Wniosek o wyłączenie sędziego SN z powodu sposobu jego powołania oddalony

Ubezpieczony R. B. (dalej: „wnioskodawca”), reprezentowany przez

profesjonalnego pełnomocnika pismem z 1 grudnia 2025 r. (data prezentaty Sądu

Najwyższego) na podstawie art. 49 § 1 oraz art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c., wniósł o

wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Ewy Stryczyńskiej od rozpoznania

wniosku o wyłączenie sędziego Sądu Najwyższego Jarosława Sobutki w sprawie

toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. I USKP 157/24.

I NWW 175/25

2

W uzasadnieniu wniosku w części zatytułowanej „uwagi ogólne”

wnioskodawca odniósł się do indywidualnej sytuacji sędziego, którego dotyczy

wniosek. Zaznaczył, że postanowieniem Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z 7

maja 2015 r. sędzia została powołana do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego

Sądu Apelacyjnego w Warszawie. Zauważył przy tym, że w „powyższej

perspektywie sędzia bezspornie gwarantuje niezawisłość rozpoznania sprawy w

ramach systemu sądownictwa powszechnego”, podkreślając zarazem, że nie

kwestionował odpowiedniego przygotowania merytorycznego sędziego, mając w

szczególności na względzie, iż opisany sędzia przebył długą ścieżkę zawodową,

dając się poznać merytorycznie w wielu prowadzonych sprawach apelacji

warszawskiej. Podniósł jednak wątpliwość co do sposobu powołania tego sędziego

stanowisko sędziego Sądu Najwyższego, powołując się na systemowe wadliwości,

które dotąd nie zostały „naprawione” przez polskiego ustawodawcę. Jak wskazał,

taki stan rzeczy daje mu podstawę domagania się realizacji jego prawa do sądu

oraz uzyskania niebudzącego wątpliwości na tej płaszczyźnie rozstrzygnięcia.

Dlatego jego zdaniem złożenie wniosku jest uzasadnione.

W dalszej części wnioskodawca uzasadnił swój wniosek wątpliwościami

związanymi z procedowaniem zmian ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa i jej

udziału w powołaniach sędziów. Dla wzmocnienia argumentacji powoływał się na

orzecznictwo Europejskiego Trybunału Praw Człowieka względem sposobu

powołania sędziów po zmianach wprowadzonych w ustawie z dnia 8 grudnia 2017 r

o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Wspomniał przy tym, że sędzia, której dotyczy wniosek, została powołana

na sędziego Sądu Najwyższego w wyniku opisanej procedury.

Niezależnie od powyższych okoliczności wnioskodawca podkreślił, że

wniosek o wyłączenie sędziego jest uzasadniony także na podstawie art. 49 § 1

k.p.c. Jak zauważył, w jego ocenie ma to „związek z indywidualnymi

okolicznościami dotyczącymi sędziego, w związku ze sposobem powołania go

na stanowisko sędziego”.

Dodatkowo stwierdził, że przytoczone okoliczności dotyczące sposobu

ustalenia składu osobowego KRS wpływają bezpośrednio na bezstronność

każdego sędziego powołanego na stanowisko z wniosku opisanego KRS.

I NWW 175/25

3

Wskazał wreszcie, że „mając na względzie, iż sędzia został powołany

w wyniku opisanej procedury, nie można nie uznać, iż nie ma to wpływa

na osobiste przekonania względem naruszeń przepisów prawa międzynarodowego

oraz przepisów Konstytucji RP”. W konsekwencji – jak zaznaczył – „(…) wniosek z

art. 49 § 1 k.p.c. jest analogicznie uzasadniony w perspektywie prawa

wnioskodawcy do sądu oraz rzetelnego procesu sądowego”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zgodnie z art. 48 § 1 k.p.c., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy: 1)

w sprawach, w których jest stroną lub pozostaje z jedną ze stron w takim stosunku

prawnym, że wynik sprawy oddziaływa na jego prawa lub obowiązki; 2) w sprawach

swego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do

czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) w sprawach

osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w sprawach,

w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem albo był radcą prawnym jednej ze

stron; 5) w sprawach, w których w instancji niższej brał udział w wydaniu

zaskarżonego orzeczenia, jako też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego

udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w

których występował jako prokurator; 6) w sprawach o odszkodowanie z tytułu

szkody wyrządzonej przez wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z

prawem, jeżeli brał udział w wydaniu tego orzeczenia.

