Pozwana spółka kwestionowała rozszerzenie pozwu o nadgodziny. SN nie przyjął skargi

Powód M.S., wniósł w pozwie o zasądzenie od pozwanej J. S.A., kwoty

10.720 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie w płatności, od dnia

następnego po dniu wymagalności roszczenia, za każdy miesiąc pracy w

godzinach nadliczbowych, to jest od 11 dnia następnego miesiąca do dnia zapłaty,

tytułem zapłaty za przepracowane godziny nadliczbowe w okresie od 1 stycznia

2019 r. do 22 kwietnia 2022 r. W uzasadnieniu powód wskazał, że był zatrudniony u

pozwanej w K., na stanowisku instruktora strzałowego pod ziemią, w pełnym

wymiarze czasu pracy, wynoszącym zgodnie z regulaminem pracy 7,5 godziny

dziennie. Zdarzało mu się też pracować w normie dobowej skróconej do 6 godzin

(nawet i wtedy powód pracował dłużej, wykonując czynności na powierzchni). Poza

I PSK 43/26

2

pracą pod ziemią powód musiał też skoordynować miejsce pracy dla siebie i

podległych sobie pracowników, przebrać się, umyć się, pobrać i sprawdzić sprzęt,

porozmawiać z przełożonymi, zapoznać się z raportem z poprzedniej zmiany i

przekazać zmianę następcy. Tym samym powód pracował nadliczbowo średnio od

1 do 2 godzin na dobę. Powód nie mógł wyjść przed godziną 13:50, nawet jeśli

pracował na 6-godzinnej zmianie. Powód wskazał też, że nie wypłacono mu

wynagrodzenia za przepracowane godziny nadliczbowe.

Sąd Rejonowy w Gliwicach VI Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

wyrokiem z 7 grudnia 2023 r. (sygn. akt VI P 156/22), wydanym w sprawie z

powództwa M.S., przeciwko J. S.A. w J., o wynagrodzenie za pracę w godzinach

nadliczbowych:

1. zasądził od pozwanej J. S.A. w J., na rzecz powoda M.S. kwotę 25.411,85 zł,

tytułem wynagrodzenia za pracę w godzinach nadliczbowych, za okres od 1

lipca 2019 r. do 22 kwietnia 2022 r., z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

od kwoty:

1. 897,87 zł od 11 września 2019 r. do dnia zapłaty;

2. 298,83 zł od 11 września 2019 r. do dnia zapłaty;

3. 824.69 zł od 11 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty;

4. 724,44 zł od 11 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty;

5. 1.492,18 zł od 11 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty;

6. 738,08 zł od 11 stycznia 2020 r. do dnia zapłaty;

7. 650,16 zł od 11 maja 2020 r. do dnia zapłaty;

8. 500,11 zł od 11 maja 2020 r. do dnia zapłaty;

9. 505,87 zł od 11 maja 2020 r. do dnia zapłaty;

10. 52,96 zł od 11 września 2020 r. do dnia zapłaty;

11. 437,70 zł od 11 września 2020 r. do dnia zapłaty;

12. 464,02 zł od 11 września 2020 r. do dnia zapłaty;

13. 681,38 zł od 11 września 2020 r. do dnia zapłaty;

14. 234,73 zł od 11 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty;

15. 476,40 zł od 11 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty;

16. 758,71 zł od 11 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty;

17. 473,13 zł od 11 stycznia 2021 r. do dnia zapłaty;

I PSK 43/26

3

18. 479,48 zł od 11 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

19. 896,38 zł od 11 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

20. 1.545,54 zł od 11 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

21. 972,11 zł od 11 maja 2021 r. do dnia zapłaty;

22. 812,90 zł od 11 września 2021 r. do dnia zapłaty;

23. 559,75 zł od 11 września 2021 r. do dnia zapłaty;

24. 1.195,51 zł od 11 września 2021 r. do dnia zapłaty;

