Niedziela Wydanie nr 36

Sygnatura akt
I USK 155/26
Sąd
Sąd Najwyższy
Wydział
Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Rodzaj
Postanowienie
Data orzeczenia
21 stycznia 2026 r.
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
1800 zł
W serwisie od

Zestawienie z tego dnia
Kategorie
Sąd Najwyższy
Sąd Najwyższy
© autorzy OpenStreetMap

Sąd Najwyższy

Spółka spierała się z ZUS o ustawodawstwo dla pracowników. SN odmówił przyjęcia skargi

Przejdź do orzeczenia, 15 min czytania

Spór

Spółka komandytowa z G. kwestionowała decyzje ZUS Oddział w Zabrzu, które stwierdzały, że wymienione osoby nie podlegają polskiemu ustawodawstwu, i odmawiały wydania zaświadczenia A1.

Ustalenia sądu

Według skarżącej ZUS nie mógł tymczasowo wskazać ustawodawstwa niemieckiego po wyłączeniu osób z polskiego systemu, a brak odpowiedzi instytucji niemieckiej nie oznaczał milczącej akceptacji. Są to twierdzenia strony, a nie ustalenia sądu.

Rozstrzygnięcie

Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania i zasądził od spółki na rzecz ZUS 1800 zł wraz z odsetkami z art. 98 § 11 k.p.c. tytułem kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Dlaczego

Problematyka wykładni art. 16 rozporządzenia nr 987/2009 była już wielokrotnie przedmiotem orzecznictwa, a skarżąca nie wykazała przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Skargi tej samej spółki w podobnych sprawach były już rozpoznane przez Sąd Najwyższy.

Dla firm

Skarga kasacyjna musi wskazać konkretną przesłankę z art. 3989 § 1 k.p.c. i ją uzasadnić. Ogólne powołanie się na potrzebę wykładni nie wystarczy, gdy problem był już wielokrotnie rozstrzygany.

Więcej o sprawie

Spółka zaskarżyła wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicach z 21 czerwca 2024 r. Sąd Najwyższy zasądził od niej 1800 zł kosztów zastępstwa procesowego na rzecz ZUS.

Podsumowując powyższe wywody, skarżąca nie wykazała występowania przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ problematyka związana z wykładnią art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r. była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi orzecznictwa i doktryny

Z uzasadnienia, Sąd Najwyższy
Rozstrzygnięcie
Zasądzono
Zasądzono
1800 zł
Sąd
Sąd Najwyższy, Izba Pracy i Ubezpieczeń Społecznych Wydział I
Sygnatura
I USK 155/26

Treść orzeczenia około 15 minut czytania

I USK 155/26

POSTANOWIENIE

Dnia 21 stycznia 2026 r.

Sąd Najwyższy w składzie:

SSN Agnieszka Żywicka

w sprawie z odwołania D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki

komandytowej w G.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Zabrzu

przy udziale: N.B., V.D., S.M., O.N., O.S. i O.Y.

o podleganie polskiemu ustawodawstwu, o wydanie zaświadczenia A1,

na posiedzeniu niejawnym w Izbie Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

w dniu 21 stycznia 2026 r.,

na skutek skargi kasacyjnej odwołującej się Spółki od wyroku Sądu Apelacyjnego

w Katowicach

z dnia 21 czerwca 2024 r., sygn. akt III AUa 2307/21,

1) odmawia przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania;

2) zasądza od D. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością

spółki komandytowej w G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych

Oddział

w

Zabrzu

kwotę

1800 zł (jeden tysiąc osiemset złotych) wraz z odsetkami

z art. 98 § 11 k.p.c., tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu kasacyjnym.

Uzasadnienie

Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z dnia 21 czerwca 2024 r. w pkt 1.

oddalił apelację odwołującej D. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością spółki

I USK 155/26

2

komandytowej w G. od wyroku Sądu Okręgowego w Gliwicach z dnia 12

października 2021 r., oddalającego odwołania D. Sp. z o.o. Sp.k. w G. od 6 decyzji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Zabrzu stwierdzających, że

wymienieni w decyzjach zainteresowani we wskazanych terminach nie podlegają

ustawodawstwu polskiemu oraz odmawiających wydania zaświadczenia A1

potwierdzającego, że w ww. okresie zastosowanie będzie znajdować

ustawodawstwo polskie; w pkt 2. zasądził od D. spółki z ograniczoną

odpowiedzialnością spółki komandytowej w G. na rzecz Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Zabrzu kwotę 1440 złotych z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie od dnia uprawomocnienia się niniejszego postanowienia do dnia zapłaty,

z tytułu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

D. spółka z ograniczoną odpowiedzialnością spółka komandytowa w G.

wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego w Katowicach z dnia 21

czerwca 2024 roku, zaskarżając ten wyrok w całości.

