., III SPP 3/18; 22 stycznia 2019 r., I NSP 71/18; 3 grudnia 2019 r.,

I NSP 160/19; 28 września 2021 r., I NSP 145/21).

Należy zauważyć, że wskazana wyżej reguła stanowi jedynie ogólnie

przyjęty standard orzeczniczy, który może, choć wcale nie musi, znaleźć

zastosowanie w określonej sprawie. Sąd Najwyższy zwracał już kilkakrotnie uwagę,

że przekroczenie okresu 12 miesięcy trwania postępowania nie oznacza

automatycznie wystąpienia stanu przewlekłości, gdyż dla jego stwierdzenia

konieczne jest zbadanie wszystkich okoliczności sprawy. Według

zaprezentowanego w tym zakresie stanowiska, przy ustalaniu, czy w konkretnym

przypadku mamy do czynienia z przewlekłością postępowania, należy brać pod

uwagę kryteria określone w art. 2 tej ustawy, m.in. terminowość i prawidłowość

czynności podjętych przez sąd w celu wydania rozstrzygnięcia kończącego

postępowanie w sprawie (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r.,

I NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28

września 2021 r., I NSP 145/21). Wymóg ten uniemożliwia dokonanie oceny

I NSP 571/25

7

przewlekłości postępowania w sposób mechaniczny, obligując tym samym do

oceny indywidualnej (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 11 lipca 2019 r., I

NSP 48/19; 6 maja 2020 r., I NSP 34/20; 10 listopada 2020 r., I NSP 142/20; 28

września 2021 r., I NSP 145/21).

Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy, Sąd Najwyższy

wskazuje, że dokonał analizy akt sprawy, której dotyczy skarga, pod kątem

czynności podejmowanych w sprawie, a przedstawionych przez Sąd Apelacyjny.

Dzięki temu ustalił, że 8 maja 2024 r. został wylosowany sędzia sprawozdawca, 4

listopada 2025 r. doręczono odpis apelacji stronie pozwanej, zaś 1 grudnia 2025 r.

wyznaczono termin rozprawy apelacyjnej. Wynika stąd, że – wbrew temu, co

napisał pełnomocnik skarżącej – w sprawie były podejmowane odpowiednie

czynności zmierzające do jej merytorycznego rozpoznania, które zaowocowały

wyznaczeniem terminu rozprawy na 16 marca 2026 r. Powoduje to, że nie można

się przychylić do jego twierdzeń.

Wobec powyższego – zdaniem Sądu Najwyższego – przebieg postępowania

apelacyjnego nie pozwala na stwierdzenie jego przewlekłości i w efekcie przyjęcie,

że miała miejsce bezczynność Sądu Apelacyjnego naruszająca prawo skarżącej

do uzyskania rozstrzygnięcia bez nieuzasadnionej zwłoki.

W związku z tym Sąd Najwyższy, na podstawie art. 12 ust. 1 ustawy

o skardze na przewlekłość, oddala skargę.

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy orzeka jak w sentencji.

Leszek Bosek Grzegorz Pastuszko Janusz Niczyporuk

[D.Z.]

[r.g.]