SN oddalił wniosek powoda o wyłączenie sędziego w sprawie o przywrócenie do pracy

Sędzia Sądu Najwyższego Renata Żywiecka została wyznaczona do

rozpoznania skargi powoda P. K. o wznowienie postępowania w sprawie przeciwko

P. w O. na etapie przedsądu.

W piśmie z 23 grudnia 2025 r. pełnomocnik powoda wniósł o wyłączenie

sędziego od orzekania w tej sprawie. Sędzia nie zajęła stanowiska w sprawie

wniosku o jego wyłączenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie sędziego nie podlega uwzględnieniu.

I PSK 121/26

2

W postanowieniu Sądu Najwyższego z 23 października 2023 r. (III USK

298/22, LEX nr 3617973) wyjaśniono, że z chwilą powołania sędzia Sądu

Najwyższego jest niezawisły (art. 178 ust. 1 Konstytucji). Ustrój i postępowanie

przez Sądami określają ustawy (art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Oznacza to, że

instytucja wyłączenia sędziego jest ściśle określona w ustawie, a zatem nie może

być dowolnie interpretowana. Zgłoszony we wniosku problem nie jest nowy.

Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 23 stycznia 2022 r., P 10/19, orzekł, iż:

1. Art. 49 § 1 ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania

cywilnego (Dz.U. z 2021 r., poz. 1805, ze zm.) w zakresie, w jakim za przesłankę

mogącą wywołać uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej

sprawie uznaje jakąkolwiek okoliczność odnoszącą się do procedury powoływania

tego sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej

Rady Sądownictwa do pełnienia urzędu, jest niezgodny z: a) art. 45 ust. 1

Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej, b) art. 179 w związku z art. 144 ust. 3 pkt 17

Konstytucji.

2. Art. 31 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (Dz.U. z

2021 r., poz. 1904) w związku z art. 49 § 1 ustawy z 17 listopada 1964 r. - Kodeks

postępowania cywilnego w zakresie, w jakim za przesłankę wyłączenia sędziego z

orzekania uznaje okoliczność, że obwieszczenie Prezydenta Rzeczypospolitej

Polskiej o wolnych stanowiskach sędziego w Sądzie Najwyższym, na podstawie

którego rozpoczyna się proces nominacyjny sędziów, stanowi akt wymagający dla

swojej ważności podpisu Prezesa Rady Ministrów (kontrasygnaty), a konsekwencją

jego braku jest wątpliwość co do bezstronności sędziego powołanego do pełnienia

urzędu w procedurze nominacyjnej rozpoczętej takim obwieszczeniem, jest

niezgodny z art. 45 ust. 1 w związku z art. 144 ust. 2 oraz art. 144 ust. 3 pkt 17

Konstytucji.

3. Art. 1 w związku z art. 82 § 1 i art. 86, art. 87, art. 88 ustawy z 8 grudnia

2017 r. o Sądzie Najwyższym w zakresie, w jakim stanowi normatywną podstawę

rozstrzygania przez Sąd Najwyższy o statusie osoby powołanej do sprawowania

urzędu na stanowisku sędziego, w tym sędziego Sądu Najwyższego, i

wynikających z tego uprawnieniach takiego sędziego oraz związanej z tym

statusem skuteczności czynności sądu dokonanej z udziałem tej osoby, jest

I PSK 121/26

3

niezgodny z art. 2 w związku z art. 10, art. 144 ust. 3 pkt 17 i art. 183 ust. 1 i 2

Konstytucji. Wprawdzie wyrok Trybunału dotyczy art. 49 k.p.c., jednak pozwala

stwierdzić, że przedstawiona w nim wykładnia prawa rozciąga się również na

problem stosowania art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. ze względu zbieżną podstawę oceny

dopuszczalności wyłączenia sędziego od rozpoznania sprawy (ad maiori ad minus).

W tym miejscu przywołać także należy wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 2

czerwca 2020 r., (P 13/19, OTK-A 2020/45), w którym orzeczono, że: Art. 49 § 1

ustawy z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (Dz.U. z 2019

r., poz. 1460, ze zm.) w zakresie, w jakim dopuszcza rozpoznanie wniosku o

wyłączenie sędziego z powodu podniesienia okoliczności wadliwości powołania

sędziego przez Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej na wniosek Krajowej Rady

Sądownictwa, jest niezgodny z art. 179 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej.

Nie może zatem budzić wątpliwości, że to właśnie polskie prawo w art. 48

§ 1 pkt 1 k.p.c. określa, kiedy sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy (w

związku z art. 176 ust. 2 Konstytucji RP). Nie ma więc prymatu umów

międzynarodowych ani orzeczeń Sądów Europejskich, gdyż ustrój i postępowanie

przed sądami polskimi to wyłączna kompetencja ustawodawcy (art. 176 ust. 2

Konstytucji RP). Powołanie sędziego jest wyłączną kompetencją Prezydenta

Rzeczypospolitej Polskie, którą wykonuje na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

(postanowienie Trybunału Konstytucyjnego z 21 kwietnia 2020 r., Kpt 1/20).

W przypadku konfliktu w tym zakresie między prawem polskim a europejskim

(orzeczenie TSUE albo ETPCz) dla sądu polskiego pierwszeństwo ma orzeczenie

Trybunału Konstytucyjnego (zob. choćby wyroki Trybunału Konstytucyjnego: z 7

października 2021 r., K 3/21; z 24 listopada 2021 r., K 6/21, z 10 marca 2022 r.,

K 7/21).

Powyższe potwierdza także w sposób jednoznaczny ustawa o Sądzie

Najwyższym, która stanowi, że niedopuszczalne jest ustalanie lub ocena przez Sąd

Najwyższy lub inny organ władzy zgodności z prawem powołania sędziego lub

wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu

wymiaru sprawiedliwości. Okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu

Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia

wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i

I PSK 121/26

4

bezstronności (art. 29 § 3 i 4 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym). Inaczej ujmując orzeczenie sądu, także Sądu Najwyższego nie może

być sprzeczne z ustawą (art. 87 § 1 Konstytucji RP).

Przedstawione stanowisko znajduje także oparcie w orzecznictwie Sądu

Najwyższego (por. postanowienia Sądu Najwyższego z: 6 lipca 2022 r., I NWW

151/21, Legalis nr 2736972; 11 lipca 2023 r., III USK 298/22, Legalis nr 3003246,

z dnia 22 listopada 2023 r., I USK 138/23, LEX nr 3632421).

Biorąc pod uwagę powyższe rozważania uznać należy, że wniosek o

wyłączenie sędziego w przedmiotowej sprawie nie znajduje podstaw prawnych.

Z tych motywów Sąd Najwyższy orzekł jak w sentencji postanowienia.

[a.ł]