25. 1.861,91 zł od 11 września 2021 r. do dnia zapłaty;

26. 1.017,02 zł od 11 stycznia 2022 r. do zapłaty;

27. 668,10 zł od 11 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

28. 1.053,24 zł od 11 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

29. 799,07 zł od 11 stycznia 2022 r. do dnia zapłaty;

30. 914,63 zł od 11 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

31. 1.231,67 zł od 11 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

32. 884,37 zł od 11 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

33. 324,98 zł od 11 maja 2022 r. do dnia zapłaty;

34. oddalił powództwo w pozostałym zakresie;

35. zasądził od pozwanej J. S.A. w J., na rzecz powoda kwotę 2.700 zł, tytułem

zwrotu kosztów zastępstwa procesowego wraz z odsetkami, w wysokości

odsetek ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego,

od dnia uprawomocnienia się orzeczenia do dnia zapłaty;

36. nakazał pobrać od pozwanej P. S.A. w K., na rzecz Skarbu Państwa - Sądu

Rejonowego w Gliwicach, kwotę 1.271 zł, tytułem opłaty od uiszczenia,

której powód był zwolniony z mocy ustawy oraz kwotę 3.938,80 zł, tytułem

wydatków.

Na skutek apelacji pozwanej, Sąd Okręgowy w Gliwicach VIII Wydział Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych, wyrokiem z 8 maja 2024 r. (sygn. akt VIII Pa 30/24),

oddalił apelację (pkt 1) oraz zasądził od pozwanej na rzecz powoda kwotę 1.350 zł,

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym,

wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie, za czas od dnia uprawomocnienia się

orzeczenia o kosztach (pkt 2).

I PSK 43/26

4

Skargę kasacyjną od wyroku sądu Okręgowego w Gliwicach, do Sądu

Najwyższego wywiodła pozwana, zaskarżając judykat w całości, zarzucając:

1. nieważność postępowania - poprzez naruszenie art. 379 pkt 5 k.p.c. w zw. z

art. 321 §1 k.p.c., poprzez zasądzenie ponad roszczenie, w sytuacji w której

sprawa podlegała rozpoznaniu na podstawie przepisów o postępowaniu

uproszczonym, a oświadczenie o rozszerzeniu powództwa zostało wydane

przed wydaniem postanowienia o pominięciu przepisów o postępowaniu

uproszczonym i w konsekwencji rozpoznaniu także rozszerzonego

powództwa, co doprowadziło do pozbawienia pozwanej obrony swoich praw,

bowiem w świetle prawa czynność ta winna być pominięta/pismo zwrócone;

2. naruszenie przepisów postępowania, które to uchybienia miały istotne wpływ

na wynik sprawy, a to:

1. art. 5054 § 1 k.p.c., poprzez jego niezastosowanie i uznanie zmiany

powództwa za dopuszczalną w postępowaniu uproszczonym, w sytuacji w

której powód dokonał rozszerzenia powództwa przed wydaniem przez Sąd

postanowienia w przedmiocie rozpoznania sprawy z pominięciem przepisów

o postępowaniu uproszczonym, podczas gdy Sąd I instancji - przy takiej

sekwencji czynności - winien ww. czynność, dokonaną przed

postanowieniem Sądu pominąć;

2. art. 5053 § 3 k.p.c., poprzez jego błędną wykładnię polegającą na przyjęciu,

że w niniejszym postępowaniu powód dochodził części roszczenia, pomimo,

że z pozwu wprost wynika, że powód dochodził całości roszczenia w

wysokości 10.720 zł, tytułem zapłaty za przepracowane godziny

nadliczbowe, w okresie od 1 stycznia 2019 r. do 22 kwietnia 2022 r. i w

konsekwencji pominięcie przepisów o postępowaniu uproszczonym pomimo

istnienia podstawy do ich pominięcia.

