Pracodawca nie przebił się ze skargą kasacyjną w sporze o przywrócenie do pracy

Wyrokiem z dnia 14 grudnia 2023 r., IV P 796/22/N, Sąd Rejonowy w Krakowie

w sprawie z powództwa E.B., A.G., M.G., R.G., A.J., G.K., A.K., J.M., I.P., M.R.,

M.R.1., E.R., S.S., P.S., A.T., D.T., M.W. przeciwko Z. w S. o przywrócenie do pracy

przywrócił powódki do pracy u strony pozwanej na poprzednich warunkach pracy i

płacy (punkt I); zasądził od strony pozwanej Z. w S. na rzecz każdej z powódek po

180 zł wraz z odsetkami w wysokości odsetek ustawowych za opóźnienie w

spełnieniu świadczenia pieniężnego, za czas od dnia uprawomocnienia się

orzeczenia do dnia zapłaty, tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego (punkt

II) oraz nakazał ściągnąć od strony pozwanej Z. w S. na rzecz Skarbu Państwa -

I PSK 126/26

2

Sądu Rejonowego dla Krakowa - Nowej Huty w Krakowie kwotę 13.670 zł tytułem

opłaty od pozwu, od ponoszenia której powódki były ustawowo zwolnione (punkt III).

Wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r. ,VII Pa 90/24, Sąd Okręgowy w Krakowie

oddalił apelację strony pozwanej oraz zasądził od Z. w S. na rzecz powódek: E.B.,

A.G., R.G., A.J., G.K., A.K., J.M., I.P., M.R., M.R.1., E.R., S.S., P.S., A.T., D.T., M.W.

po kwoty 180 zł, a na rzecz M.G. kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu apelacyjnym z ustawowymi odsetkami w wysokości

ustawowej za opóźnienie od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia

zapłaty.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w

całości. Skarżący zarzucił naruszenie: a) 45 § 1 k.p. w zw. z art. 30 § 4 k.p. oraz art.

42 § 1 k.p.; b) art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych (tekst jednolity: Dz.U. 2022, poz. 2139) w związku z

Załącznikiem do ustawy - Współczynniki pracy oraz art. 50 ust. 5 ustawy o

działalności leczniczej w z Rozporządzeniem Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r

w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach

stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami (Dz.U.

2011 r. Nr 151, poz. 896) wraz z Załącznikiem do jego treści; c) art. 4 ust. 3 ustawy z

dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach

leczniczych oraz niektórych innych ustaw w zw. z art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych; d) art. 183c k.p. w zw. z art.

5 k.p.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pozwany wskazał

na potrzebę wykładni przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych, tj.: (-) art. 3 ust. 1 i 4 ustawy, a co za tym

idzie również art. 3a ust. 1 i 3 ustawy, stanowiącego podstawę stosowania ustawy w

latach kolejnych - w zakresie sposobu ustalania najniższego wynagrodzenia

I PSK 126/26

3

zasadniczego w myśl ustawy oraz czasu aktualizacji kwalifikacji wymaganych od

pracowników na zajmowanych stanowiskach pracy, (-) treści załącznika do ustawy -

współczynniki pracy - w zakresie sposobu ustalania kwalifikacji wymaganych w

kontekście przepisów rozporządzenia Ministra Zdrowia w sprawie kwalifikacji

wymaganych od pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w

podmiotach leczniczych niebędących przedsiębiorcami, z uwagi na fakt, że

powyższe kwestie budzą powszechnie poważne wątpliwości i wywołują rozbieżności

w orzecznictwie sądów powszechnych.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

pozwany stwierdził, że zastosowanie powołanych regulacji prawnych powoduje

powstanie rozbieżnie traktowanych i interpretowanych następujących kwestii, które

ujęte zostały w formie następujących pytań:

1. Jak prawidłowo definiować pojęcie „kwalifikacje wymagane na zajmowanym

stanowisku” z załącznika do ustawy - współczynniki pracy oraz jak należy je ustalać

w sytuacji braku wewnętrznych regulacji pracodawcy w tym zakresie, a w oparciu o

samo rozporządzenie Ministra Zdrowia w sprawie kwalifikacji wymaganych od

pracowników na poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach

leczniczych niebędących przedsiębiorcami oraz wynikającą z jego treści w

przypadku pielęgniarek/położnych specjalistek alternatywę wymagań?

