Nagrania rozmów z pracownikami w sporze o odszkodowanie. SN nie przyjął skargi powódki

Sąd Okręgowy w Łodzi, wyrokiem z dnia 19 stycznia 2024 r., w sprawie z

powództwa A.P. przeciwko T.M. i R.B. o odszkodowanie, oddalił apelację powódki

wniesiona od wyroku Sądu Rejonowego w Kutnie z dnia 21 lipca 2023 r. (w którym

oddalono powództwo).

Z rozstrzygnięciem tym nie zgodziła się powódka, w skardze kasacyjnej

zarzuciła naruszenie prawa procesowego, które to naruszenie mogło mieć istotny

wpływ na wynik sprawy, to jest art. 2352 § 1 pkt. 5 k.p.c. w zw. z art. 20512 § 2 k.p.c.

w zw. z art. 227 k.p.c. w zw. z art. 6 k.p.c. w zw. z art. 382 k.p.c. i art. 391 § 1 k.p.c.

I PSK 12/26

2

przez nieuwzględnienie zarzutu apelacyjnego dotyczącego niezasadnego

pominięcie dowodu powoda z nagrań i stenogramów zawierających rozmowy z

pracownikami, gdy dowód ten nie był spóźniony.

W ocenie powódki skarga kasacyjna powinna zostać przyjęta do

rozpoznania, gdyż jest oczywiście uzasadniona, a nadto występuje w niej istotne

zagadnienie prawne sprowadzające się do pytania „czy w sytuacji nie

przeprowadzenia postępowania przygotowawczego i nie zakreślenia przez Sąd

terminu na zgłoszenia wniosków dowodowych przez strony (art. 205 (12) § 2 k.p.c.)

w celu realizacji dyrektywy wskazanej w art. 6 k.p.c., dopuszczalne jest pominięcie

dowodów zgłaszanych przez stronę na podstawie art. 235 (2) § 1 pkt. 5 k.p.c., które

to dowody, mimo iż stanowią nagrania uzyskane bez zgody osób nagrywanych,

stanowią konsekwentne rozwinięcie i sprecyzowanie twierdzeń powoda

przedstawionych w pozwie i są adekwatną reakcją na sposób obrony pozwanego?"

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Nie doszło do ziszczenia się przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania. Konkluzja ta staje się jasna, jeśli uwzględni się kilka

powiązanych ze sobą kwestii.

Po pierwsze, skarga kasacyjna jest wymagającym środkiem odwoławczym.

Strona skarżąca zobowiązana jest do szczegółowego i wnikliwego przedstawienia

przyczyny uzasadniającej merytoryczne rozpoznanie sprawy. Nie jest

wystarczające odwołanie się do ogólnych ustawowych zwrotów. Nie jest zatem

wystarczające stwierdzenie, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, o

czym ma świadczyć analiza materiału dowodowego sprawy. Staje się to

zrozumiałe, jeśli weźmie się pod uwagę, że na etapie przedsądu rolą Sądu

Najwyższego nie jest szczegółowe roztrząsanie podstaw kasacyjnych.

Obowiązkiem strony jest przestawienie przyczyn uzasadniających przyjęcie skargi

w taki sposób, aby oczywista trafność skargi kasacyjnej dla przeciętnego prawnika

była niewątpliwa, z góry widoczna, bez konieczności głębszej analizy stosunku

prawnego oraz bez sprawdzania i oceny dowodów. Wniosek powódki warunków

tych nie spełnia.

I PSK 12/26

3

Po drugie, podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące

ustalenie faktów lub oceny dowodów (art. 3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy

związany jest ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę zaskarżonego

orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Przypomnienie to ma znaczenie, gdyż zgłoszone

przez powódkę podstawy skargi kasacyjnej koncentrują uwagę na stanie

faktycznym i ocenie dowodów. Skoro w postępowaniu kasacyjnym podnoszenie

tych kwestii nie jest dopuszczalne, to skarga kasacyjne, która na nich się opiera,

nie może zostać uznana za oczywiście uzasadnioną.