W związku ze stawianymi zarzutami, skarżąca wniosła o:

1. uchylenie zaskarżonego wyroku Sądu w całości i przekazanie sprawy temu

Sądowi do ponownego rozpoznania;

2. ewentualnie, uchylenie zaskarżonego wyroku i orzeczenie, co do istoty

sprawy, poprzez oddalenie powództwa w całości;

I PSK 43/26

5

3. każdorazowo zasądzenie od powoda na rzecz pozwanej kosztów

postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego za postępowanie

przed Sądem I i II instancji oraz za postępowanie kasacyjne, według norm

przepisanych.

Nadto, skarżąca wniosła o przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do

rozpoznaniem, albowiem skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, jak i

zachodzi nieważność postępowania.

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca

wskazała, że na podstawie art. 5051 § 1 i 3 k.p.c. w postępowaniu uproszczonym

rozpoznaje się sprawy o świadczenie, jeżeli wartość przedmiotu sporu nie

przekracza dwudziestu tysięcy złotych, a sąd może rozpoznać sprawę z

pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, jeżeli może to przyczynić

się do sprawniejszego rozwiązania sporu. Z literalnego brzmienia przywołanego

przepisu art. 5051 § 1 k.p.c. wynika już, że zasadą jest rozpoznawanie spraw

drobnych w postępowaniu uproszczonym - dopiero jeżeli pominięcie przepisów o

postępowaniu uproszczonym przyczyni się do sprawniejszego rozpoznania sprawy,

można je pominąć i w tym zakresie wydać odpowiednie postanowienie. Przyjmując

tok rozumowania Sądu II instancji, postępowanie przed Sądem I instancji toczyłoby

się - do momentu wydania postanowienia o pominięciu przepisów o postępowaniu

uproszczonym - bez jakiegokolwiek trybu, bowiem nie zostało wydane

postanowienie o skierowaniu sprawy do rozpoznania w postępowaniu zwykłym,

uproszczonym czy innym odrębnym. Jednocześnie, skoro Sąd postanowił

rozpoznać sprawę z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, to

postępowanie przed tym postanowieniem winno byłoby toczyć się właśnie w trybie

uproszczonym. Jak sam zauważył Sąd II instancji, kwalifikacja procesowa sprawy

pod kątem jej przynależności do postępowania odrębnego dokonywana jest przed

nadaniem sprawie biegu i skutkuje ona na przyszłość, będąc przesłanką

późniejszego stosowania z urzędu przez sąd rozpoznający sprawę określonych

regulacji procesowych należących do danego trybu albo rodzaju postępowania.

Skoro zatem postępowanie toczyło się jako uproszczone (z mocy prawa), to powód

nie mógł rozszerzyć powództwa, bowiem zmiana powództwa jest w tym trybie

niedopuszczalna. Taka czynność procesowa powinna była zostać przez Sąd

I PSK 43/26

6

pominięta. Czynność polegająca na próbie rozszerzenia powództwa na etapie kiedy

toczyło się postępowanie uproszczone nie mogła odnieść skutków. Dodatkowo

zdaniem skarżącej, Sąd II instancji nie odniósł się do zarzutu odnośnie do

naruszenia art. 5053 § 3 k.p.c. W konsekwencji doprowadziło to do rozpoznania

powództwa także w zmienionej części i zasądzenia od pozwanej na rzecz powoda

kwoty ponad żądanie, co doprowadziło do nieważności postępowania.

Jak wskazuje skarżąca, przypomnieć tylko należy, że Sąd I instancji wydał

postanowienie w przedmiocie pominięcia przepisów o postępowaniu uproszczonym

dopiero po złożeniu pisma o zmianie powództwa przez powoda.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł o oddalenie skargi

kasacyjnej w całości, jako niezawierającej uzasadnionych podstaw oraz zasądzenie

od pozwanej na rzecz powoda zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym

kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanej nie kwalifikuje się do przyjęcia i merytorycznego

rozpoznania.

Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie

przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Zgodnie z art.

3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania,

jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli istnieje potrzeba

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, jeżeli zachodzi nieważność postępowania lub

jeżeli skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Nakładając na skarżących

obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu, ustawodawca

zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma, w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

I PSK 43/26

7

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Podkreślenia wymaga także, że ustawodawca konstruując wymagania skargi

kasacyjnej, wyodrębnił w oddzielnych przepisach art. 3984 k.p.c. obowiązek

przytoczenia podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia (§ 1) i obowiązek

przedstawienia wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienia (§

2). Chodzi zatem o dwa odrębne, kreatywne elementy skargi kasacyjnej, które

spełniają określone cele i podlegają ocenie Sądu Najwyższego na różnych etapach

postępowania kasacyjnego. Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego

uzasadnienie podlegają analizie na etapie przedsądu, natomiast przytoczone

podstawy kasacyjne i ich uzasadnienie oceniane są dopiero, po przyjęciu skargi do

rozpoznania, w trakcie jej merytorycznego rozpoznawania. Oba te elementy muszą

być przez skarżącego wyodrębnione, oddzielnie przedstawione i uzasadnione,

czego w niniejszej sprawie zabrakło. Dla spełnienia wymogu z art. 3984 § 2 k.p.c.

nie wystarczy więc odwołanie się do podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia, bo

choć dla obu tych przesłanek argumenty mogą być podobne, to Sąd Najwyższy, w

ramach przedsądu, bada tylko wskazane w skardze okoliczności uzasadniające

przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw kasacyjnych i ich

uzasadnienia. Skarga kasacyjna powinna być tak zredagowana i skonstruowana,

aby Sąd Najwyższy nie musiał poszukiwać w uzasadnieniu jej podstaw pozostałych

elementów konstrukcyjnych skargi, ani tym bardziej się ich domyślać. Skarga

kasacyjna jest wszak szczególnym środkiem zaskarżenia, realizującym przede

wszystkim interes publiczny, polegający na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie

sądów powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa, zatem uzasadnienie

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno koncentrować się na

wykazaniu, że takie okoliczności w sprawie zachodzą (postanowienia Sądu

I PSK 43/26

8

Najwyższego: z 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, LEX nr 449007; z 10 marca

2008 r., III UK 4/08, LEX nr 459291; z 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr

404134 i z 19 czerwca 2008 r., II UZ 18/08, LEX nr 406392).

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania strona skarżąca

wskazała, że jest ona oczywiście uzasadniona – przywołała więc przesłankę

przedsądu określoną w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. Podniosła także przesłankę

wskazaną w pkt 3 powyższego przepisu, tj. nieważność postępowania, która

miałaby polegać na orzeczeniu przez Sąd I instancji ponad żądanie, co - jej

zdaniem - pozbawiło pozwaną możliwości obrony swoich praw.

Zawarcie w art. 3989 k.p.c. przyczyny kasacyjnej w postaci nieważności

postępowania wynika z konieczności możliwie każdorazowego eliminowania

uchybień procesowych o najdonioślejszym charakterze. Stosownie do art. 39813 § 1

k.p.c. nieważność postępowania należy brać pod uwagę z urzędu. Oznacza to

także możliwość uwzględnienia skargi niezależnie od tego, czy skarżący

sformułował stosowny zarzut naruszenia określonego przepisu postępowania, oraz

tego, czy wykazał on możliwość wpływu tego uchybienia na wynik sprawy (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z 17 grudnia 2002 r., III CZP 72/02, 02, OSNC

2003, nr 7-8, poz. 92).