2. Czy „kwalifikacje wymagane na zajmowanym stanowisku” należy ustalać

indywidualnie dla każdego pracownika, czy też generalnie do stanowiska pracy

zgodnie z literalnym brzmieniem ustawy? Czy w granicach jednego stanowiska pracy

np. pielęgniarka specjalistka (z jednakowym zakresem obowiązków) dopuszczalne

jest ustalenie różnych wymagań na gruncie kwalifikacji, a co za tym idzie różnych

poziomów wynagrodzenia zasadniczego?

3. Czy na gruncie stosowania ustawy fakt uzupełnienia wykształcenia przez

pielęgniarkę/położną o tytuł magistra w zakresie pielęgniarstwa/położnictwa winien

wpłynąć automatycznie na zmianę zaszeregowania do wyższej ustawowej grupy

zawodowej, czy wiążącą datą w tej kwestii jest za każdym razem dzień 1 lipca

danego roku (art. 3 ust. 1 i 4 ustawy, art. 3 a ust. 1 i 3 ustawy)?

I PSK 126/26

4

Powołując się na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie w całości

zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego przez Sąd

Rejonowy, zniesienie postępowania w obu instancjach i przekazanie sprawy do

ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o uchylenie w

całości zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa każdej z powódek w całości

oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem kosztów

dotychczasowego postępowania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną pełnomocnik powódek wniósł o wydanie

postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania względnie o

oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od pozwanego na rzecz każdej z powódek

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna powoda podlegała odrzuceniu z uwagi na obarczenie jej

nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym.

Zgodnie z art. 3984 § 1 pkt 1-3 k.p.c. skarga kasacyjna powinna zawierać:

oznaczenie orzeczenia, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest ono

zaskarżone w całości czy w części (pkt 1); przytoczenie podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienie (pkt 2); wniosek o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia z

oznaczeniem zakresu żądanego uchylenia i zmiany (pkt 3). Zgodnie z § 2

powołanego artykułu, oprócz wymagań przewidzianych w § 1, skarga kasacyjna

powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego uzasadnienie.

Natomiast w § 3 powołanego artykułu wskazano, że skarga kasacyjna powinna

ponadto czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma procesowego, a w

sprawach o prawa majątkowe powinna zawierać również oznaczenie wartości

przedmiotu zaskarżenia. Do skargi kasacyjnej dołącza się także dwa jej odpisy

przeznaczone do akt Sądu Najwyższego oraz dla Prokuratora Generalnego, chyba

że sam wniósł skargę.

I PSK 126/26

5

Stosownie do art. 3986 § 1 k.p.c., jeżeli skarga kasacyjna nie spełnia wymagań

przewidzianych w art. 3984 § 2 lub 3 k.p.c., przewodniczący w sądzie drugiej instancji

wzywa skarżącego do usunięcia braków w terminie tygodniowym pod rygorem

odrzucenia skargi. W art. 3986 § 2 k.p.c. wskazano zaś, że sąd drugiej instancji

odrzuca skargę kasacyjną wniesioną po upływie terminu, skargę niespełniającą

wymagań określonych w art. 3984 § 1 k.p.c., nieopłaconą oraz skargę, której braków

nie usunięto w terminie lub z innych przyczyn niedopuszczalną. Zgodnie z § 3

przywołanego artykułu Sąd Najwyższy odrzuca skargę kasacyjną, która podlegała

odrzuceniu przez sąd drugiej instancji, albo zwraca ją temu sądowi w celu usunięcia

dostrzeżonych braków. W art. 3986 § 4 wskazano, że o odrzuceniu skargi kasacyjnej

niespełniającej wymagań określonych w art. 3984 § 1 sąd drugiej instancji albo Sąd

Najwyższy zawiadamia właściwy organ samorządu zawodowego, do którego należy

pełnomocnik.

