Pielęgniarki z magisterium w niższej grupie płacowej. SN nie przyjął skargi szpitala

Sąd Okręgowy w Tarnowie wyrokiem z 17 grudnia 2024 r., IV Pa 97/24

oddalił apelację Szpitala w T. (pozwany) od wyroku Sądu Rejonowego w Tarnowie z

13 sierpnia 2024 r., IV P 245/23 zasądzającego zasądził na rzecz powódek E. B, M.

J., R. S. i E. W. (powódki) od pozwanego tytułem wynagrodzenia kwoty brutto

wymienione szczegółowo w tym wyroku wraz z odsetkami.

I PSK 166/26

2

Sąd Okręgowy wyjaśnił, że ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych (Dz. U. z 2021 r. poz. 1801 i Dz. U. z

2022 r. poz. 2139, dalej ustawa z dnia 8 czerwca 2017 r.) w Załączniku wskazuje na

kwalifikacje wymagane na zajmowanym stanowisku a nie posiadane przez

pracownika. Oznacza to, iż kwalifikacja do poszczególnej kategorii powinna

odbywać się w oparciu o wymogi rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia 10 lipca

2023 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na poszczególnych

rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących

przedsiębiorcami (Dz. U. z 2023 r. poz. 1515). Uprzednio było to rozporządzenie

Ministra Zdrowia z dnia 20 lipca 2011 r. (Dz. U. z 2021 r. poz. 2359). Powołana

ustawa określiła w sposób ścisły kryterium kierunku studiów wyższych, które

uzasadniały zastosowanie wyższego współczynnika zaszeregowania do wzrostu

wynagrodzenia w oparciu o tę ustawę płacową. Zgodnie z rozporządzeniem, w

punkcie I ppkt 32 Załącznika wskazano na kwalifikacje niezbędne do zajmowania

stanowiska specjalisty pielęgniarki. Z rozporządzenia nie można jednoznacznie

wywnioskować czy tytuł magistra jest kwalifikacją wymaganą i niezbędną do

piastowania takiego stanowiska. Jasne jest natomiast, jakie kwalifikacje nie są

konieczne oraz to, że z pewnością, aby zostać pielęgniarką specjalistą należy

uzyskać tytuł specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub promocji zdrowia i edukacji

zdrowotnej lub organizacji i zarządzania.

Sąd Okręgowy wskazał, że powołane przepisy powinny być interpretowane

łącznie, z uwzględnieniem okoliczności, iż stanowią integralną część systemu

organizacji służby zdrowia. Sąd wyjaśnił, że kwalifikacje wymagane, o których

mowa w obowiązującym od lipca 2022 r. Załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. to kwalifikacje zgodne z powołanym rozporządzeniem. Kwalifikacje

posiadane przez powódki należy uznać za wymagane na zajmowanym przez nie

stanowisku w rozumieniu Załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. i jako takie

powinny one stanowić podstawę do zaliczenia ich do grupy 2. Zmiana ustawy miała

na celu podwyższenie wynagrodzenia wszystkim grupom zawodowym

wymienionym w Załączniku, a więc nowelizacja ustawy w oczywisty sposób

doprowadziła do polepszenia warunków płacy powódek. Wobec braku zmiany

I PSK 166/26

3

sytuacji faktycznej, jak i prawnej powódek powinny one otrzymywać wynagrodzenie

według współczynnika 1,29, tj. odpowiadającego ich wykształceniu, przypisanego

dla 2 grupy zawodowej, która odpowiada wymaganym przez pozwanego

pracodawcę, a zdobytym przez powódki kwalifikacjom (Sąd Okręgowy w Krakowie,

wyrok z 2 lipca 2024 r., VII Pa 174/23).

