Sąd Najwyższy nie przyjął skargi szpitala w sporze o wynagrodzenie pielęgniarek

Sąd Okręgowy w Krakowie VII Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 21 lutego 2025 r., VII Pa 93/24, po rozpoznaniu sprawy z powództwa

J.B., E.N., K.K., E.K. i M.W. przeciwko Samodzielnemu Publicznemu Zakładowi

Opieki Zdrowotnej w K., o zapłatę, oddalił apelację strony pozwanej od wyroku

Sądu Rejonowego dla Krakowa – Nowej Huty w Krakowie z 23 lutego 2024 r., IV P

1041/23/N, zasądzającego na rzecz każdej z powódek kwotę po 16.817,68 zł wraz

z odsetkami.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł pozwany zaskarżając go w

całości. We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazał, że w

sprawie występuje istotne zagadnienia prawne oraz istnieje potrzeba ujednolicenia

I PSK 230/26

2

reguł stosowania art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych (w brzmieniu po 1 lipca 2022 r.) w związku z pozycją nr 7 i

8 załącznika do tej ustawy, w szczególności wyjaśnienia czy odwołanie

ustawodawcy do pojęcia wykształcenia „wymaganego" należy interpretować jako

wykształcenie „posiadane", a tym samym każdą pielęgniarkę posiadającą tytuł

zawodowy magistra ze specjalizacją należy przypisać do grupy 2 zaszeregowania,

a także wyjaśnienie, jak przedstawiona przez Sąd Najwyższy interpretacja ma się

do reguł wyrażonych w art. 5 k.p., art. 78 §1 k.p., art. 183c k.p., art. 11 k.p. czy

art. 262 § 1 pkt 1 k.p. Skarżący wskazał, że kwestia ustalenia co ustawodawca miał

na myśli pod pojęciem wykształcenia „wymaganego” jest istotne nie tylko przy

ustalaniu minimalnego wynagrodzenia za pracę przy zatrudnieniu pracownika, lecz

także w czasie wykonywania umowy o pracę. Pozwany - jak każdy pracodawca -

chce mieć pewność, że przy ustalaniu wynagrodzenia pracownika przy

podpisywaniu umowy o pracę będą miały zastosowanie reguły wskazane w

kodeksie pracy. Tymczasem został postawiony w sytuacji, gdy orzeczeniem sądu

zostały zmienione warunki pracy i płacy bez jego zgody.

W odpowiedziach na skargę kasacyjną powódki wniosły o wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi do rozpoznania oraz zasądzenie na

ich rzecz kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej

merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1), istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Z kolei

zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymagania konstrukcyjne tego

nadzwyczajnego środka zaskarżenia, skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek

I PSK 230/26

3

o przyjęcie jej do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wniosek o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania powinien wskazywać, że istnieje przynajmniej jedna z

okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie powinno

zawierać argumenty świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę

sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd

Najwyższy.

Skarżący powołał się na przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem

nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu

Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest

niewystarczające. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale

także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną

argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu

prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu

rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez

Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty

przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie

art. 390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w

taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego

wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów

prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy

ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście

zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy

tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli

Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w

podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę

(postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14).

Powoływanie się przez skarżącego na rozbieżność w orzecznictwie sądów

również nie może dotyczyć rozbieżności, która została już usunięta przez

I PSK 230/26

4

ukształtowanie się wyraźnej, umocnionej i stabilnej linii orzeczniczej (postanowienie

Sądu Najwyższego z dnia 17 czerwca 2015 r., III CSK 59/15, OSNC 2016/2/29).