Skarga kasacyjna została oparta na podstawie naruszenia prawa

materialnego, a mianowicie:

1. art. 16 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 Rozporządzenia Parlamentu

Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z 16 września 2009 r. dotyczącego

wykonywania rozporządzenia (WE) nr 883/2004 w sprawie koordynacji systemów

zabezpieczenia społecznego (dalej jako: Rozporządzenie wykonawcze) poprzez:

a) błędną wykładnię art. 16 ust. 2 Rozporządzenia wykonawczego

polegającą na przyjęciu, iż organ rentowy miejsca zamieszkania zainteresowanych

(polski ZUS) może tymczasowo określić, jako mające do nich zastosowanie,

ustawodawstwo państwa niemieckiego, po wydaniu decyzji o niepodleganiu

ustawodawstwu polskiemu, a więc po wyłączeniu zainteresowanych z polskiego

zabezpieczenia społecznego,

b) błędną wykładnię art. 16 ust. 3 Rozporządzenia wykonawczego

polegającą na uznaniu, iż organ rentowy miejsca zamieszkania zainteresowanych

(polski ZUS) może po wydaniu decyzji (następczo) przeprowadzić procedurę

koordynacji i dialogu z instytucją niemiecką, wskazując jej na zastosowanie

ustawodawstwa niemieckiego, a wobec braku odpowiedzi uznać to za „milczącą

akceptację" i ostateczne ustalenie ustawodawstwa niemieckiego,

I USK 155/26

3

c) błędną wykładnię art. 16 ust. 3 w zw. z art. 5 ust. 1 Rozporządzenia

wykonawczego polegającą na przyjęciu, że brak odpowiedzi organu niemieckiego,

błędnie uznany w toku postępowania w I instancji w niniejszej sprawie za „milczącą

akceptację" nie jest wzruszalny przez polski sąd powszechny do momentu wydania

przez organ niemiecki zaświadczenia A1, co skutkuje tym, iż sąd stwierdza brak

możliwości zmiany decyzji organu rentowego, wobec ostatecznego ustalenia

ustawodawstwa niemieckiego, a tym samym utrzymanie w mocy wadliwej decyzji

wydanej po przeprowadzeniu procedury niezgodnej z prawem unijnym;

2. art. 19 ust. 1 i 2 Rozporządzenia wykonawczego poprzez

niezastosowanie i uznanie, że ustalenie ustawodawstwa niemieckiego stało się

ostateczne wobec „milczącej akceptacji", podczas gdy niemiecka instytucja

ubezpieczeniowa nie poinformowała zainteresowanych o obowiązkach

przewidzianych w tym kraju i nie udzieliła im niezbędnej pomocy w dopełnianiu

formalności wymaganych przez to ustawodawstwo, ani nie poświadczyła, że to

ustawodawstwo ma zastosowanie, a zatem w żaden sposób nie uznała

zastosowania ustawodawstwa niemieckiego.

Dokonanie naruszenia przepisów prawa materialnego doprowadziło Sąd

Apelacyjny i Sąd Okręgowy do nierozpoznania istoty sprawy. Istotą sprawy było nie

tylko rozstrzygnięcie tego, czy decyzja organu rentowego o wyłączeniu

zainteresowanej z polskiego ustawodawstwa i odmowie wydania zaświadczenia A1

w oparciu o dyspozycję art. 13 ust. 1 Rozporządzenia podstawowego jest

prawidłowa pod względem formalnym, ale także i przede wszystkim zbadanie, czy

zawarte w tej decyzji rozstrzygnięcie jest prawidłowe co do istoty merytorycznej.

Sąd drugiej, jak i pierwszej instancji powyższej kwestii zupełnie nie badał,

ograniczając się w zasadzie do stwierdzenia, iż ustalenie ustawodawstwa

właściwego dla zainteresowanych poczynione przez organ rentowy w ramach

procedury koordynacyjnej (przeprowadzonej zdaniem odwołującej wadliwie) nie

może być przedmiotem merytorycznej kontroli ze strony sądu, co w zasadzie

pozbawiło odwołującą prawa do sądu.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

skarżąca wskazała, że istnieje potrzeba wykładni przepisów unijnych, w celu

zmiany obecnie stosowanej przez organ rentowy oraz sądy procedury, która

I USK 155/26

4

wykreowana została poprzez błędną wykładnię art. 16 ust. 2 i ust. 3 oraz art. 5 ust.