Jednocześnie, mając na względzie okoliczność, że na etapie tzw. przedsądu

nie dochodzi do merytorycznego rozpoznania skargi kasacyjnej, w uzasadnieniu

wniosku o przyjęcie tej skargi do rozpoznania nie jest konieczne najzupełniej pewne

wykazanie, że postępowanie przed sądem drugiej instancji dotknięte było

wadliwością określoną w art. 379 k.p.c. Konieczne jest jednak przedstawienie

argumentacji, z której wynika, że stan taki jest co najmniej wysoce prawdopodobny

(zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 18 lipca 2024 r., I CSK 2176/23,

niepubl.).

Należy jednak podkreślić, że wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania nie może uzasadniać zarzut nieważności postępowania przed sądem

pierwszej instancji, albowiem Sąd Najwyższy - rozpatrując skargę kasacyjną - nie

jest władny w ramach bezpośredniej kontroli instancyjnej badać ważności

(nieważności) postępowania przed sądem pierwszej instancji (zob. postanowienie

I PSK 43/26

9

Sądu Najwyższego z 23 maja 2014 r., II PK 30/14, LEX nr 2026393). Skoro skarga

kasacyjna przysługuje od wyroku sądu drugiej instancji, to nieważność

postępowania, skutkująca przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania, ma

dotyczyć postępowania przed sądem drugiej instancji (zob. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 18 lutego 2016 r., V CSK 465/15, LEX nr 2021933; z 7 czerwca

2013 r., II CSK 720/12, LEX nr 1353433 i z 29 stycznia 2013 r., V CSK 192/12, LEX

nr 1293844). Sąd Najwyższy jest uprawniony do badania, czy zachodzi nieważność

postępowania pierwszoinstancyjnego tylko wtedy, gdy skarżący zarzucił w skardze

kasacyjnej ewidentną obrazę art. 378 § 1 k.p.c. lub art. 386 § 2 k.p.c. – z taką

sytuacją nie mamy jednak do czynienia w rozpoznawanej sprawie (tak m. in.

postanowienie Sądu Najwyższego z 12 lutego 2025 r., I PSK 32/24, Legalis nr

3200900).

Jeżeli natomiast chodzi o przesłankę przedsądu jaką jest oczywista

zasadność skargi kasacyjnej (art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.), to należy przypomnieć, że

odwołanie się do tej przesłanki wymaga nie tylko powołania się na okoliczność, że

skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale również wykazania, iż

przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że strona skarżąca musi

wskazać, w czym (w jej ocenie) wyraża się „oczywistość” zasadności skargi oraz

podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest uzasadniona w sposób

oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego) określonego przepisu

(przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona. Strona skarżąca powinna więc w wywodzie prawnym

wykazać kwalifikowaną postać naruszenia przepisów prawa materialnego lub

procesowego, polegającą na jego oczywistości, widocznej prima facie, przy

wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 14 lipca 2005 r., III CZ 61/05, OSNC 2006 nr 4, poz. 75; z 26

kwietnia 2006 r., II CZ 28/06, LEX nr 198531; z 9 marca 2012 r., I UK 370/11, LEX

nr 1215126 i z 1 stycznia 2012 r., I PK 104/11, LEX nr 1215774). Ponadto, przez

oczywistą zasadność skargi kasacyjnej rozumie się sytuację, w której zaskarżone

orzeczenie sądu drugiej instancji, w sposób ewidentny narusza konkretne przepisy

prawa (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 30 listopada 2012 r., I UK 414/12,

LEX nr 1675171). Takiej okoliczności strona skarżąca jednak nie wykazała. Nie

I PSK 43/26

10

wskazała nawet żadnych przepisów (we wniosku), których naruszenia

(kwalifikowanego), widocznego „na pierwszy rzut oka”, miałby dopuścić się Sąd

odwoławczy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że o tym, czy sprawa jest

rozpoznawana (została rozpoznana) w postępowaniu uproszczonym, nie decyduje

wyłącznie spełnienie obiektywne przesłanek z art. 5051 § 1 k.p.c., lecz znaczenie