Przedstawione przez skarżącego problemy prawne nie mają takiego

charakteru, bowiem Sąd Najwyższy w swoim orzecznictwie odniósł się już do

kwestii zaliczania pracowników do grupy zawodowej w oparciu o załącznik do

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia

zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych,

składania wypowiedzenia zmieniającego w celu realizacji przepisów tej ustawy, a

także dopuszczalności różnicowania wynagrodzenia pracowników. W wyroku

z 23 kwietnia 2025 r. I PSKP 3/25 (OSNP 2025, nr 10, poz. 98). Sąd Najwyższy

przyjął, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą do grupy zawodowej nr 2, o

której mowa w załączniku do ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania

najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych pracowników zatrudnionych w

podmiotach leczniczych (Dz. U. z 2017 r. poz. 1473 z późn. zm.) było

legitymowanie się pielęgniarki tytułem zawodowym: magister pielęgniarstwa albo

legitymowanie się położnej tytułem: magister położnictwa, z wymaganą

specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej zastosowanie w

ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach, gdzie wymagane

były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym determinantem podstawowym było

adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd Najwyższy uznał, że jeśli

ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się na ograniczenie swobody

kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach związanych ze służbą

zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna wymaga, aby

limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do stosowania

przez pracowników, pracodawców oraz ostatecznie - przez sąd. Już z samego

brzmienia ustawy osoba zainteresowana powinna ustalić, czy jej wynagrodzenie

odpowiada najniższemu wynagradzaniu ustawowemu. W tym kontekście ustalanie

dolnego limitu wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek nie mogło więc podlegać

arbitralnej decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia struktury organizacyjnej

jednostki służby zdrowia, aby żadna pielęgniarka nie mogła się ubiegać o

wynagrodzenie z wyższej grupy załącznika do analizowanej ustawy.

I PSK 230/26

5

W ocenie Sądu Najwyższego, określenie wysokości najniższych

wynagrodzeń zasadniczych oraz wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla

poszczególnych kategorii zawodowych pracowników medycznych nie wyłącza

ogólnych przepisów prawa pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za

pracę, w tym zakłada możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń

poszczególnych pracowników w zależności od posiadanego doświadczenia

zawodowego, na przykład stażu pracy, dodatkowych kwalifikacji. Nie ma przeszkód

formalnych, aby pracownicy z niższym wykształceniem, ale z większym

doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie wynagradzani, jak osoby zaliczone

do grupy drugiej. W ocenie Sądu Najwyższego, korzystna dla pracowników zmiana

ustawowych warunków wynagradzania, co do zasady, nie wymaga dokonywania

wypowiedzeń zmieniających. Sąd Najwyższy w powoływanym wyroku zwrócił

uwagę, że analizowana ustawa nie przewiduje konieczności dokonywania

wypowiedzeń zmieniających, bowiem oparta została na paradygmacie korzystnego

dla pracowników podwyższenia wynagrodzeń minimalnych (uzgodnionych ze

stroną społeczną w komisji trójstronnej). Jeśli natomiast nowelizacja zostałaby

przez pracodawcę powiązana ze zmianą zakładowego systemu wynagradzania,

jurysdykcyjne zasady weryfikacji korzystności bądź niekorzystności postanowień

nowego regulaminu wynagradzania pracowników w porównaniu do

dotychczasowych warunków płacowych zostały wyjaśnione w uchwale składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z dnia 15 wrzenia 2004 r., III PZP 3/04 (OSNP

2005 Nr 4, poz. 49), z której wynika obowiązek zachowania trybów wypowiedzenia

lub porozumienia zmieniającego także wtedy, gdyby ukształtowane nowym

układem (regulaminem) wynagrodzenie nie ulegało obniżeniu. W przypadku

wypowiedzeń zmieniających, pozwanego obciążałby obowiązek podania

zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu do sytuacji indywidualnych

pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu wypowiedzenia tylko na

konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby niewystarczające, co z

przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań pracowników

(postanowienie Sądu Najwyższego z 17 listopada 2025 r., III PSK 73/25).

I PSK 230/26

6

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. O kosztach procesu

rozstrzygnięto na podstawie reguły z art. 102 k.p.c. ze względów natury społecznej.

[SOP]