Wtorek Wydanie nr 31

Sygnatura akt
I USK 113/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
4 lutego 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Spór o decyzję KRUS, której rzekomo nie odebrał. SN odmówił przyjęcia skargi

Przejdź do orzeczenia, 14 min czytania

Spór

Z.G. spierał się z ZUS o podleganie ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca działalność gospodarczą w latach 2014-2019, podczas gdy według niego powinien być objęty ubezpieczeniem rolniczym w KRUS.

Ustalenia sądu

Sąd pierwszej instancji przyjął, że decyzja Prezesa KRUS z 23 grudnia 2019 r. została skutecznie doręczona, a skarżący nie przedstawił dowodu podważającego doręczenie. Według Sądu Najwyższego to ustalenie jest dla niego wiążące.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od Z.G. na rzecz ZUS 240 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Dlaczego

Pozostałe zagadnienia dotyczące ubezpieczenia rolniczego wykraczały poza przedmiot sprawy albo były już przesądzone w orzecznictwie, a zarzut niedoręczenia decyzji stał w sprzeczności z ustaleniami faktycznymi sądu meriti, które SN nie może weryfikować.

Dla firm

Ostateczna decyzja organu, od której strona nie wniosła odwołania ani nie podważyła jej skuteczności w inny prawem przewidziany sposób, wiąże sąd ubezpieczeń społecznych. Zarzut niedoręczenia wymaga dowodu, a sam brak decyzji w aktach nie wystarcza.

Więcej o sprawie

Odwołujący twierdził, że decyzji Prezesa KRUS z 23 grudnia 2019 r. nie ma w aktach sprawy. Sąd pierwszej instancji uznał doręczenie za skuteczne, a SN wskazał, że to ustalenie faktyczne jest dla niego wiążące.

To założenie stoi w sprzeczności z ustaleniami Sądu meriti, który w oparciu o akta sprawy przyjął, że decyzja została skutecznie doręczona, a skarżący żadnym dowodem nie podważył skuteczności doręczenia.

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I USK 113/26

Treść orzeczenia około 14 minut czytania

I USK 113/26

POSTANOWIENIE

Dnia 4 lutego 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Agnieszka Żywicka

w sprawie z odwołania Z.G.

od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Radomiu

o podleganie ubezpieczeniu społecznemu,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 4 lutego 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującego się od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Lublinie z dnia 20 czerwca 2024 r., sygn. akt III AUa 58/23,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od Z.G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Radomiu 240 zł (dwieście czterdzieści

złotych) wraz z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c., tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Lublinie, wyrokiem z 20 czerwca 2024 r., oddalił apelację

Z.G. od wyroku Sądu Okręgowego w Radomiu z 16 listopada 2022 r., którym

oddalono odwołanie Z.G. od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w

Radomiu z 25 września 2020 r. stwierdzającej, że jako osoba prowadząca

pozarolniczą działalność gospodarczą odwołujący podlega ubezpieczeniom

społecznym:

emerytalnemu,

rentowym

i

wypadkowemu

od

2 stycznia 2014 r. do 31 lipca 2019 r. oraz od 31 października 2019 r.

I USK 113/26

2

Z.G. wniósł skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Lublinie,

zaskarżając wyrok w całości i opierając skargę na podstawach:

1) naruszenia przepisów postępowania tj. art. 47714 § 1 przez jego

niezastosowanie przez Sądy obu instancji, co w konsekwencji doprowadziło do

nierozpoznania sprawy pod kątem merytorycznym, a jedynie w oparciu się na

formalnej prawidłowości wydania decyzji administracyjnej, podczas gdy decyzja ta

powinna zostać rozpoznana merytorycznie, a ponadto w powiązaniu z decyzją z

dnia 23 grudnia 2019 r. wydaną przez Prezesa KRUS o oznaczeniu (…), która

wydana została z oczywistym naruszeniem reguł postępowania administracyjnego,

bowiem wyłącznie w ten sposób stan faktyczny sprawy nabierze pełnego brzmienia;

2) naruszenia prawa materialnego tj.:

(-) art. 6 ust. 1 pkt 5 i art. 12 ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o

systemie ubezpieczeń społecznych (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 350) w

związku z art. 5a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym

rolników (jednolity tekst: Dz.U. z 2025 r., poz. 197), przez niewłaściwe

zastosowanie powyższych przepisów prowadzące do błędnego uznania, że Z.G.

jako przedsiębiorca prowadzący działalność gospodarczą powinien podlegać

obowiązkowemu ubezpieczeniu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, podczas

gdy skarżący na podstawie art. 5a ustawy o ubezpieczeniu społecznym rolników

wypełniając przesłanki wskazane w tym przepisie był uprawniony do

kontynuowania ubezpieczenia społecznego w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia

Społecznego, a tym samym nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu

społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych. Ponadto decyzja wsteczna

wydana przez Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego nie została

doręczona do skarżącego tak, iż w konsekwencji nie zapoznał się on z jej treścią.

