Powódka nie przeprowadzi kasacji do SN i zapłaci 1350 zł kosztów postępowania

W wyroku z 8 maja 2025 r., sygn. akt VIII Pa 51/25, Sąd Okręgowy – Sąd

Pracy i Ubezpieczeń Społecznych we Wrocławiu – w sprawie z powództwa A. K.

przeciwko D. w W. o zapłatę odszkodowania z tytułu naruszenia zasad równego

traktowania w zatrudnieniu – oddalił apelację powódki od wyroku Sądu Rejonowego

– Sądu Pracy i Ubezpieczeń Społecznych dla Wrocławia-Śródmieścia we

I PSK 375/26

2

Wrocławiu z 20 listopada 2024 r., sygn. akt IV P 369/23, w którym Sąd Rejonowy

oddalił przedmiotowe powództwo w całości.

Powyższy wyrok Sądu Okręgowego powódka zaskarżyła skargą kasacyjną.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wskazano

na przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania określone w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2

k.p.c.

W ocenie skarżącej istnieje potrzeba wykładni przepisów ustawy z dnia

8 czerwca 2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego

niektórych pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a w

szczególności wykładni przepisów Załącznika, o którym mowa w art. 3 ust.1 ustawy,

który to przepis budzi poważne wątpliwości i wywołuje rozbieżności w orzecznictwie

sądów. W szczególności wyjaśnienia wymaga, czy osiągnięcie przez pracownika

wykształcenia kwalifikującego go do grupy wyższej powoduje konieczność

odpowiedniego dopasowania wynagrodzenia minimalnego do osiągniętych

kwalifikacji, pomimo że na stanowisku, na którym jest on zatrudniony, pracodawca

wymaga kwalifikacji niższych za odpowiednio niższym wynagrodzeniem

minimalnym. W ocenie powódki, na kanwie danej, konkretnej sprawy istnieje

zagadnienie wykładni przepisu, który ma znaczenie dla stosowania prawa przez

sądy powszechne. Zagadnienie niniejsze jest jednocześnie abstrakcyjne jako

dotyczące wykładni przepisów prawa w oderwaniu od jednostkowej sprawy, choć

jednocześnie to ta sprawa jest bazą dla jego przedstawienia Sądowi Najwyższemu.

Zagadnienie to prowadzi do rozbieżnych wniosków i wymaga stanowczej

wypowiedzi tegoż Sądu, co stanowi o jego „poważności", o której mowa w art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną strona przeciwna wniosła o: 1) wydanie

postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania; 2)

oddalenie skargi kasacyjnej – w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do

rozpoznania; 3) zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów

zastępstwa według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I PSK 375/26

3

Skarga kasacyjna powódki nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania. Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy

przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących

poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów,

zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście

uzasadniona. W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne

zagadnienie prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.) oraz potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że

skarżąca wykazała istnienie przesłanek przyjęcia skargi do rozpoznania

określonych w art. 3989 § 1 pkt 1 i 2 k.p.c.

W świetle utrwalonego już orzecznictwa Sądu Najwyższego dotyczącego

przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej w art. 3989 § 1 pkt

1 k.p.c. przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie skargi

kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu samego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego

przepisu prawa, na którego tle to zagadnienie występuje oraz wskazaniu

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym

także na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten

powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia

prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 9 stycznia 2026 r., I CSK 1777/25, LEX nr 3996598; T. Wiśniewski

(w:) D. Dończyk, J. Iwulski, G. Jędrejek, I. Koper, G. Misiurek, M. Orecki,

P. Pogonowski, S. Sołtysik, D. Zawistowski, T. Zembrzuski, T. Wiśniewski, Kodeks

postępowania cywilnego. Komentarz. Tom. II. Artykuły 367–50539, Warszawa 2021,

I PSK 375/26

4

art. 390; M. Manowska (w:) Apelacja w postępowaniu cywilnym. Komentarz.