Uwzględniając łącznie treść art. 3984 § 1 pkt 1-3 k.p.c. oraz art. 3986 § 1 i § 2

k.p.c. uznać należy, że elementy wymienione w art. 3984 § 1 pkt 1-3 k.p.c. mają dla

skargi kasacyjnej charakter konstrukcyjny, zaś ich brak nie podlega uzupełnieniu.

Powyższe wynika wprost z treści art. 3986 § 2 k.p.c., w którym ustawodawca

przewidział sankcję w postaci odrzucenia skargi kasacyjnej niespełniającej wymagań

określonych w art. 3984 § 1 k.p.c.

Znajduje to potwierdzenie w orzecznictwie Sądu Najwyższego, w którym

wskazuje się, że braki kasacji w zakresie przytoczenia podstaw kasacyjnych, ich

uzasadnienia oraz wniosków o uchylenie lub zmianę wyroku w całości lub w części

nie podlegają naprawieniu w trybie właściwym dla usuwania braków formalnych

pisma procesowego. Nie jest również dopuszczalna wykładnia zakresu zaskarżenia

i jego kierunków, gdyż kasacja powinna być tak zredagowana, aby nie stwarzała

żadnych wątpliwości interpretacyjnych (zob.m.in. postanowienie Sądu Najwyższego:

z 16 października 1997 r., II CKN 404/97, OSNC 1998/4/59).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się jednolicie, że bezwzględnie

wymagane jest, ażeby zakres zaskarżenia i wniosek o uchylenie lub uchylenie i

zmianę orzeczenia były ze sobą ściśle skorelowane; brak takiej korelacji skutkuje

odrzuceniem skargi kasacyjnej (zob.m.in. postanowienia Sądu Najwyższego: z 12

I PSK 126/26

6

października 2007 r., V CSK 309/07, OSNC-ZD 2008/3/81; z 23 sierpnia 2012 r., III

CSK 161/12, LEX nr 1222166; z 10 kwietnia 2013 r., III CSK 64/13, LEX nr 1331309;

z 24 kwietnia 2013 r., III CSK 77/13, LEX nr 1353212; z 24 sierpnia 2016 r., V CSK

112/16, LEX nr 2095811; z 21 kwietnia 2021 r., IV CSK 58/21, LEX nr 3229510; z 26

września 2022 r. I CSK 1563/22,LEX nr 3408226).

Jak wskazywał też w swym orzecznictwie Sąd Najwyższy, spełnienie

powyższych wymagań nie może być uznane za nadmiernie skomplikowane lub

kłopotliwe zarówno ze względu na okoliczność, że wszystkie elementy

konstrukcyjne, niepodlegające czynnościom zmierzającym do usunięcia braków, są

klarownie wskazane w art. 3984 § 1 k.p.c., jak i obowiązujące w postępowaniu

kasacyjnym obowiązkowe zastępstwo stron przez profesjonalnych pełnomocników,

zasadniczo adwokatów lub radców prawnych (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z 10 czerwca 2020 r., III CSK 149/19, LEX nr 3161496).

Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej sprawy należy zauważyć, że

wyrokiem z dnia 7 listopada 2024 r. Sąd Okręgowy w Krakowie oddalił apelację

strony pozwanej oraz zasądził od Z. w S. na rzecz powódek: E.B., A.G., R.G., A.J.,

G.K., A.K., J.M., I.P., M.R., M.R.1., E.R., S.S., P.S., A.T., D.T., M.W. oraz M.G.

wskazane w nim kwoty tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w

postępowaniu apelacyjnym z ustawowymi odsetkami w wysokości ustawowej za

opóźnienie od dnia uprawomocnienia się tego orzeczenia do dnia zapłaty.