1 rozporządzenia wykonawczego, zgodnie z którą Sądy nie rozpoznają istoty

sprawy, w związku z czym odwołującej ani zainteresowanej nie przysługiwała

rzeczywista ścieżka odwołania od decyzji ZUS. Błędna wykładnia przepisów art. 16

ust. 2 i ust. 3 oraz art. 5 ust. 1 rozporządzenia wykonawczego, zdaniem skarżącej,

polega więc na uznaniu przez organ rentowy (przy akceptacji Sądu pierwszej

instancji oraz Sądu odwoławczego), że może ustalić ustawodawstwo mające

zastosowanie do zainteresowanej, jako ustawodawstwo innego państwa niż

ustawodawstwo państwa organu rentowego. Poprzez przyjmowanie takiej wykładni

dochodzi do ogromnej liczby sytuacji, w których pomimo istnienia teoretycznej

ścieżki odwoławczej do sądu powszechnego, faktyczne prawo do merytorycznej

oceny sprawy nie istnieje. Sytuacja płatnika oraz zainteresowanej jest więc, ze

względu na tak dokonaną wykładnię, zależna tylko i wyłącznie od merytorycznej

oceny organu rentowego, która de facto nie podlega w ocenie skarżącej realnej

kontroli sądów.

W odpowiedzi na wywiedzioną skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o

wydanie na posiedzeniu niejawnym postanowienia o odmowie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego

zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

radcowskiego według norm przepisanych i ewentualnie o oddalenie skargi

kasacyjnej oraz zasądzenie od odwołującej na rzecz organu rentowego zwrotu

kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa radcowskiego

według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c.

I USK 155/26

5

określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, strona wnosząca skargę

kasacyjną powinna sformułować w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania

wraz ze stosownym uzasadnieniem. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności

wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać

argumenty prawne świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę

sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez

Sąd Najwyższy (postanowienia Sądu Najwyższego z: 20 sierpnia 2024 r.,

III USK 293/23, LEX nr 3747892; 13 listopada 2024 r., III PSK 79/24, LEX nr

3788176; K. Antonów, A. Jabłoński, B. Suchacki, J. Witkowski (w:) K. Antonów,

A. Jabłoński, B. Suchacki, J. Witkowski, Kodeks postępowania cywilnego.

Postępowanie odrębne w sprawach z zakresu prawa pracy i ubezpieczeń

społecznych. Komentarz, Warszawa 2014, art. 4751).

Wniosek o przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej został oparty na

przesłance wskazanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., to jest istniejącej potrzebie

wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów. Odwołanie się do przesłanki z art. 3989 § 1

pkt 2 k.p.c. to jest potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne

wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów wymaga

wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne wątpliwości, nie

doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje wyraźnie wskazane

przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu do identycznych

lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (postanowienia

Sądu Najwyższego z: 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365;

25 lipca 2024 r., I CSK 3777/23, LEX nr 3740727). Skarżącą obciążał obowiązek

przedstawienia odrębnej i pogłębionej argumentacji prawnej wskazującej na

zaistnienie powołanej okoliczności uzasadniającej przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, zawierającej szczegółowy opis tego, na czym polegają poważne

wątpliwości interpretacyjne (postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 lipca 2009 r.,

I CSK 111/09, LEX nr 570112; 15 stycznia 2025 r., I USK 370/24, LEX nr 3816667).

W przypadku, gdy w ramach stosowania tych przepisów powstały już w

orzecznictwie sądów określone rozbieżności, skarżący powinien je przedstawić, jak

I USK 155/26

6

też uzasadnić, że dokonanie wykładni jest niezbędne do rozstrzygnięcia sprawy

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 28 marca 2007 r., II CSK 84/07, LEX nr

315351; 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07, LEX nr 448205; 13 czerwca 2008 r.,

III CSK 104/08, LEX nr 424365; 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, LEX nr

523522; 20 maja 2016 r., V CSK 692/15, LEX nr 2054493; 26 listopada 2024 r.,

III USK 12/24, LEX nr 3792003). Ponadto, ze względu na publicznoprawne funkcje

skargi kasacyjnej, skarżący powinien wykazać celowość dokonania wykładni

konkretnego przepisu przez Sąd Najwyższy ze względu na potrzeby praktyki

sądowej (postanowienia Sądu Najwyższego z: 14 grudnia 2012 r., III SK 29/12,

LEX nr 1238124; 6 czerwca 2023 r., II PSK 64/22, LEX nr 3724324).