Stosownie do art. 49 § 1 k.p.c., niezależnie od przyczyn wymienionych w art.

48, sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do

bezstronności sędziego w danej sprawie.

Stosownie do art. 50 § 1 k.p.c., wniosek o wyłączenie sędziego strona

zgłasza na piśmie lub ustnie do protokołu w sądzie, w którym sprawa się toczy,

uprawdopodabniając przyczyny wyłączenia.

Należy podkreślić, że celem instytucji wyłączenia sędziego jest zapewnienie,

by bezstronny sąd rozpoznał sprawę. Jednocześnie wypada wskazać, że zarówno

w odniesieniu do sędziego wyłączonego z mocy prawa (art. 48 k.p.c.), jak i

I NWW 175/25

4

wyłączanego z uwagi na zaistnienie okoliczności, które mogłyby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego (art. 49 k.p.c.), wyłączenie

odnosi się do określonej sprawy prowadzonej w konkretnym czasie, przed

określonym sądem. Podstawy wyłączenia nie mają charakteru abstrakcyjnego – ich

sens zmierza do zapewnienia prawidłowego rozpoznania sprawy w toku, nie zaś

wskazywaniu sędziego, który potencjalnie (teoretycznie) nie mógłby rozpoznawać

sprawy danej osoby. Chodzi zatem o aktualną relację między sędzią a sprawą i

konkretną sytuację procesową, z którą skonfrontowana zostaje strona, tj.

rozpoznawaniem sprawy przez sędziego, który nie zapewnia bezstronności.

Nie ulega wątpliwości, że wniosek o wyłączenie sędziego, obok elementów

podstawowych każdego pisma procesowego, musi zawierać konstytutywne

składniki kwalifikowanego pisma procesowego. Oznacza to, że musi on określać

osobę (tożsamość) sędziego, którego dotyczy, oraz wskazywać

zindywidualizowane przyczyny wyłączenia.

Bezsporne też jest, że o możliwości wyłączenia sędziego od rozpoznania

sprawy nie decyduje samo subiektywne przekonanie strony o braku jego

bezstronności, ale faktyczne wystąpienie okoliczności uzasadniających to odczucie.

Instytucja wyłączenia sędziego na wniosek nie jest bowiem związana z

wystąpieniem jakichkolwiek podejrzeń co do bezstronności sędziego

rozpoznającego sprawę, ale z ujawnieniem się uzasadnionych wątpliwości co do

bezstronności sędziego. Przy tym ciężar uprawdopodobnienia wystąpienia takich

okoliczności spoczywa na stronie składającej wniosek o wyłączenie sędziego

(zob. wyrok Sądu Najwyższego z 21 marca 2018 r., V CSK 256/17).

Przenosząc powyższe na realia przedmiotowej sprawy, Sąd Najwyższy

zwraca uwagę, że wywód zawarty we wniosku dotyczy w pełni kwestionowania

statusu sędziego jako sędziego Sądu Najwyższego. Żaden jego fragment

nie wskazuje okoliczności, które miałyby związek z przedmiotową sprawą.

W takiej sytuacji – w ocenie Sądu Najwyższego – wnioskodawca nie spełnił

wymogów określonych w art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. i art. 49 § 1 k.p.c. W konsekwencji

należy przyjąć, że wniosek podlega oddaleniu.

Mając na uwadze powyższe, Sąd Najwyższy zajmuje stanowisko,

iż wskazany wniosek należy oddalić, o czym orzekł w sentencji postanowienia.

I NWW 175/25

5

[D.Z.]