Sąd ustalił, że pozwany zakwalifikował najpierw powódki do 7 grupy

zawodowej według kwalifikacji wymaganych na zajmowanym stanowisku, zgodnie z

Załącznikiem do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach

leczniczych w brzmieniu sprzed nowelizacji (Dz. U. z 2021 r. poz. 1801), a po

wprowadzeniu zmian, od 1 lipca 2022 r. do grupy 5 (farmaceuta, fizjoterapeuta,

diagnosta laboratoryjny, pielęgniarka, położna, technik elektroradiolog, psycholog,

inny pracownik wykonujący zawód medyczny inny niż określony w lp. 1-4 z

wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie magisterskim; pielęgniarka,

położna z wymaganym wyższym wykształceniem (studia I stopnia) i specjalizacją,

albo pielęgniarka, położna ze średnim wykształceniem i specjalizacją) ze

współczynnikiem pracy 1,02, w miejsce grupy 2.

Grupa 2 obejmuje farmaceutę, fizjoterapeutę, diagnostę laboratoryjnego,

psychologa klinicznego, innego pracownika wykonującego zawód medyczny inny

niż określony w lp. 1, 3 i 4 z wymaganym wyższym wykształceniem na poziomie

magisterskim i specjalizacją, pielęgniarkę z tytułem zawodowym magister

pielęgniarstwa albo położną z tytułem magister położnictwa z wymaganą

specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w

ochronie zdrowia, a przewiduje współczynnik pracy 1,29. Do dnia 1 lipca 2022 r.

pozwany uwzględniał więc posiadany przez powódki tytuł zawodowy magistra oraz

tytuł specjalisty pielęgniarki i ustalał należne im wynagrodzenie za pracę według

współczynnika dla takiego wykształcenia i specjalizacji. Po tej dacie powinien

jednak zakwalifikować powódki do 2 grupy zawodowej, ponieważ ta grupa

zaszeregowania płacowego odpowiadała wykształceniu powódek. Pozwany

niekonsekwentnie najpierw zaliczył powódki do grupy 7, a kolejno do grupy 5

(w miejsce grupy 2) co było działaniem istotnie ingerującym w stosunek pracy

powódek, zmieniającym istotne warunki umowy o pracę. Działaniem tym,

I PSK 166/26

4

sprowadzającym się do zaszeregowania powódek do niższej grupy zawodowej,

właściwej dla pracowników z niższymi kwalifikacjami zawodowymi, niosącym za

sobą spadek współczynnika pracy z 1,06 do 1,02 - pozwany w istocie znacząco

pogorszył ich warunki płacy. Kwalifikacje ówczesnej grupy 7 odpowiadają tym

przewidzianym dla obecnej grupy 2 ze współczynnikiem 1,29. Kwalifikacje

pielęgniarek zakwalifikowanych do grupy 2 i 5 różnią się jedynie tym, że wobec tych

z grupy 2 wymagany jest tytuł zawodowy magistra, a wobec tych z grupy 5 tytuł

magistra nie jest konieczny.

Sąd Okręgowy stwierdził, że pozwany nie mógł zakwalifikować powódek do

innej, niższej grupy zawodowej, w inny sposób aniżeli w drodze wypowiedzenia lub

porozumienia zmieniającego. Powódki nie otrzymały od pozwanego wypowiedzenia

zmieniającego warunki pracy i płacy w sytuacji, gdy po dniu 1 lipca 2022 r. nastąpiło

pogorszenie ich warunków płacy na skutek zakwalifikowania do grupy 5 zamiast do

grupy 2. Powódki nie podpisały z pozwanym porozumienia, co byłoby podstawą do

zmniejszenia wysokości ich wynagrodzenia. Od 1 lipca 2022 r. sytuacja powódek

uległa pogorszeniu, ponieważ do tej daty ich wynagrodzenie oparte było o

współczynnik 1,06 z uwagi na zaszeregowanie do grupy 7, zaś od 1 lipca 2022 r.

zostały one przypisane do grupy 5 z niższym współczynnikiem, tj. 1,02, co

bezpośrednio wpłynęło na wysokość ich wynagrodzenia.