Orzecznictwo, Warszawa 2025, art. 390). Analogicznie należy traktować wymogi

konstrukcyjne samego zagadnienia prawnego, formułowanego w ramach przesłanki

z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która

miałaby zostać rozpoznana przez Sąd Najwyższy. Zagadnienie prawne powinno: 1)

być sformułowane w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym

sprawy wynikającym z dokonanych przez sąd ustaleń; 2) być przedstawione w

sposób ogólny i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie

uniwersalnej odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i

rozstrzygnięcia konkretnego sporu; 3) pozostawać w związku z rozpoznawaną

sprawą; 4) dotyczyć zagadnienia budzącego rzeczywiście istotne (poważne)

wątpliwości. Istotność zagadnienia prawnego konkretyzuje się zaś w tym, że w

danej sprawie występuje zagadnienie prawne mające znaczenie dla rozwoju prawa

i praktyki sądowej. Wymóg ten jest uzasadniony publicznymi celami rozpoznania

przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej. Ograniczenie się przez skarżącego do

pytania nie jest wystarczającym określeniem zagadnienia prawnego, jeżeli

zagadnienie prawne nie zostało przedstawione bez odniesienia się do ogólnych

problemów interpretacyjnych (postanowienie Sądu Najwyższego z 12 marca

2025 r., I USK 345/23, Lex nr 3845591) oraz nie przeprowadzono analizy

wskazującej na jego istotność, ponadto nie wykazano, dlaczego zagadnienie to jest

istotne w niniejszej sprawie (postanowienie Sądu Najwyższego z 26 maja 2022 r.,

I CSK 1069/22, LEX nr 3448150).

Strona skarżąca – opierając wniosek o przyjęcie jej skargi do rozpoznania na

przyczynie przyjęcia skargi określonej w przepisie art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. –

powinna nie tylko określić, które przepisy wymagają wykładni, ale również wskazać,

na czym polegają poważne wątpliwości związane ze stosowaniem tych przepisów

wraz z podaniem doktrynalnego lub orzeczniczego źródła tych wątpliwości.

Konieczne jest opisanie tych zastrzeżeń, wskazanie argumentów, które prowadzą

do rozbieżnych ocen prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji

interpretacyjnej. Jeżeli zaś skarżąca powołuje się na rozbieżności w orzecznictwie

sądowym, to zobowiązana jest przytoczyć te rozbieżne orzeczenia Sądów, przy

czym musi wykazać, że występująca w nich rozbieżność ma swoje źródło w różnej

I PSK 375/26

5

wykładni przepisu albo wykazać, że wykładnia dokonana przez Sąd drugiej instancji

sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub orzecznictwa Sądu

Najwyższego. Chodzi przy tym o dysonanse w wykładni przepisu prawa, a nie o

rozbieżności w jego zastosowaniu. Ponadto, ze względu na publiczne cele,

jakie ma do spełnienia rozpoznanie przez Sąd Najwyższy skargi kasacyjnej,

skarżący powinien także wykazać celowość dokonania wykładni przepisu przez

Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki sądowej (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 27 lutego 2025 r., I USK 45/24, LEX nr 3844504; 2 grudnia 2025 r.,

I PSK 140/25, LEX nr 3987195; 15 grudnia 2025 r., III USK 147/25, LEX nr

4003957).

Uwzględniając przedstawione wyżej założenia interpretacyjne, trzeba

stwierdzić, że skarżąca nie przedstawia ani istotnego zagadnienia prawnego

sprawy w rozumieniu przepisu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., ani też nie wykazuje

potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym w rozumieniu art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c. Zasadnicza wadliwość rozpatrywanej skargi kasacyjnej polega na tym,

że w uzasadnieniu wniosku wskazano przepis art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 8 czerwca

2017 r. o sposobie ustalania najniższego wynagrodzenia zasadniczego niektórych

pracowników zatrudnionych w podmiotach leczniczych, a jednocześnie skarga nie

zarzuca naruszenia tego przepisu w ramach podstawy materialnoprawnej skargi

kasacyjnej (art. 3983 § 1 pkt 1 k.p.c.). Taka wadliwość powoduje, że Sąd Najwyższy

nie mógłby się zająć sygnalizowanymi problemami na etapie merytorycznego

rozpoznawania skargi kasacyjnej. Zgodnie bowiem z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd

Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach zaskarżenia oraz podstaw; w

granicach zaskarżenia bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność

postępowania.