Ponadto organ nie doręczając decyzji administracyjnej skarżącemu a contrario do

art. 110 § 1 k.p.a. nie jest nią związany, przez co w konsekwencji skarżący we

wskazanych wyżej okresach podlegał ubezpieczeniu społecznemu rolników na

podstawie art. 5a ustawy o ubezpieczeniach społecznych rolników,

(-) art. 71 a ust. 1 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia

1990 r. o ubezpieczeniu społecznym rolników przez ich niezastosowanie i

I USK 113/26

3

pominięcie ich wykładni, która stanowi, że w razie sporu ciężar dowodu doręczenia

pisma lub decyzji spoczywa na zakładzie. Sąd błędnie uznał za udowodniony fakt

doręczenia skarżącemu decyzji wydanej przez Prezesa Kasy Rolniczego

Ubezpieczenia Społecznego wyłącznie dlatego, że z potwierdzenia odbioru listu

wynika jakie dokumenty rzekomo znajdowały się w przesyłce pocztowej, podczas

gdy w rzeczywistości Z.G. nie otrzymał decyzji z dnia 23 grudnia 2019 r. o numerze

(…), przez co został pozbawiony prawa do odwołania się od wskazanej decyzji, co

w konsekwencji niesie za sobą olbrzymie konsekwencje dla skarżącego. Za

powyższym przemawia naturalnie również fakt niewniesienia odwołania od

wskazanej decyzji, kiedy to w bieżącej sprawie Z.G. otrzymawszy w sposób

prawidłowy decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych wniósł odwołanie w trybie i

terminie przewidzianym prawem. Ponadto okoliczność odbioru przedmiotowej

decyzji przez skarżącego nigdy nie została przyznana przed Sądem niższej

instancji. Podkreślić należy również, że nawet w aktach niniejszej sprawy wskazana

decyzja nie znajduje się, przez co organ wydający decyzję bezsprzecznie nie

udowodnił dostatecznie faktu doręczenia Z.G. decyzji;

(-) art. 39a ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu społecznym

rolników przez jego błędną wykładnię i niewzięcie przez Sądy obu Instancji pod

uwagę faktu, że Z.G. nie zataił faktu prowadzenia działalności gospodarczej przed

organem Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, a okoliczność ta była

organowi znana od samego początku, co wynika choćby z decyzji wydanej przez

Prezesa Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z dnia 14 listopada 2019 r., w

związku z czym organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające

znacznie wcześniej, nie narażając skarżącego, działającego w dobrej wierze,

pozostającego laikiem w kwestii przysługujących mu praw i obowiązków z tytułu

ubezpieczeń społecznych na rażąco nieproporcjonalną szkodę ze względu na swój

błąd,

(-) art. 123 ustawy z dnia 13 października o systemie ubezpieczeń

społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o

ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 10 § 1 Kodeksu postępowania

administracyjnego przez ich niezastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji

Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dotkniętej nieważnością w

I USK 113/26

4

postaci naruszenia przez organ wydający decyzję trybu proceduralnego, poprzez

niedoręczenie skarżącemu decyzji z dnia 23 grudnia 2020 r. o numerze (…) w

sposób prawidłowy, umożliwiający mu zapoznanie się z jej treścią, zgodnie z

trybem proceduralnym wydawania decyzji administracyjnych oraz zachowaniem

uprawnień przysługujących każdemu uczestnikowi postępowania, co skutkowało

uniemożliwieniem przez organ wydający decyzję zapewnienia skarżącemu

czynnego udziału w postępowaniu, odbierając mu tym samym prawa do

zapoznania się z przedmiotową decyzją, a następnie wniesienie od niej odwołania

w przewidzianym do tego zwykłym trybie, które to działania organu doprowadziły do

niepowetowanej szkody wyrządzonej mojemu Mocodawcy rodzącej daleko idące

skutki w postaci uprawomocnienia się przedmiotowej decyzji poza wiedzą oraz

zakresem uprawnień Z.G. oraz powstania ogromnego zadłużenia w Zakładzie

Ubezpieczeń Społecznych, podczas gdy Sąd powinien ustalić nieważność

przedmiotowej decyzji i rozpoznać ją, co do meritum sprawy,

(-) art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o

ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 8 kodeksu postępowania

administracyjnego przez ich niezastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji

Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego unieważniającej decyzję

sięgającą do 2014 r., które to działanie spowodowało nieproporcjonalnie

negatywnie, rażące dla skarżącego skutki w postaci narażenia go na poniesienie

ogromnych kosztów w związku ze składką na obowiązkowe ubezpieczenie

społeczne w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych, podczas gdy Organ nie

zweryfikował prawidłowości wydanej w 2014 r. decyzji, obejmującej skarżącego

ubezpieczeniem społecznym rolników przez okres 6 lat, co nie znajduję żadnego

uzasadnienia. Ponadto organ unieważniając decyzję z dnia 31 stycznia 2014 r. o

oznaczeniu (…), z urzędu stwierdził, że składki wpłacone przed 5 laty nie podlegają

zwrotowi, bowiem uległy przedawnieniu, co stanowi rażące naruszenie prawa,

podczas gdy Sąd powinien zastosować powyższe przepisy,

(-) art. 123 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń

społecznych w związku z art. 52 ust. 1 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o

ubezpieczeniu społecznym rolników w związku z art. 8 kodeksu postępowania

I USK 113/26

5

administracyjnego poprzez ich niezastosowanie i pozostawienie w mocy decyzji

Prezesa Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, sięgającej w swoim

postanowieniu wstecz do 2014 r. prowadzące w konsekwencji do naruszenia

zasady zaufania obywatela do państwa, zasady słuszności i sprawiedliwości

społecznej, podczas gdy Sąd winien zastosować powyższe przepisy,

(-) art. 62 ust. 2 ustawy z dnia 20 grudnia 1990 r. o ubezpieczeniu

społecznym rolników, przez jego niezastosowanie prowadzące w konsekwencji do

zwolnienia Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego z odpowiedzialności za

brak wcześniejszego ustalenia rzekomego braku uprawnień Z.G. do objęcia go

ubezpieczeniem społecznym rolników.

Mając powyższe na uwadze, skarżący wniósł o zmianę zaskarżonego

wyroku przez jego uchylenie oraz poprzedzającego go wyroku Sądu pierwszej

instancji i uwzględnienie odwołania w całości tj. zmianę zaskarżonej decyzji organu

rentowego w ten sposób, że Z.G. w okresie od dnia 2 stycznia 2014 r. do 31 lipca

2019 r., oraz od dnia 31 października 2019 r. do nadal, objęty był ubezpieczeniem

społecznym rolników, przez co nie podlegał obowiązkowemu ubezpieczeniu

społecznemu w Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych; ewentualnie uchylenie

wyroku Sądu drugiej instancji i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania od

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych, w tym kosztów zastępstwa procesowego

według norm prawem przepisanych, za wszystkie instancje.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, skarżący powołał się

na występowanie w sprawie istotnych zagadnień prawnych, a mianowicie:

(-) czy organ wydający decyzję, działający według zasad zaufania

publicznego jest uprawniony do unieważnienia decyzji sprzed 6 lat wydanej, a

następnie podtrzymywanej w kolejnych pismach kierowanych do Ubezpieczonego,

podejmując jej weryfikację dopiero po tak znaczącym okresie, wywołując dla

Ubezpieczonego tak daleko idące rażąco negatywne skutki prawne, odbierając mu

tym samym wszelkie nadane skarżącemu uprawnienia, który to przez wiele lat po

otrzymaniu pierwszej decyzji wraz ze wszystkimi jej konsekwencjami pozostawał w

fikcji prawnej, jednocześnie obciążając go kosztami wynikającymi z błędu działań

organu;

I USK 113/26

6

(-) czy Zakład Ubezpieczeń Społecznych jest związany decyzją

unieważniającą decyzję o objęciu Skarżącego ubezpieczeniem społecznym

rolników, podczas gdy decyzja ta nie została nigdy doręczona do Skarżącego;

(-) czy skarżący powinien podlegać ubezpieczeniom społecznym w

Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych i odpowiadać przy tym finansowo, podczas

gdy nigdy nie otrzymał decyzji zamiennej z Kasy Rolniczego Ubezpieczenia

Społecznego o niepodleganiu ubezpieczeniom społecznym w ww. organie, nie

mogąc jej skuteczne zaskarżyć, czy zatem nadal podlega ubezpieczeniom

społecznym w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego i czy w

przedmiotowej sprawie nie dochodzi do tzw. zbiegu ubezpieczeń w dwóch

odrębnych organach.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną, Zakład Ubezpieczeń Społecznych

Oddział w Radomiu wniósł o nieprzyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz o

zasądzenie od skarżącego na rzecz organu kosztów postępowania kasacyjnego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący nie wykazał zaistnienia w niniejszej sprawie podstaw

uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę

kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne

(pkt 1), istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi

nieważność postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4).

