Sąd Najwyższy nie przyjął skargi o ustalenie stosunku pracy ze spółką z o.o.

Sąd Okręgowy w Koszalinie wyrokiem z 19 stycznia 2024 r. oddalił apelację

powoda A.S. od wyroku Sądu Rejonowego w Koszalinie z 3 lipca 2023 r., który

oddalił jego powództwo od ustalenie stosunku pracy ze spółką z o.o. M. z siedzibą

w P.

Sąd odwoławczy podzielił ustalenia i zapatrywania prawne Sądu pierwszej

instancji przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano na

podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2 i 4 k.p.c.:

1) istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości i

2) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

I PSK 11/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawia

zasadnej podstawy przedsądu i dlatego nie został uwzględniony.

Postępowanie kasacyjne nie jest kolejną zwykłą (powszechną) instancją, co

tłumaczy wymagania stawiane podstawom przedsądu.

Pierwsza zgłoszona we wniosku podstawa przedsądu, czyli z art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c. nie spełnia się jako zasadna podstawa przedsądu z następujących

przyczyn.

Ta podstawa przedsądu ma charakter uniwersalny (systemowy), gdyż

przedmiotem jej zainteresowania są tylko same przepisy prawa ze względu na

kwalifikowaną potrzebę wykładni, bowiem budzą poważne wątpliwości lub wywołują

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Podstawy tej nie należy mylić z oceną

prawidłowości zastosowania przepisów prawa w indywidualnej sprawie skarżącego,

gdyż wówczas jest to domena ostatniej podstawy przedsądu, czyli z art. 3989 § 1

pkt 4 k.p.c. a nie z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie nie wykazują

poważnych wątpliwości w wykładni przepisów lub rozbieżności w orzecznictwie

sądów. Objęcie tą podstawą przedsądu art. 176 k.s.h. nie wskazuje i nie wykazuje

na czym polega problem prawny dotyczący rozumienia lub wykładni tego przepisu.

Powoływana regulacja nie jest nowa w prawie spółek, a przedmiot regulacji

i znaczenie tego przepisu nie budzą wątpliwości. Sąd Rejonowy nie stosował tego

przepisu, dopiero w apelacji powód hasłowo zarzucił naruszenie art. 176 k.s.h., co

nie przyczyniło się do uwzględnienia apelacji. Natomiast wskazany we wniosku

fragment uzasadnienia Sądu II instancji, dotyczy stosowania prawa, a nie jego

wykładni, co nie składa się na zasadną podstawę przedsądu, gdyż znaczenie ma

dopiero wykładnia budząca poważne wątpliwości, a tego brak jest we wniosku.

Ponadto w sprawie nie ustalono, iżby skarżący był wspólnikiem w spółce z o.o.

Negatywna ocena dalszej części podstawy przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 2

k.p.c. wynika z tego, że jej uzasadnienie w punkcie b) nie wskazuje przepisu prawa,

który ma być przedmiotem zainteresowania tej podstawy przedsądu, co samo

I PSK 11/26

3

w sobie nie byłoby wystarczające, bez wskazania i wykazania poważnych

wątpliwości w wykładni. Innymi słowy z braku wskazania przepisu ta część jest

bezprzedmiotowa.

Natomiast odwołanie się w punkcie c) do art. 339 k.p.c. oraz art. 340 k.p.c.

nie zmienia negatywnej oceny zgłoszonej podstawy przedsądu, gdyż skargę

kasacyjną wnosi się od prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji (art. 3981 § 1

k.p.c.), natomiast przepisy o wyroku zaocznym stosowane są potencjalnie przez

sąd pierwszej, ale nie przez sąd drugiej instancji.

Nie ma również podstaw do uznania za zasadną podstawę przedsądu z

art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Z tej zasadniczej przyczyny, że skarżący w tej podstawie

przedsądu nie podważa ustaleń stanu faktycznego. Na etapie przedsądu wiążą

ustalenia faktyczne, na których oparto zaskarżony wyrok (art. 39813 § 2 k.p.c. in fine

ma odpowiednie zastosowanie na etapie przedsądu). Wskazanie na art. 233 k.p.c.

nie jest wystarczające, gdyż przepis ten bezpośrednio dotyczy oceny dowodów

i ustaleń stanu faktycznego, dlatego nie może być podstawą zarzutu skargi

kasacyjnej ze względu na ograniczenie wynikające z art. 3983 § 3 k.p.c. Zarzuty

podstaw kasacyjnych z art. 3983 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c. stanowią odrębną część skargi

kasacyjnej i podlegają rozpoznaniu dopiero po przyjęciu skargi kasacyjnej do

rozpoznania (art. 3984 § 1 pkt 2 i § 2 k.p.c. w zw. z art. 39813 § 1 k.p.c.). Oznacza

to, że zarzuty podstaw kasacyjnych nie zastępują zarzutów szczególnej podstawy

przedsądu z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., która jako jedyna podstawa przedsądu ma na

uwadze indywidualny interes strony w przyjęciu jej skargi kasacyjnej do

rozpoznania. Skarżący we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinien zatem samodzielnie, czyli odrębnie od zarzutów podstaw kasacyjnych

wskazać i wykazać, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Brak jest

tego we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Skoro granicę

ustaleń faktycznych stanowi dwuinstancyjne postępowanie przed sądem

powszechnym, to wiążą ustalenia faktyczne sądu powszechnego o woli zawarcia

przez strony umowy zlecenia, a nie umowy o pracę (art. 65 k.c., art. 3531 k.c.,

art. 734 k.c., art. 750 k.c.).

Kierując się tymi motywami orzeczono na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

[SOP]

I PSK 11/26

4