Podobnie jak w analogicznie rozpoznawanych przez Sąd Najwyższy

sprawach (postanowienia Sądu Najwyższego z: 23 lipca 2024 r., I USK 52/24,

Legalis nr 3104439; 11 grudnia 2024 r., I USK 223/24, niepubl. i 24 czerwca 2025 r.,

I USK 173/24, niepubl.), także w tym przypadku strona skarżąca nie wskazuje jasno

przepisów, które miałby budzić poważne wątpliwości interpretacyjne w rozumieniu

art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., nie mówiąc już o przedstawieniu odrębnej, pogłębionej

argumentacji prawnej, jak i szczegółowego opisu tego, na czym owe wątpliwości

polegają czy orzeczeń mających dowodzić istnienia rozbieżności w orzecznictwie.

Odnosząc się do twierdzenia skarżącej o potrzebie wykładni trzeba

zauważyć, że zasadniczym trzonem wywodów wniosku, mającego przekonywać o

istnieniu potrzeby wykładni przepisów, jest forsowana w nim teza, iż „organ rentowy

właściwy ze względu na miejsce zamieszkania ubezpieczonego może określić

wyłącznie ustawodawstwo swojego państwa, o czym powinien powiadomić

instytucje innego państwa. Instytucja właściwa nie jest więc uprawniona do

ustalenia, że dana osoba podlega ustawodawstwu innego państwa”. Oznacza to,

że według skarżącej polski organ rentowy nie był uprawniony do ustalenia w decyzji

tymczasowej, że dla zainteresowanego w spornym okresie właściwe jest

ustawodawstwo niemieckie.

Nie można też stracić z pola widzenia, że procedura ustalania właściwego

ustawodawstwa w ramach koordynacji systemów zabezpieczenia społecznego w

Unii Europejskiej nie jest zagadnieniem nowym, ponieważ była już przedmiotem

licznych wypowiedzi judykatury. Sąd Najwyższy szczegółowo opisał i wyjaśnił jej

I USK 155/26

7

przebieg (wyroki Sądu Najwyższego z: 23 listopada 2012 r., II UK 103/12, OSNP

2013 nr 19-20, poz. 238; 6 czerwca 2013 r., II UK 333/12, OSNP 2014 nr 3, poz. 47;

11 września 2014 r., II UK 587/13, OSNP 2016 nr 1, poz. 13; 21 stycznia 2016 r.,

III UK 61/15, LEX nr 1977828; 7 maja 2022 r., II USK 31/22, LEX nr 3438545;

2 sierpnia 2023 r., III USK 103/23, LEX nr 3590556). Według tych judykatów,

niepotwierdzenie ubezpieczenia przez instytucję ubezpieczeń społecznych innego

państwa, w którym świadczona jest sporna praca marginalna, wiąże polskie organy

ubezpieczeń społecznych. Oznacza to, że organy rentowe i polskie sądy nie mogą

weryfikować decyzji słowackiej instytucji ubezpieczeniowej, która odmówiła uznania

pracy ewidentnie marginalnej świadczonej na terenie Słowacji przez obywatela

polskiego lub przedsiębiorcę za uzasadniającą podleganie słowackiemu

ubezpieczeniu społecznemu (wyroki Sądu Najwyższego z: 4 kwietnia 2017 r.,

II UK 248/16, LEX nr 2306376; 10 maja 2017 r., I UK 456/16, LEX nr 2352167;

22 lutego 2023 r., I USK 45/22, LEX nr 3553385).

Twierdzenie o występowaniu potrzeby wykładni przepisów prawa, o czym już

wspomniano, jest natomiast uzasadnione tylko wtedy, kiedy przedstawiony problem

prawny nie został jeszcze rozstrzygnięty przez Sąd Najwyższy lub kiedy istnieją

rozbieżne poglądy w tym zakresie, wynikające z odmiennej wykładni przepisów.

