Sąd Najwyższy odrzucił skargę na przewlekłość zażalenia w sprawie zabezpieczenia alimentów

Pismem z 20 lutego 2026 r., Z. P. (dalej: „skarżący”) złożył do Sądu

Najwyższego za pośrednictwem Sądu Apelacyjnego w Krakowie skargę

na naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu sądowym bez

nieuzasadnionej zwłoki, toczącej się przed tym Sądem pod sygn. I ACz 2746/25,

wnosząc o:

1. stwierdzenie przewlekłości postępowania w sprawie o powyższej

sygnaturze:

I NSP 93/26

2

2. przyznanie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego kwoty 13 800 zł

tytułem zadośćuczynienia za poniesioną stratę w związku z brakiem

prawomocnego rozpatrzenia jego zażalenia na Postanowienie Sądu Okręgowego

w Krakowie z 9 maja 2025 r. w przedmiocie obniżenia zabezpieczenia alimentów;

3. zasądzenie od Skarbu Państwa na rzecz skarżącego zwrotu kosztów

opłaty sądowej w wysokości 200 zł.

W uzasadnieniu skargi skarżący wskazał, że 15 listopada 2026 r. [pisownia

oryginalna] Sąd Apelacyjny w Krakowie zarejestrował sprawę pod sygn. I ACz

2746/25, która dotyczyła jego zażalenia z 12 czerwca 2025 r. na postanowienie

Sądu Okręgowego w Krakowie z dnia 9 maja 2025 r. w sprawie o sygn. XI C

2075/22, w przedmiocie rozpoznania jego wniosku jako powoda z 26 stycznia

2024 r. o obniżenie zabezpieczenia alimentów, podając sekwencję zdarzeń oraz

prezentując swoje motywy oraz ocenę czynności.

Uzasadniając żądanie dochodzonej kwoty, zauważył że w związku z

powyższym poniósł stratę i nadal ją ponosi nadpłacając zabezpieczenie alimentów

o 600 zł/miesięcznie, co przy pomnożeniu przez 23 miesiące braku prawomocnego

orzeczenia w sprawie jego wniosku daje łącznie kwotę 13 800 zł strat, której

domaga się od Skarbu Państwa jako rekompensaty w związku z bezczynnością w

sprawie.

Pismem z 4 marca 2026 r. stanowiącym odpowiedź na skargę Prezes Sądu

Apelacyjnego w Krakowie wniósł o jej odrzucenie jako niedopuszczalną,

a w przypadku uznania jej za dopuszczalną – o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 2 ust. 1 ustawy z dnia 17 czerwca 2004 r. o skardze na

naruszenie prawa strony do rozpoznania sprawy w postępowaniu

przygotowawczym prowadzonym lub nadzorowanym przez prokuratora i

postępowaniu sądowym bez nieuzasadnionej zwłoki tekst jedn. Dz.U. 2023,

poz. 1725, dalej: „ustawa o skardze na przewlekłość”), strona może wnieść skargę

o stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiło naruszenie

jej prawa do rozpoznania sprawy bez nieuzasadnionej zwłoki, jeżeli postępowanie

I NSP 93/26

3

zmierzające do wydania rozstrzygnięcia kończącego postępowanie w sprawie trwa

dłużej niż to konieczne dla wyjaśnienia istotnych okoliczności faktycznych i

prawnych albo dłużej niż to konieczne do załatwienia sprawy egzekucyjnej lub innej

dotyczącej wykonania orzeczenia sądowego (przewlekłość postępowania).

Natomiast w myśl art. 5 ust. 1 ustawy o skardze na przewlekłość, skargę o

stwierdzenie, że w postępowaniu, którego skarga dotyczy, nastąpiła przewlekłość

postępowania, wnosi się w toku postępowania w sprawie.

Przepisy ustawy o skardze na przewlekłość nie przewidują możliwości

wniesienia tej skargi w postępowaniu wpadkowym. W orzecznictwie Sądu

Najwyższego od dawna formułuje się pogląd, że przez „tok postępowania w sprawie”

w znaczeniu przyjętym w art. 2 ust. 1 i art. 5 ust. 1 ustawy o skarze na przewlekłość,

należy rozumieć „postępowanie co do istoty sprawy” (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego z: 15 listopada 2012 r., KSP 15/12; 24 września 2014 r., III SPP

206/14; 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14; 16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; 10

stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca 2021 r., I NSP 39/21; 6 września 2023

r., I NSP 10/23). To oznacza, że niedopuszczalna jest skarga na przewlekłość

postępowania zażaleniowego jako postępowania incydentalnego

(zob. postanowienia Sądu Najwyższego z: 13 listopada 2014 r., III SPP 227/14;

16 czerwca 2015 r., III SPP 12/15; z 10 stycznia 2017 r., III SPP 65/16; 18 czerwca

2021 r., I NSP 39/21).

Przenosząc powyższe na realia rozpoznawanej sprawy, Sąd Najwyższy

ustalił, że skarżący domaga się stwierdzenia przewlekłości postępowania

zażaleniowego przed Sądem Apelacyjnym w Krakowie, które dotyczy

postanowienia o zmianę zabezpieczenia w zakresie alimentów, wydanego 9 maja

2025 r. W takim stanie rzeczy nie ulega wątpliwości, że postępowanie w

przedmiocie udzielonego zabezpieczenia ma charakter incydentalny i – jak już była

o tym mowa – z tej racji nie jest objęte ustawą o skardze na przewlekłość,

zaś wniesiona skarga podlega odrzuceniu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy, na podstawie art. 395 § 1 w

zw. z art. 397 § 11 w zw. z art. 3941 § 3 k.p.c. w zw. z art. 8 ust. 2 ustawy o skardze

na przewlekłości, orzekł jak w sentencji postanowienia.

I NSP 93/26

4

W oparciu o art. 17 ust. 3 ustawy o skardze na przewlekłość postępowania

zwrócono skarżącemu opłatę od skargi w wysokości 200 zł.

[D.Z.]

[r.g.]