Pozew o przywrócenie do pracy po upływie terminu o cztery miesiące. SN nie przyjął skargi powódki

Sąd Rejonowy dla Łodzi-Śródmieścia w Łodzi, wyrokiem z dnia 11 grudnia

2024 r., w sprawie z powództwa J.C. przeciwko T.K., zasądził od pozwanej na rzecz

powódki 10.800 zł tytułem odszkodowania z tytułu niezgodnego z prawem i

nieuzasadnionego wypowiedzenia umowy o pracę. Sąd Okręgowy w Łodzi,

I PSK 528/26

2

wyrokiem z dnia 25 lipca 2025 r. zmienił wyrok Sądu pierwszej instancji i oddalił

powództwo.

Skargę kasacyjną wywiodła powódka, zarzuciła Sądowi odwoławczemu

naruszenie art. 265 § 1 k.p., art. 30 § 1 k.p., a także art. 167 i art. 168 § 1 k.p.c. w

związku z art. 265 k.p. w związku z art. 233 k.p.c.

Zdaniem powódki w sprawie występuje:

a) istotne zagadnienie prawne, sprowadzające się do pytania, czy w sytuacji

nieświadomego uchybienia terminowi do wniesienia odwołania Sąd drugiej instancji

prawidłowo zastosował art. 265 § 1 k.p. ?

b) wyrok narusza zasady konstytucyjne, to jest art. 45 Konstytucji oraz art. 6

EKPCz. Zdaniem skarżącej Sąd drugiej instancji przyjmując na podstawie

zgromadzonego w toku postępowaniu przed Sądem pierwszej instancji materiału

dowodowego bezzasadnie przyjął, że skarżąca nie wykazała, że uchybienie było

niezawinione, nastąpiło z przyczyn od niej niezależnych.

c) utrwalenie wadliwej praktyki może prowadzić w przyszłości do naruszenia

praw pracowników. Utrwalenie wadliwej praktyki orzeczniczej, polegającej na

automatycznym i surowym nie uwzględnianiu wniosków o przywrócenie terminu, bez

wnikliwej analizy okoliczności sprawy, prowadzi do ograniczenia prawa do sądu.

Sąd Najwyższy zważył:

Skarga kasacyjna nie może zostać przyjęta do rozpoznania.

Wstępnie trzeba wskazać na istotne okoliczności sprawy. Wypowiedzenie

umowy o pracę powódka otrzymała w dniu 22 września 2023 r., termin 21 dni na

odwołanie się do sądu upłynął w dniu 13 października 2023 r., a pozew został

wniesiony dopiero w dniu 9 lutego 2024 r., czyli prawie cztery miesiące po terminie.

Mając na uwadze te zdarzenia, a także pozostałe okoliczności faktyczne Sąd

odwoławczy odmówił uznania, że wniesienie odwołania do sądu nastąpiło bez winy

powódki w rozumieniu art. 265 § 1 k.p.

Z zestawienia tego wynika, po pierwsze, że opóźnienie wniesienia pozwu było

znaczne, a po drugie, że zastosowanie art. 265 § 1 k.p. uzależnione jest od czynnika

odnoszącego się do stanu faktycznego. Pierwsze spostrzeżenie sprawia, że

oczywiście gołosłowne są twierdzenia powódki o uchybieniu standardom

konstytucyjnym i traktatowym, a tym samym o utrwalaniu przez Sąd odwoławczy

I PSK 528/26

3

wadliwej praktyki orzeczniczej. W rezultacie, w tych okolicznościach, powołując się

na art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., nie sposób uznać, że skarga kasacyjna jest „oczywiście

uzasadniona”, a wyrok w jaskrawy sposób narusza art. 45 Konstytucji lub art. 6

EKPCz. Drugie spostrzeżenie zmusza do przypomnienia, że podstawą skargi

kasacyjnej nie mogą być zarzuty dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów (art.

3983 § 3 k.p.c.), a Sąd Najwyższy związany jest ustaleniami faktycznymi

stanowiącymi podstawę zaskarżonego orzeczenia (art. 39813 § 2 k.p.c.). Ma to

znaczenie, jeśli weźmie się pod uwagę, ustalenie woli, celu i zamiaru stron, jak

również stanu zawinienia należy do stanu faktycznego, którym Sąd Najwyższy jest

związany na podstawie art. 39813 § 2 k.p.c., co nie podlega kontroli kasacyjnej (wyroki

Sądu Najwyższego: z dnia 26 stycznia 2011 r., I UK 281/10, LEX nr 786372; z dnia

23 stycznia 2012 r., II UK 93/11, LEX nr 1163333; z dnia 22 czerwca 2015 r., I UK

367/14, LEX nr 1771586; z dnia 26 stycznia 2016 r., II PK 308/14, LEX nr 1991141).

Znaczy to tyle, że niedopuszczalne w postępowaniu kasacyjnym jest wyjaśnianie

zagadnień prawnych, których przesądzenie zależy od rodzaju poczynionych ustaleń

faktycznych. W tym kontekście należy zwrócić uwagę, że według ustaleń Sadu

odwoławczego powódce należy przypisać winę w przekroczeniu terminu do

wniesienia pozwu, dlatego nie było podstaw do jego przywrócenia. Natomiast

powódka w zagadnieniu prawnym zakłada „sytuację nieświadomego uchybienia

terminowi”. W rezultacie, rzeczywiste wątpliwości dotyczą sfery faktów, a nie

sposobu i kierunku wykładni art. 265 § 1 k.p.

Niezależnie od tego trzeba wskazać na jeszcze dwie okoliczności, które

samoistnie uniemożliwiają przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania. Pierwsza

sprowadza się do spostrzeżenia, że powódka formułując zagadnienie prawne sięga

po kryterium nieznane przepisowi. Jedyną zmienną przywrócenia uchybionemu

terminowi na podstawie art. 265 § 1 k.p. jest to, że pracownik nie wniósł odwołania

w terminie bez swojej winy. Przepis nie rozróżnia, czy pracownik ma być świadomy,

czy też nieświadomy tego uchybienia, na co wskazuje powódka w sformułowanym

zagadnieniu prawnym. Aspekt winy, do którego nawiązuje przepis, przekierowuje

uwagę na przeżycia pracownika i jego powinność. Czynnik świadomości koncentruje

uwagę tylko na przeżyciach czyniącego. Zestawienie to uświadamia, że zagadnienie

prawne sformułowane przez powódkę nie ma charakteru „istotnego”. Skoro można

na nie odpowiedzieć już po zastosowaniu zwykłej wykładni przepisu (a z niego

wynika, że czynnik świadomości nie rzutuje na stosowanie art. 265 § 1 k.p.), to

I PSK 528/26

4

zagadnienie to nie ma charakteru kwalifikowanego, a tym samym nie pozwala na

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Druga okoliczność sprowadza się do spostrzeżenia, że w podstawach skargi

kasacyjnej nie wskazano art. 45 § 1 k.p., czyli przepisu, który kreuje roszczenia

przysługujące pracownikowi w razie wadliwego rozwiązania stosunku pracy za

wypowiedzeniem. Ma to znaczenie, jeśli weźmie się pod uwagę, że zgodnie z art.

39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną w granicach

zgłoszonych podstaw. Znaczy to tyle, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

i tak nie doprowadziłoby do wzruszenia zaskarżonego wyroku wobec baku

adekwatnych podstaw kasacyjnych.

Dlatego orzeczono jak w sentencji.

[A.P.]

[SOP]