W ocenie Sądu Okręgowego, była to niekorzystna zmiana warunków pracy

wymagająca wypowiedzenia, którego nie było, bądź porozumienia, do którego nie

doszło. Kwalifikując powódki do niższej grupy zawodowej, właściwej dla osób z

niższymi kwalifikacjami, pozwany pogorszył ich warunki płacy. Skoro powódki były

kwalifikowane przez pozwanego jako osoby zajmujące stanowisko przypisane do

7 grupy zawodowej na podstawie ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie

ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników

zatrudnionych w podmiotach leczniczych według stanu prawnego sprzed 1 lipca

2022 r., to należało przyjąć, że pozwany wymagał od nich kwalifikacji wykazanej w

tej grupie zawodowej, czyli tytułu zawodowego magistra pielęgniarstwa i tytułu

specjalisty w dziedzinie pielęgniarstwa lub dziedzinie mającej zastosowanie

w ochronie zdrowia.

I PSK 166/26

5

Pozwany uznał, że powódki posiadają wyższe wykształcenie magisterskie i

przekazywał tego rodzaju informacje do NFZ. Do 30 czerwca 2022 r. pozwany

traktował zatem powódki jako osoby z wykształceniem magisterskim, zaś od 1 lipca

2022 r., kiedy zakończył się transfer środków z NFZ, jako pielęgniarki z

wykształceniem średnim. Pozwany przestał uznawać tytuł magistra powódek

dopiero od 1 lipca 2022 r., kiedy to środki na wypłatę ich uposażenia miały

pochodzić z zasobów ZOZ, a nie z NFZ. W ocenie Sądu działanie pozwanego

stanowiło pogorszenie sytuacji powódek, skoro wcześniej wypłacał im

wynagrodzenie z uwzględnieniem współczynnika dedykowanego dla pielęgniarki z

wykształceniem magistra, to działanie, jakie miało miejsce od 1 lipca 2022 r.,

podjęte przez stronę pozwanego, odmawiające uwzględnienia pracownikowi

wykształcenia na poziomie magisterskim, pogorszyło sytuację finansową powódek,

a zatem wymagało dokonania wypowiedzenia zmieniającego, do czego jednak nie

doszło.

Powódki nie wyraziły zgody na zmianę sposobu ustalania wysokości ich

wynagrodzenia, a pozwany nie zastosował wobec nich wypowiedzenia

dotychczasowych warunków pracy. Jednostronna zmiana przez pozwanego

warunków wynagradzania powódki, z pominięciem tych wymogów była

niedopuszczalna, bo oświadczenie woli pracodawcy, określające nowe zasady

wynagradzania pracownika, nie jest wypowiedzeniem zmieniającym, jeżeli nie

zawiera oświadczenia o wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o

pracę i propozycji ich zmiany (art. 42 k.p.). Jeżeli nie ma tych dwóch elementów, to

czynność pracodawcy, który oświadcza pracownikom, że będą inaczej

wynagradzani, może być jedynie traktowana jako propozycja zmiany umów o pracę

w drodze porozumienia stron.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Sądu Okręgowego złożył pozwany

wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego

rozpoznania Sądowi Okręgowemu oraz zasądzenie na rzecz pozwanego kosztów

postępowania według norm przepisanych. Skarga kasacyjna została oparta na

zarzutach naruszenia przepisów prawa materialnego, a mianowicie:

1) art. 43 ust. 1-3 k.p. w związku z art. 3 ust. 1 i 4 oraz treścią załącznika do

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

I PSK 166/26

6

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

(jednolity tekst: Dz. U. z 2022 r. poz. 2139) w jej brzmieniu obowiązującym do dnia

28 czerwca 2022 r. w powiązaniu z art. 3 ust. 1 i 4 oraz treścią załącznika do tej

ustawy w brzmieniu obowiązującym od dnia 29 czerwca 2022 r. przez ich błędną

wykładnię i przyjęcie, że zakwalifikowanie powódek w lipcu i sierpniu 2021 roku do

grupy 7 obowiązującego podówczas załącznika do ustawy o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych wywoływało w zakresie ustalenia treści ich stosunków

pracy taki skutek, że od dnia 29 czerwca 2022 r. powodowało samoczynnie

przyporządkowanie powódek do grupy 2 załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst: Dz. U. z

