Sąd Najwyższy nie przyjął skargi kasacyjnej powoda w sporze o wynagrodzenie z 2017 r.

Wyrokiem z dnia 21 lipca 2023 r., IV P 198/22/N. Sąd Rejonowy w Krakowie

w sprawie z powództwa Z.K. przeciwko B. sp. z o. o. z siedzibą w K. o zapłatę w

punkcie I tego wyroku zasądził od strony pozwanej na rzecz powoda szczegółowo

wskazane w wyroku kwoty tytułem wynagrodzenia za pracę za lipiec i sierpień 2017

r., tytułem diet za podróże służbowe z okresu lipiec-sierpień 2017 r. oraz zwrotu

wydatków za podróże służbowe z okresu lipiec-sierpień 2017 r.; w punkcie II tego

wyroku przyznał kuratorowi r. pr. J.S. od Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w

I PSK 124/24

2

Krakowie kwotę 2.700 zł tytułem wynagrodzenia; w punkcie III zasądził od strony

pozwanej na rzecz powoda kwotę 2.700 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego wraz z odsetkami, w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w

spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się

niniejszego orzeczenia do dnia zapłaty; w punkcie IV nakazał pobrać od strony

pozwanej na rzecz Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Krakowie kwotę 750 zł,

a to tytułem opłaty od pozwu, od której uiszczenia powód był zwolniony oraz kwotę

2.700 zł tytułem wydatków, tj. wynagrodzenia kuratora; w punkcie V nadał wyrokowi

w pkt I rygor natychmiastowej wykonalności do kwoty 2.000 zł.

Wyrokiem z dnia 11 kwietnia 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie na skutek

apelacji strony pozwanej w punkcie I. zmienił zaskarżony wyrok w ten sposób, że

oddalił powództwo (pkt 1.), przyznał od Skarbu Państwa w Krakowie radcy

prawnemu J.S. kwotę 2.700 zł powiększoną o 23% podatku VAT tj. kwotę 621 zł

tytułem wynagrodzenia za czynności kuratora ustanowionego dla strony pozwanej

(pkt 2.), nie obciążył powoda wydatkami postępowania; w punkcie II. przyznał od

Skarbu Państwa - Sądu Rejonowego w Krakowie radcy prawnemu J.S. kwotę 540

zł powiększoną o 23% podatku VAT tj. kwotę 124,20 zł tytułem wynagrodzenia za

czynności kuratora ustanowionego dla strony pozwanej w postępowaniu przed

sądem drugiej instancji.

W skardze kasacyjnej powód zarzucił naruszenie Skargę kasacyjną opieram

na podstawie art. 233 § 1 k.p.c., poprzez wkroczenie w ramach kontroli instancyjnej

w sferę swobodnego uznania sędziowskiego w przedmiocie zastosowania normy

art. 8 k.p., które to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił oczywistą

zasadnością skargi kasacyjnej. Skarżący podniósł, że jednym z przymiotów

wymiaru sprawiedliwości jest dyskrecjonalna władza sędziego. Gwarancją

bezstronnego i niezawisłego orzekania jest nieingerowanie w swobodne uznanie

sędziowskie. W ramach kontroli instancyjnej nie jest możliwe wkraczanie w tę sferę

(por. wyrok Sądu Apelacyjnego z dnia 25 czerwca 2015 r., I ACa 202/15).

Swobodne uznanie sędziowskie może podlegać kontroli tylko w przypadku

szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia (por. postanowienia Sądu

Najwyższego z 24 października 2023 r., I PSK 150/22 i 17 października 2023 r.,

I PSK 124/24

3

I PSK 64/23). Zatem jeżeli takie naruszenie nie ma miejsca, to kontrola tej sfery jest

niedopuszczalna. W przypadku złamania tej zasady przez sąd odwoławczy

dokonania kontroli swobodnego uznania sędziowskiego w pierwszej instancji i

zmiany orzeczenia na skutek tego, przy jednoczesnym niewskazaniu, że sąd a quo

dopuścił się w tym zakresie szczególnie rażącego i oczywistego naruszenia,

zachodzi oczywiste uchybienie sądu odwoławczego. Ponieważ uchybienie to

dotyczy fundamentalnej istoty wymiaru sprawiedliwości, jaką jest swobodne

uznanie sędziowskie, zmienione orzeczenie nie może się ostać i skarga kasacyjna

jest w tym zakresie oczywiście uzasadniona.

Wskazując na powyższe skarżący wniósł o uchylenie wyroku w zaskarżonej

części i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi drugiej instancji

oraz o zasądzenie od B. z ograniczoną odpowiedzialnością w K. na rzecz Z.K.

kosztów zastępstwa procesowego.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona pozwana wniosła o odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie, w przypadku przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, o jej oddalenie w całości oraz w obydwu

przypadkach o przyznanie na rzecz kuratora strony pozwanej wynagrodzenia za

sprawowanie kurateli w postępowaniu kasacyjnym według norm przepisanych

powiększonego o należny podatek VAT.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.).