Ponadto w uzasadnieniu wniosku, sprowadzonym do postawienia

ogólnikowego pytania, brakuje przekonującej argumentacji polemicznej, którą

strona skarżąca wykazałaby, że w sprawie rzeczywiście występuje istotne

zagadnienie prawne w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., czy też przyczyna

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określona w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.

Brakuje jurydycznego wywodu wykazującego, że w sprawie rzeczywiście istnieje

I PSK 375/26

6

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości i

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądowym w rozumieniu art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c.

Sąd Najwyższy zajmował się analizą interpretacyjną przepisów prawa

określających, sygnalizowane pośrednio w uzasadnieniu wniosku kwestie.

W wyroku z dnia 23 kwietnia 2025 r. (I PSKP 3/25, OSNP 2025, Nr 10, poz. 98; tak

też postanowienie Sądu Najwyższego z 26 stycznia 2026 r., I PSK 232/26, LEX nr

4022269) Sąd Najwyższy podniósł, że od dnia 1 lipca 2022 r. cechą kwalifikującą

do grupy zawodowej nr 2, o której mowa w załączniku do wzmiankowanej już

ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r. było legitymowanie się pielęgniarki tytułem

zawodowym: magister pielęgniarstwa albo położnej tytułem: magister położnictwa,

z wymaganą specjalizacją w dziedzinie pielęgniarstwa lub w dziedzinie mającej

zastosowanie w ochronie zdrowia, a także wykonywanie pracy na stanowiskach,

gdzie wymagane były takie kwalifikacje zawodowe, przy czym podstawowym

wyznacznikiem było adekwatne wykształcenie i specjalizacja. Sąd Najwyższy

wskazał, że jeśli ustawodawca ze względów społecznych zdecydował się na

ograniczenie swobody kształtowania wysokości wynagrodzenia w zawodach

związanych ze służbą zdrowia, wówczas wykładnia prokonstytucyjna i funkcjonalna

wymaga, aby limitowanie dolnego progu wynagrodzeń było jednoznaczne, łatwe do

stosowania przez pracowników, pracodawców oraz przez sąd. Osoba

zainteresowana powinna ustalić już z samego brzmienia ustawy, czy jej

wynagrodzenie odpowiada najniższemu wynagradzaniu ustawowemu. W świetle

tego ustalanie dolnego limitu wynagrodzenia zasadniczego pielęgniarek nie mogło

więc podlegać arbitralnej decyzji pracodawcy lub takiego ustalenia struktury

organizacyjnej jednostki służby zdrowia, aby pielęgniarka nie mogła się ubiegać o

wynagrodzenie z wyższej grupy załącznika do analizowanej ustawy. Powołanie się

przez pracodawcę w uzasadnieniu wypowiedzenia warunków płacy tylko na

konieczność wykonania art. 5a cytowanej wyżej ustawy z dnia 8 czerwca 2017 r.

było „niewystarczające i z przyczyn formalnych mogło implikować uwzględnienie

odwołań pracowników (art. 30 § 4 k.p. w zw. z art. 42 § 1 k.p. w zw. z art. 45 § 1

k.p.)”. Ustalenie przez pracodawcę na podstawie art. 5a ustawy z dnia 8 czerwca

2017 wskaźnika pracy pielęgniarki poniżej wskaźnika 1,29 mogło podlegać

I PSK 375/26

7

weryfikacji w postępowaniu odwoławczym od wypowiedzenia zmieniającego

warunki płacowe. „Wykładnia prokonstytucyjna, funkcjonalna, celowościowa oraz

historyczna, mimo braku pełnej jasności wykładni językowej, uzasadniają ustalenie