2022 r. poz. 2139) w brzmieniu ustalonym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie

ustawy o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych oraz niektórych innych

ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1352), a przyporządkowanie to stało się jednym z

elementów stosunku pracy powódek, którego zmiana wymagała dokonania

wypowiedzenia lub porozumienia zmieniającego warunki pracy;

2) art. 78 § 1 oraz art. 183c k.p. przez ich błędne niezastosowanie w sprawie, co

było skutkiem pominięcia, że wszystkie powódki zatrudnione były w pozwanym

Szpitalu jako tzw. pielęgniarki anestezjologiczne lub pielęgniarki odcinkowe, a ich

praca nie różniła się niczym od pracy innych pielęgniarek wykonujących identyczną

pracę w danej komórce organizacyjnej Szpitala i nie legitymujących się tytułem

zawodowym magistra pielęgniarstwa i specjalizacją, ratujących się z powódkami na

tych samych stanowiskach w ramach pracy zmianowej, a także nieuwzględnienia,

że pielęgniarki wykonujące identyczną pracę u tego samego pracodawcy mogą

uzyskiwać wynagrodzenie, którego różnica (przy uwzględnieniu dodatków do

wynagrodzenia zasadniczego) będzie kształtować się na poziomie kilku tysięcy

złotych, co łącznie będzie urągało podstawowej zasadzie prawa pracy, a

mianowicie tej, że za tę samą pracę należy się takie samo lub przynajmniej

podobne wynagrodzenie.

I PSK 166/26

7

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił

tym, że w sprawie występują istotne zagadnienia prawne, które nadto wymagają

dokonania wykładni przepisów prawnych wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów:

1) Czy można przyjąć, że zakwalifikowanie powódek w lipcu i sierpniu 2021 r. do

grupy 7 obowiązującego podówczas załącznika do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r.

o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych (jednolity tekst: Dz. U. z

2022 r. poz. 2139) wywoływało w zakresie ustalenia treści ich stosunków pracy taki

skutek, że od dnia 29 czerwca 2022 r. powodowało samoczynnie

przyporządkowanie powódek do grupy 2 załącznika do tej ustawy w brzmieniu

ustalonym ustawą z dnia 26 maja 2022 r. o zmianie ustawy o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2022 r. poz. 1352),

a przyporządkowanie to stało się jednym z elementów stosunku pracy powódek,

którego zmiana wymagała dokonania wypowiedzenia lub porozumienia

zmieniającego warunki pracy?

2) Co należy rozumieć pod pojęciem „kwalifikacje wymagane” w rozumieniu

przepisów ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego

wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach

leczniczych (jednolity tekst: Dz. U. z 2022 r. poz. 2139), a w szczególności, czy

należy interpretować je wyłącznie w oparciu o przepisy aktów wykonawczych

wydawanych na podstawie art. 50 ust. 5 ustawy o działalności leczniczej (jednolity

tekst: Dz. U. z 2024 r. poz. 799 ze zm.), co w omawianym stanie faktycznym, biorąc

pod uwagę sporny okres, dotyczyłoby rozporządzenia Ministra Zdrowia z dnia z

dnia 20 lipca 2011 r. w sprawie kwalifikacji wymaganych od pracowników na

poszczególnych rodzajach stanowisk pracy w podmiotach leczniczych niebędących

przedsiębiorcami (Dz. U. Nr 151, poz. 896 ze zm.), czy też należy pojęcie:

„kwalifikacji wymaganych” interpretować w ten sposób, że dotyczy ono kwalifikacji

realnie wymaganych od pracowników przez danego pracodawcę w związku z

realnie powierzoną pracownikom i wykonywaną przez nich pracą określonego

rodzaju?

I PSK 166/26

8

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powódki wniosły o odmowę przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie jej oddalenie oraz zasądzenie zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej

merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

3 potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych

w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o

tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi.