Skarga kasacyjna pozwanego skierowana została jedynie wobec E.B, A.G.,

R.G., J.M., I.P., M.R., M.R.1., E.R., S.S., P.S. oraz M.G., a więc do jedenastu spośród

siedemnastu powódek, których dotyczył wyrok Sądu drugiej instancji Skarżący

wskazał przy tym, że zaskarża wyrok Sądu Okręgowego w całości i wnosi o uchylenie

w całości zaskarżonego wyroku oraz wyroku Sądu pierwszej instancji wydanego

przez Sąd Rejonowy, zniesienie postępowania w obu instancjach i przekazanie

sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji, ewentualnie o

uchylenie w całości zaskarżonego wyroku i oddalenie powództwa każdej z powódek

w całości oraz orzeczenie o kosztach postępowania kasacyjnego z uwzględnieniem

kosztów dotychczasowego postępowania.

I PSK 126/26

7

W skardze brak zatem podstawowej korelacji między przedmiotem

zaskarżenia a zakresem wniosku kasacyjnego, co musi skutkować odrzuceniem

skargi a limine.

Stabilność orzeczeń sądowych stanowi istotną dla systemu prawa wartość, a

zatem konieczne jest, by organ dokonujący ingerencji, miał jasno i precyzyjnie

wyznaczone pole działania. Uznanie skargi kasacyjnej niespełniającej

wspomnianych wymagań za dopuszczalną prowadziłoby do konieczności

autonomicznego ustalania przez Sąd Najwyższy granic, w jakich może ona

ingerować w prawomocne orzeczenia (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 26

września 2022 r., I CSK 1563/22, LEX nr 3408226). Zakres zaskarżenia nie może

być uzupełniany założeniem sądu, że odpowiada on wskazanemu przez stronę we

wniosku zakresowi uchylenia orzeczenia. Określenie zakresu zaskarżenia oraz

wniosku o uchylenie lub uchylenie i zmianę orzeczenia stanowi bowiem przedmiot

odrębnych wymogów formalnych skargi kasacyjnej, co oznacza, że strona powinna

w obu tych kwestiach odrębnie sformułować własne stanowisko (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 22 grudnia 2021 r., II CSK 405/21, LEX nr 3322152).

Sąd Najwyższy oddalił wniosek powódek o zasądzenie kosztów postępowania

kasacyjnego, ponieważ w odpowiedzi na skargę kasacyjną ich pełnomocnik wniósł o

wydanie postanowienia o odmowie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania

względnie o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie od pozwanego na rzecz każdej

z powódek kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych. Wobec tego należy uznać, że wniosek o

zasądzenie kosztów postępowania związał z oczekiwanym przez siebie

rozstrzygnięciem. Konieczne jest zatem podkreślenie, że koszty odpowiedzi na

skargę kasacyjną, w której nie zawarto argumentów wskazujących na wady

konstrukcyjne skargi, uzasadniających jej odrzucenie, nie mogą być - w razie

odrzucenia skargi przez Sąd Najwyższy - uznane za koszty celowej obrony (art. 98

§ 1 w związku z art. 39821 i art. 391 § 1 k.p.c.; postanowienia Sądu Najwyższego z:

11 stycznia 2002 r., III CKN 563/01, LEX nr 1405370; 29 marca 2011 r., IV CSK

593/10, LEX nr 785541; 17 września 2014 r., II CNP 17/14, LEX nr 1537289; 12

kwietnia 2022 r., I PSK 212/21, LEX nr 3420435; 19 listopada 2014 r., III CSK 280/14,

I PSK 126/26

8

LEX nr 1554584; 3 grudnia 2024 r., III USK 204/24, LEX nr 3813749; 8 maja 2025 r.,

II USK 239/24, LEX nr 3866043).

Należy także podkreślić, że stosownie do art. 3986 § 2 k.p.c. skarga kasacyjna

skarżącego powinna zostać odrzucona w wyniku przeprowadzenia kontroli formalnej

przez Sąd drugiej instancji.

Wobec nieodrzucenia skargi na wskazanym etapie, na podstawie art. 3986 §

3 k.p.c. w zw. z art. 3986 § 2 i art. 3982 § 1 k.p.c. orzeczono jak sentencji

postanowienia.

[it]

[a.ł]