Po trzecie, zgodnie z art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. naruszenie przepisów

postępowania może stanowić podstawę skargi kasacyjnej tylko wówczas, gdy

mogło mieć ono istotny wpływ na wynik postępowania. Uwzględnienie skargi

kasacyjnej na tej podstawie wymaga wykazania przez skarżącego, że następstwa

stwierdzonych wadliwości ukształtowały treść zaskarżonego orzeczenia (por. wyrok

Sądu Najwyższego z 1 maja 2017 r., II CSK 514/16, LEX nr 2333029). Skarżąca

tego obowiązku nie spełniła.

Po czwarte, w przeciwieństwie do przypadków nieważności postępowania

naruszenie innych istotnych przepisów postępowania tylko wtedy może być

skuteczną podstawą skargi kasacyjnej, gdy skarżący wykaże, że konkretne

uchybienie lub uchybienia mogły mieć stanowczy, decydujący, czyli istotny wpływ

na wynik sprawy. W ten sposób, oprócz wymagania istotności przepisów w sensie

obiektywnym, występuje dodatkowe wymaganie istnienia ścisłego związku

przyczynowego między uchybieniem a orzeczeniem jako wynikiem rozpoznania

sprawy. Wynik rozpoznania sprawy odnoszony jest natomiast do materialnoprawnej

podstawy rozstrzygnięcia, czyli przepisów prawa materialnego, które miały

(powinny mieć) zastosowanie przy dokonywaniu oceny zasadności roszczeń

powoda lub obrony pozwanego. Jeżeli skarga kasacyjna nie zarzuca obrazy

jakiegokolwiek przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wyrokowania

sądu odwoławczego (a tak jest w rozpoznawanej sprawie), to w konsekwencji nie

jest możliwa ocena, czy naruszenie przepisów prawa procesowego wskazanych

przez skarżącego w podstawie kasacyjnej mogło mieć – rzeczywiście – istotny

wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 3983 § 1 pkt 2 k.p.c. (por. wyrok Sądu

Najwyższego z 9 lipca 2014 r., I PK 316/13, LEX nr 1511811).

I PSK 12/26

4

Odnosząc się do zagadnienia prawnego, które chce wyjaśniać strona

powodowa, Sąd Najwyższy zauważa, że nie ma ono charakteru „istotnego” w

rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. Zestawienie treści art. 2352 § 1 pkt 5 k.p.c. i

art. 20512 § 2 k.p.c. nie pozostawia żadnych wątpliwości, że sąd ma prawo pominąć

dowód w razie nie zarządzenia przeprowadzania posiedzenia przygotowawczego,

jeśli zmierza on jedynie do przedłużenia postępowania. W przypadku tego rodzaju

„oczywistości”, przy braku jakichkolwiek argumentów jurydycznych (wynikających z

wykładni wskazanych przepisów), czy też wypowiedzi doktryny i orzecznictwa,

sformułowane zagadnienie prawne nie ma charakteru kwalifikowanego (nie jest

„istotne”) i nie wymaga interwencji Sądu Najwyższego. Inaczej rzecz ujmując, tam

gdzie prawnik jest w stanie na podstawie treści przepisów dokonać wykładni

przepisów nie budzącej kontrowersji, tam Sąd Najwyższy nie powinien przyjmować

skarg kasacyjnych do merytorycznego rozpoznania. Dzieje się tak, gdyż Sąd

Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest sądem zwykłej, trzeciej instancji, zaś

skarga kasacyjna nie jest środkiem zaskarżenia przysługującym od każdego

rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie, a to z

uwagi na przeważający w charakterze skargi kasacyjnej element interesu

publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi kasacyjnej jej rozpoznanie następuje

tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c.

Sformułowane przez stronę powodową zagadnienie prawne właściwości takich nie

posiada.

W rezultacie, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. i art. 98 § 1 k.p.c. i art. 99

k.p.c. orzeczono jak w sentencji.

[A.P.]

[a.ł]