Skarżący powołuje się na występowanie w sprawie istotnych zagadnień

prawnych. Sformułowanie istotnego zagadnienia prawnego w rozumieniu art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c. powinno przybrać postać porównywalną z formułowaniem

zagadnienia prawnego budzącego poważne wątpliwości, o którym stanowi na

przykład art. 390 § 1 k.p.c. Chodzi więc o przedstawienie wyraźnych wątpliwości co

do określonego przepisu lub zespołu przepisów, albo szerzej i bardziej ogólnie -

wątpliwości co do pewnego uregulowania prawnego. Z przedstawionych przez

wnoszącą skargę istotnego zagadnienia prawnego musi jednak wynikać, jakie są

konkretne problemy prawne, na czym polegają istotne wątpliwości (na przykład

interpretacyjne). Sformułowane zagadnienie powinno zatem odwoływać się w

sposób generalny i abstrakcyjny do treści przepisu, który nie podlega

jednoznacznej wykładni, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni się

do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienia Sądu Najwyższego:

I PSK 166/26

9

z 4 lutego 2000 r., II CZ 178/99, OSNC 2000 nr 7-8, poz. 147; z 16 kwietnia 2008 r.,

I CZ 11/08, LEX nr 393883). Przedstawienie okoliczności uzasadniających

rozpoznanie skargi kasacyjnej ze względu na przesłankę istotnego zagadnienia

prawnego dotyczyć musi problemu prawnego dotychczas nierozpatrywanego w

judykaturze (postanowienia Sądu Najwyższego z 23 maja 2018 r., I CSK 33/18,

LEX nr 2508114; z 16 maja 2018 r., II CSK 15/18, LEX nr 2499790). Chodzi o

problem prawny, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w

orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla rozwikłania którego dotychczasowe

orzecznictwo jest niewystarczające (postanowienie Sądu Najwyższego

z 17 kwietnia 2018 r., I UK 268/17, LEX nr 2508639).

Przedstawione przez skarżącego problemy prawne nie mają takiego

charakteru, ponieważ Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie odniósł się już do

kwestii zaliczania pracowników do grupy zawodowej w oparciu o załącznik do

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych,

składania wypowiedzenia zmieniającego w celu realizacji przepisów tej ustawy, a

także dopuszczalności różnicowania wynagrodzenia pracowników. Należy przyjąć

za Sądem Najwyższym stanowisko wyrażone w postanowieniach z 17 listopada

2025 r., III PSK 73/25 (LEX nr 3983150), 4 grudnia 2025 r., I PSK 66/25 w których

uzasadnieniach odniesiono się do analogicznych do wskazywanych w niniejszej

skardze problemów wyjaśniając, że w wyroku z 23 kwietnia 2025 r., I PSKP 3/25

(OSNP 2025, nr 10, poz. 98) Sąd Najwyższy przyjął, że od dnia 1 lipca 2022 r.

cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych

(Dz. U. z 2017 r. poz. 1473 ze zm.) było legitymowanie się pielęgniarki tytułem

zawodowym: magister pielęgniarstwa albo legitymowanie się położnej tytułem:

magister położnictwa, z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w

dziedzinie mającej zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy

na stanowiskach, gdzie wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym

determinantem podstawowym było adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd

Najwyższy uznał, że jeśli ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się

I PSK 166/26

10

na ograniczenie swobody kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach

związanych ze służbą zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna

wymaga, aby limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do

stosowania przez pracowników, pracodawców oraz finalnie - przez sąd. Już z

samego brzmienia ustawy osoba zainteresowana powinna ustalić, czy jej

wynagrodzenie odpowiada najniższemu wynagradzaniu ustawowemu. W tym

kontekście ustalanie dolnego limitu wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek nie

mogło więc podlegać arbitralnej decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia struktury

organizacyjnej jednostki służby zdrowia, aby żadna pielęgniarka nie mogła się

ubiegać o wynagrodzenie z wyższej grupy załącznika do analizowanej ustawy.