Trzeba dodać, że zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymagania formalne

skargi kasacyjnej, powinna ona zawierać wniosek o przyjęcie jej do rozpoznania i

jego uzasadnienie. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania powinien

być tak sformułowany, aby wynikało z niego w sposób nie budzący wątpliwości, że

w sprawie zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych w powołanym

art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać argumenty

I USK 113/26

7

świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie

kryteria, istnieje potrzeba merytorycznego rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Skarga kasacyjna nie jest bowiem (kolejnym) zwykłym środkiem zaskarżenia

przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji kończącego

postępowanie w sprawie, lecz pozainstancyjnym, nadzwyczajnym instrumentem

zaskarżenia prawomocnego orzeczenia, z uwagi na przeważający w jej charakterze

element interesu publicznego. Służy ona kontroli prawidłowości stosowania prawa,

nie będąc instrumentem weryfikacji trafności ustaleń faktycznych stanowiących

podstawę zaskarżonego orzeczenia.

Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem

nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu

Najwyższego i dla którego rozwikłania dotychczasowe orzecznictwo jest

niewystarczające. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia

prawnego, skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale

także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną

argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu

prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu

rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez

sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty

przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie

art. 390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w

taki sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego

wątpliwości, musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów

prawa, na tle których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy

ma podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście

zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy

tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli

Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w

podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę

(postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14,

niepublikowane).

I USK 113/26

8

Zagadnienie prawne bądź wątpliwości interpretacyjne, aby stanowiły

uzasadnienie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, muszą mieć istotne

(rozstrzygające) znaczenie dla rozpoznania sprawy. Zagadnienie prawne,

chociażby bardzo interesujące, nie staje się przyczyną przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania, jeżeli nie jest niezbędne dla rozpoznania podstaw skargi.

Sąd ubezpieczeń społecznych ocenia zasadność roszczeń odwołującego się,

a nie formalną legalność postępowania przed organem rentowym. Chociaż

bezpośrednim przedmiotem postępowania jest decyzja organu rentowego, to

jednak sąd ubezpieczeń społecznych wyjaśnia istotę sprawy dotyczącą prawa,

zobowiązania albo roszczenia strony, co znajduje właściwe zwieńczenie w

kompetencji tego sądu do oddalenia odwołania, jeżeli nie ma podstaw do jego

uwzględnienia (art. 47714 § 1 k.p.c.) albo zmiany zaskarżonej decyzji w całości lub

w części i orzeczenia co do istoty sprawy - art. 47714 § 2 k.p.c. W sprawach z

zakresu ubezpieczeń społecznych przedmiot rozpoznania sprawy sądowej

wyznacza decyzja organu rentowego, od której wniesiono odwołanie.

W rozpoznawanej sprawie przedmiotem sporu nie jest decyzja Prezesa Kasy

Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego, lecz decyzja Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych i to ona podlega kontroli sądu powszechnego. Przedmiotem decyzji,

od której skarżący wniósł odwołanie było ustalenie podlegania ubezpieczeniom

społecznym Z.G. jako osoby prowadzącej działalność pozarolniczą. Organ rentowy

wskazał, że wobec ubezpieczonego wszczęto w sierpniu 2020 r. postępowanie

wyjaśniające, w toku którego ustalono, że w okresie od 2 stycznia 2014 r. do 31

lipca 2019 r. oraz od 31 października 2019 r. ubezpieczony wykonywał

pozarolniczą działalność gospodarczą. W tych okresach nie podlegał

ubezpieczeniu społecznemu rolników. Jednocześnie brak było dokumentów

zgłoszeniowych do ubezpieczeń społecznych z tytułu prowadzenia działalności

gospodarczej. Mając na uwadze decyzję Prezesa KRUS z 23 grudnia 2019 r. o

uchyleniu decyzji ostatecznej mocą której wnioskodawca został wyłączony w

spornych okresach z ubezpieczenia społecznego rolników oraz niezgłoszenia do

ZUS celem ubezpieczenia z systemu powszechnego, organ rentowy wydał

zaskarżoną decyzję. Jak podkreślił Sąd meriti, wskazywane przez ubezpieczonego

decyzje Prezesa KRUS nie były przez niego w żaden przewidziany prawem sposób

I USK 113/26

9

kwestionowane i nie mogą być wzruszone w postępowaniu z odwołania od decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Wskazać należy na pogląd wyrażony przez Sąd Najwyższy w wyroku