mają czynności stron, przewodniczącego lub sądu pierwszej instancji. Nie można

bowiem przyjąć, aby samo spełnienie przesłanek zawartych w przepisach kodeksu

postępowania cywilnego przesądzało o tym, że sprawa została rozpoznana w trybie

uproszczonym. Decydujące znaczenie ma to, czy sąd rzeczywiście rozpoznał

sprawę w tym postępowaniu. Przenosząc powyższe na grunt rozpoznawanej

sprawie należy stwierdzić jednoznacznie, że niniejsza sprawa od samego początku

rozpoznawana była w trybie zwykłym – świadczy o tym chociażby zarządzenie

przewodniczącego wydziału o wpisaniu sprawy do repertorium VI pod numerem

[…] (k. 1). Słusznie zwrócił uwagę Sąd odwoławczy, że ocena czy postępowanie

będzie prowadzone w „trybie zwykłym" pozostawiona jest sądowi, który tej oceny

dokonuje z uwzględnieniem art. 5051 § 3 k.p.c. Na tle błędnej kwalifikacji sprawy w

sądzie pierwszej instancji wypowiedział się Sąd Najwyższy, w aktualnej do

obecnego stanu prawnego uchwale z 19 kwietnia 2007 r. (III CZP 11/07, OSNC

2008, Nr 2, poz. 23), wyjaśniając, że zarządzenie przewodniczącego o rozpoznaniu

sprawy w postępowaniu odrębnym nie wiąże sądu pierwszej ani drugiej instancji.

Jednak rozpoznanie sprawy w innym postępowaniu wymaga zarządzenia

przewodniczącego lub postanowienia sądu. Jeżeli sąd drugiej instancji dostrzeże

błędną kwalifikację sprawy jako uproszczonej, to przewodniczący wydziału

powinien zarządzić zmianę kwalifikacji, działając na podstawie - odpowiednio - art.

201 § 1 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

Niezależnie od etapu postępowania, sąd może wydać niezaskarżalne

postanowienie o rozpoznaniu sprawy w dalszym ciągu z pominięciem przepisów o

postępowaniu uproszczonym, co może zrobić na wniosek lub z urzędu (T.

Szanciło (red.), Kodeks postępowania cywilnego. Komentarz. Art. 506–1217. Tom

II, wyd. 2, 2023). Takie postanowienie Sąd Rejonowy wydał 18 października 2023 r.

W uzasadnieniu uchwały z 7 października 2008 r. (III CZP 81/08, OSNC 2009, Nr 9,

I PSK 43/26

11

poz. 119), Sąd Najwyższy wyjaśnił także, że wydając postanowienie w przedmiocie

rozpoznania sprawy z pominięciem przepisów o postępowaniu uproszczonym, sąd

dokonuje zmiany kwalifikacji sprawy, która nie jest już sprawą rozpoznawaną w

postępowaniu uproszczonym, lecz w postępowaniu „zwykłym”, przy ewentualnym

zastosowaniu przepisów któregoś z pozostałych postępowań odrębnych. Zmiana

kwalifikacji sprawy nie ma jednak wpływu na skuteczność czynności sądu i stron

dokonanych w sprawie rozpoznawanej w postępowaniu uproszczonym. Wszystkie

te czynności pozostają w mocy, a strony nie mogą domagać się ich

powtórzenia. Możliwość pominięcia przepisów o postępowaniu uproszczonym jest

obecnie warunkowana wyłącznie tym, że pominięcie ich przyczyni się do

sprawniejszego rozwiązania sporu. Warunek ten jest wyjątkowo ogólny i należy

przyjąć, że ocena zawsze będzie należała do sądu.

Biorąc powyższe pod uwagę Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 3989 §

2 k.p.c. Nie orzeczono przy tym o kosztach zastępstwa procesowego strony

przeciwnej w postępowaniu kasacyjnym – w odpowiedzi na skargę kasacyjną nie

został bowiem zawarty wniosek o zwrot kosztów w przypadku odmowy przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania.

DS

[SOP]