dla pielęgniarki lub położnej wskaźnika pracy w wysokości 1,29, jeżeli pracodawca

nie dostosował struktury zatrudnienia ani zakładowego regulaminu wynagradzania

od dnia 1 lipca 2022 r. do grup zawodowych według kwalifikacji wymaganych na

zajmowanym stanowisku – stosownie do załącznika do ustawy, a pracownik

faktycznie wykonuje zadania służbowe, mając wykształcenie i kwalifikacje

określone w punkcie 2 tego załącznika”.

Określenie wysokości najniższych wynagrodzeń zasadniczych oraz

wzajemnych relacji między wynagrodzeniami dla poszczególnych kategorii

zawodowych pracowników medycznych w związku z powyższym nie wyłącza

ogólnych przepisów prawa pracy normujących zasady ustalania wynagrodzenia za

pracę, w tym zakłada możliwość różnicowania wysokości wynagrodzeń

poszczególnych pracowników w zależności od posiadanego doświadczenia

zawodowego, na przykład stażu pracy, dodatkowych kwalifikacji. W ocenie Sądu

Najwyższego zatem także nie ma przeszkód formalnych, aby pracownicy z niższym

wykształceniem, ale z większym doświadczeniem zawodowym, byli analogicznie

wynagradzani, jak osoby zaliczone do grupy drugiej. Ponadto korzystna dla

pracowników zmiana ustawowych warunków wynagradzania, co do zasady, nie

wymaga dokonywania wypowiedzeń zmieniających. Analizowana ustawa nie

przewiduje konieczności dokonywania wypowiedzeń zmieniających, ponieważ

oparta została na paradygmacie korzystnego dla pracowników podwyższenia

wynagrodzeń minimalnych (uzgodnionych ze stroną społeczną w komisji

trójstronnej). Postanowienia układowe, które korzystniej określają prawa i obowiązki

pracowników, ex lege zastępują również ustalenia stron stosunku pracy

przewidziane bezpośrednio w umowie o pracę (I. Sierocka (w:) Komentarz do

niektórych przepisów ustawy - Kodeks pracy (w:) Zbiorowe prawo zatrudnienia.

Komentarz, Warszawa 2024, art. 24113). Te ostatnie nie mogą bowiem ograniczać

uprawnień lub rozszerzać obowiązków zatrudnionych zgodnie z zasadą

uprzywilejowania pracownika wyrażoną w art. 18 k.p. Jak przyjął Sąd Najwyższy w

uchwale składu siedmiu sędziów z dnia 15 września 2004 r. (III PZP 3/04, OSNP

I PSK 375/26

8

2005 Nr 4, poz. 49; tak również postanowienie Sądu Najwyższego z 26 stycznia

2026 r., I PSK 229/26, LEX nr 4018696), wprowadzenie układem zbiorowym pracy

(lub protokołem dodatkowym) mniej korzystnych dla pracowników warunków

nabywania oraz ustalania wysokości niektórych składników wynagrodzenia za

pracę wymaga wypowiedzenia dotychczasowych warunków umowy o pracę także

wtedy, gdy ukształtowane nowym układem wynagrodzenie nie uległo obniżeniu.

W przypadku wypowiedzeń zmieniających pozwanego obciążałby obowiązek

podania zrozumiałej przyczyny wypowiedzenia w odniesieniu do sytuacji

indywidualnych pracowników, przy czym powołanie się w uzasadnieniu

wypowiedzenia tylko na konieczność wykonania art. 5a omawianej ustawy byłoby

niewystarczające, co z przyczyn formalnych implikowałoby uwzględnienie odwołań

pracowników.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi, określone

w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2 k.p.c.

w punkcie pierwszym. Rozstrzygnięcie zawarte w punkcie drugim niniejszego

postanowienia ma podstawę w art. 98 § 1, § 11 i § 3 k.p.c.

[a.ł]