z 16 października 2008 r., III UK 47/08, OSNP 2010/5-6/80, zgodnie z którym w

postępowaniu z odwołania od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych w

przedmiocie podlegania ubezpieczeniom społecznym osób prowadzących

działalność gospodarczą co do zasady niedopuszczalne jest wzruszenie

poprzedzającej tę decyzję ostatecznej decyzji Kasy Rolniczego Ubezpieczenia

Społecznego stwierdzającej ustanie ubezpieczenia społecznego rolników.

Postępowanie sądowe, w tym w sprawach z zakresu prawa ubezpieczeń

społecznych, skupia się na wadach wynikających z naruszenia prawa materialnego,

a kwestia wad decyzji administracyjnych spowodowanych naruszeniem przepisów

postępowania administracyjnego, pozostaje w zasadzie poza przedmiotem tego

postępowania. Sąd ubezpieczeń społecznych - jako sąd powszechny - może i

powinien dostrzegać jedynie takie wady formalne decyzji administracyjnej, które

decyzję tę dyskwalifikują w stopniu odbierającym jej cechy aktu administracyjnego

jako przedmiotu odwołania. Stwierdzenie takiej wady następuje jednak tylko dla

celów postępowania cywilnego i ze skutkami dla tego tylko postępowania.

Skarżący formułując zagadnienia prawne przedstawia alternatywne

stanowisko sprzeczne z ustaleniami faktycznymi sprawy. Stwierdza, że na

przeszkodzie związaniu decyzją Prezesa KRUS przez Zakład Ubezpieczeń

Społecznych i dalej sąd ubezpieczeń społecznych stoi brak doręczenia decyzji, a

więc niewprowadzenie jej do obrotu prawnego. To założenie stoi w sprzeczności z

ustaleniami Sądu meriti, który w oparciu o akta sprawy przyjął, że decyzja została

skutecznie doręczona, a skarżący żadnym dowodem nie podważył skuteczności

doręczenia. To ustalenie faktyczne jest dla Sądu Najwyższego wiążące (art. 39813 §

2 k.p.c.).

Poza zagadnieniem dotyczącym związania decyzją Prezesa KRUS przez

Zakład Ubezpieczeń Społecznych, wszelkie pozostałe kwestie prawne podnoszone

przez skarżącego w uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania dotyczą ubezpieczenia społecznego rolników, a więc wykraczają poza

przedmiotem rozpoznania sprawy. Prawidłowość decyzji Prezesa KRUS

I USK 113/26

10

z 23 grudnia 2019 r., mocą której wnioskodawca został wyłączony w spornych

okresach z ubezpieczenie społecznego rolników powinna być przedmiotem

odrębnego postępowania. Postępowanie takie nie zostało jednak zainicjowane. W

tym stanie rzeczy, trafnie podnosił Sąd meriti, że Zgodnie z zasadą domniemania

prawidłowości aktów administracyjnych oraz zasadą uwzględniania przez sądy

powszechne skutków prawnych orzeczeń organów administracyjnych, która ma

swoje źródło w prawnym rozgraniczeniu drogi sądowej i drogi administracyjnej, sąd

ubezpieczeń społecznych jest związany ostateczną decyzją, od której strona nie

wniosła odwołania w trybie art. 4779 k.p.c. ani nie podważyła jej skuteczności w

inny prawem przewidziany sposób (postanowienie SN z 15.09.2011 r., II UZP 8/11,

OSNP 2012, nr 19-20, poz. 252).

Mając na uwadze powyższe, należy wskazać, że skarżący nie powołał

właściwych argumentów na występowanie w sprawie istotnych zagadnień

prawnych. Wskazane przez niego wątpliwości interpretacyjną bądź wykraczają

poza przedmiot rozpoznania w niniejszej sprawie bądź zostały już jednoznacznie

przesądzone w dotychczasowych orzecznictwie.

Uznając, że nie zachodzi przytoczona przesłanka przedsądu, Sąd Najwyższy,

w myśl art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z art. 98 § 1 i 3 k.p.c.

M.G.

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.