Ujęta w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. przesłanka ma miejsce wtedy, gdy

zasadność podniesionych w niej zarzutów wynika prima facie, bez głębszej analizy

prawnej. Spełniające te wymogi naruszenie przepisów prawa powinno mieć postać

I PSK 124/24

4

kwalifikowaną, dostrzegalną bez potrzeby wnikliwej analizy prawnej i zagłębiania

się w szczegóły sprawy. Dotyczy to więc jedynie uchybień przepisom prawa

materialnego albo procesowego, zarzucanym sądowi drugiej instancji, o

charakterze elementarnym polegających w szczególności na oparciu

rozstrzygnięcia na wykładni przepisu oczywiście sprzecznej z jednolitą i

ugruntowaną jego wykładnią przyjmowaną w orzecznictwie i nauce prawa, na

zastosowaniu przepisu, który już nie obowiązywał, względnie na oczywiście

błędnym zastosowaniu określonego przepisu w ustalonym stanie faktycznym

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 6 listopada 2015 r., IV CSK 263/15,

LEX nr 1940571). Nie chodzi zatem o takie naruszenie prawa, które może stanowić

podstawę skargi w rozumieniu art. 3984 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego z

dnia 27 października 2016 r., III CSK 217/16, LEX nr 2156603). Przesłanką

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania nie jest oczywiste naruszenie

konkretnego przepisu prawa materialnego lub procesowego, lecz sytuacja, w której

naruszenie to spowodowało wydanie oczywiście nieprawidłowego orzeczenia. Sam

zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu (przepisów) nie

prowadzi wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26 listopada 2015 r., II PK 112/15, LEX nr

2025780).

Ponadto, przez oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację,

w której zaskarżone orzeczenie sądu drugiej instancji w sposób ewidentny narusza

konkretne przepisy prawa. (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada

2012 r., I UK 414/12, LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak

nie wykazała. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej skarżący nie powołał

bowiem żadnych przepisów, których kwalifikowane naruszenie przez Sąd drugiej

instancji przemawiałoby za spełnieniem przesłanki zawartej w art. 3989 § 1 pkt 4

k.p.c.

W rozpoznawanej sprawie skarżący upatruje oczywistej zasadności skargi

we wkroczeniu przez Sąd drugiej instancji w sferę swobodnego uznania

sędziowskiego w pierwszej instancji i zmianę orzeczenia, przy jednoczesnym

niewskazaniu, że sąd a quo dopuścił się w tym zakresie szczególnie rażącego i

oczywistego naruszenia.

I PSK 124/24

5

Tak postawiony zarzut łączy się niewątpliwie dokonaną przez Sąd drugiej

instancji oceną dowodów. Tymczasem w art. 3983 § 3 k.p.c. wyłączono z podstaw

skargi kasacyjnej zarzutów dotyczących oceny dowodów, co pozbawia skarżącego

możliwości powoływania się na zarzut naruszenia zasady swobodnej oceny

dowodów przewidzianej w art. 233 § 1 k.p.c. Przepis art. 3983 § 3 k.p.c. wprawdzie

nie wskazuje expressis verbis konkretnych przepisów, których naruszenie, w

związku z ustalaniem faktów i przeprowadzaniem oceny dowodów, nie może być

przedmiotem zarzutów wypełniających drugą podstawę kasacyjną, nie ulega jednak

wątpliwości, że obejmuje on art. 233 k.p.c., bowiem właśnie ten przepis określa

kryteria oceny wiarygodności i mocy dowodów (wyrok Sądu Najwyższego z dnia

12 lutego 2015 r., I UK 212/14, LEX nr 1648699). Skoro w myśl art. 3983 § 3 k.p.c.

podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub

oceny dowodów, nie mogą one zatem przemawiać również za oczywistą

zasadnością skargi. W przeciwnym razie zachodziłby dysonans między etapem

przedsądu a późniejszym rozpoznaniem podstaw kasacyjnych z ograniczeniem

wynikającym z tego przepisu, a także wobec związania ustaleniami stanu

faktycznego, na którym oparto zaskarżony wyrok (postanowienia Sądu

Najwyższego z dnia 16 maja 2014 r., II UK 20/14, LEX nr 2584597 i z dnia 6 lutego

2014 r., I PK 246/13, LEX nr 1646083).

Z uwagi na powyższe, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

orzekł jak w sentencji. O kosztach orzeczono w oparciu o art. 98 § 1 i § 11 k.p.c.

[I.T.]