W ocenie Sądu Najwyższego, określenie wysokości najniższych wynagrodzeń

zasadniczych oraz wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla

poszczególnych kategorii zawodowych pracowników medycznych nie wyłącza

ogólnych przepisów prawa pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za

pracę, w tym zakłada możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń

poszczególnych pracowników w zależności od posiadanego doświadczenia

zawodowego, na przykład stażu pracy, dodatkowych kwalifikacji. Nie ma przeszkód

formalnych, aby pracownicy z niższym wykształceniem, ale z większym

doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie wynagradzani, jak osoby zaliczone

do grupy drugiej. W ocenie Sądu Najwyższego, korzystna dla pracowników zmiana

ustawowych warunków wynagradzania, co do zasady, nie wymaga dokonywania

wypowiedzeń zmieniających. Sąd Najwyższy w powoływanym wyroku zwrócił

uwagę, że analizowana ustawa nie przewiduje konieczności dokonywania

wypowiedzeń zmieniających, bowiem oparta została na paradygmacie korzystnego

dla pracowników podwyższenia wynagrodzeń minimalnych (uzgodnionych ze

stroną społeczną w komisji trójstronnej). Jeśli natomiast nowelizacja zostałaby

przez pracodawcę powiązana ze zmianą zakładowego systemu wynagradzania,

jurysdykcyjne zasady weryfikacji korzystności bądź niekorzystności postanowień

nowego regulaminu wynagradzania pracowników w porównaniu do

dotychczasowych warunków płacowych zostały wyjaśnione w uchwale składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 15 września 2004 r., III PZP 3/04 (OSNP

2005 Nr 4, poz. 49), z której wynika obowiązek zachowania trybów wypowiedzenia

I PSK 166/26

11

lub porozumienia zmieniającego także wtedy, gdyby ukształtowane nowym

układem (regulaminem) wynagrodzenie nie ulegało obniżeniu. W przypadku

wypowiedzeń zmieniających, pozwanego obciążałby obowiązek podania

zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu do sytuacji indywidualnych

pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu wypowiedzenia tylko na

konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby niewystarczające, co z

przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań pracowników.

Z uwagi na powyższe, wobec nieziszczenia się przesłanek przedsądu, Sąd

Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. orzekł jak w sentencji, o kosztach

rozstrzygając na podstawie art. 102 k.p.c., w sytuacjach szczególnie

uzasadnionych, sąd może zasądzić jedynie część kosztów lub w ogóle od tego

obowiązku odstąpić.

W niniejszej sprawie skarga kasacyjna została wniesiona przez pozwanego,

zaś pełnomocnik powódek sporządził jedno wspólne pismo procesowe, tj.

odpowiedź na skargę kasacyjną, które obejmowało stanowisko wszystkich czterech

powódek występujących w sprawie. Zakres pracy pełnomocnika sprowadzał się

zatem w istocie do jednokrotnej analizy zarzutów skargi kasacyjnej i sporządzenia

jednego środka obrony, bez konieczności podejmowania odrębnych czynności

merytorycznych w stosunku do poszczególnych powódek. W takim stanie rzeczy

zasądzenie pełnych kosztów zastępstwa procesowego według stawek

podwyższonych, ustalonych indywidualnie w odniesieniu do każdej z powódek z

osobna, prowadziłoby do nieproporcjonalnego i nadmiernego obciążenia

pozwanego, pozostającego w oczywistej dysproporcji do rzeczywistego nakładu

pracy pełnomocnika strony przeciwnej. Wobec powyższego Sąd Najwyższy uznał,

że środkiem właściwym i słusznym jest obniżenie wysokości zwrotu kosztów

zastępstwa procesowego na rzecz każdej z powódek do kwoty 800 zł, jako

odpowiadającej poniesionym przez nie realnym nakładom w postępowaniu

kasacyjnym (art. 102 k.p.c. w zw. z art. 98 § 1 k.p.c. oraz § 9 ust. 1 pkt 2 i § 10

ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r.

w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz. U. z 2023 r.

poz. 1935 ze zm.).

I PSK 166/26

12

[r.g.]