Nie istnieje zatem potrzeba wykładni przepisów prawa, jeżeli Sąd Najwyższy

wyraził swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności

uzasadniające zmianę tego stanowiska (postanowienia Sądu Najwyższego z:

16 stycznia 2003 r., I PK 230/02, OSNP - wkładka 2003 Nr 13, poz. 5; 29 listopada

2023 r., III USK 157/23, LEX nr 3632804).

W judykaturze przyjmuje się, że „wspólne porozumienie” w rozumieniu

art. 16 ust. 2 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z

dnia 16 września 2009 r. może polegać na poinformowaniu przez instytucję miejsca

świadczenia pracy o swoim stanowisku odnośnie do nieistnienia ważnego tytułu do

ubezpieczenia społecznego na terytorium jej państwa, wydaniu przez instytucję

właściwą miejsca zamieszkania decyzji (o charakterze tymczasowym - w trybie art.

16 ust. 2 o stosowaniu ustawodawstwa krajowego i zaakceptowaniu (nawet

milczącym) tej decyzji przez instytucję właściwą dla miejsca świadczenia pracy

(niewniesienie zastrzeżeń; wyroki Sądu Najwyższego z: 25 listopada 2016 r.,

I USK 155/26

8

I UK 370/15, LEX nr 2166375; 15 marca 2018 r., III UK 44/17, LEX nr 2497577).

Jednocześnie w razie przeprowadzenia trybu konsultacyjnego ostateczne

określenie ustawodawstwa właściwego jest wiążące dla wszystkich

zainteresowanych państw członkowskich. Dokument o ustaleniu ustawodawstwa

właściwego, wydany w trybie art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i

Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., o charakterze ostatecznym,

może być wycofany/uznany za nieważny przez instytucję, która go wydała, po

wspólnym porozumieniu instytucji państw członkowskich (art. 5 in fine

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia

16 września 2009 r.), co umożliwia wydanie w jego miejsce (przez instytucję

miejsca zamieszkania) kolejnego dokumentu ustalającego ustawodawstwo

właściwe, uwzględniającego to wspólne porozumienie (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 21 listopada 2016 r., II UK 733/15, LEX nr 3540660;

12 sierpnia 2020 r., II UK 314/18, OSNP 2021 nr 11, poz. 123).

W orzecznictwie i doktrynie nie budzi wątpliwości, że instytucja miejsca

zamieszkania może wydać jedynie decyzję, że ustala ustawodawstwo właściwe jej

państwa członkowskiego albo wydać decyzję stwierdzającą, że ustawodawstwo jej

państwa nie jest właściwe. Przed wydaniem takiej ostatecznej decyzji organ

rentowy zobowiązany jest wszcząć procedurę określoną w art. 16 rozporządzenia

Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r.

Jeśli procedura określona w art. 16 przedmiotowego rozporządzenia zostanie

zrealizowana, to jest ona wiążąca przy określeniu ustawodawstwa właściwego,

gdyż przepisy art. 13 ust. 2 i 3 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady

(WE) nr 883/2004 z dnia 29 kwietnia 2004 r. mają na celu wyeliminowanie

podwójnego (lub wielokrotnego) ubezpieczenia w różnych państwach

członkowskich (ewentualnie uniknięcia sytuacji, w której dana osoba nie będzie

podlegała żadnemu ustawodawstwu), a nie ustalenie ubezpieczenia korzystnego

dla zainteresowanego ze względu na wysokość składek (G. Uścińska, Stosowanie

przepisów dotyczących swobody przepływu pracowników i koordynacji systemów

zabezpieczenia społecznego przez sądy krajowe, Zabezpieczenie społeczne.

Teoria, Prawo, Praktyka 2020, nr 11, s. 25 wraz z przytoczonym orzecznictwem

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej).

I USK 155/26

9

Zatem z punktu widzenia ustalenia ustawodawstwa w trybie przepisów

rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia

16 września 2009 r. istotne jest, aby w jego wyniku zainteresowany został objęty

ubezpieczeniem w jednym państwie członkowskim – a nie jak twierdzi skarżąca -

wyłącznie w państwie organu właściwego ze względu na miejsce zamieszkania

zainteresowanego. Utrwalony jest także pogląd, że w postępowaniu

zapoczątkowanym odwołaniem od decyzji ustalającej właściwe ustawodawstwo w

zakresie zabezpieczenia społecznego sąd bada wyłącznie to, czy została

zachowana właściwa procedura gwarantująca osiągnięcie celu zakładanego przez

koordynację systemów zabezpieczenia społecznego, nie ma natomiast uprawnienia

do badania zasadności stanowiska zajętego przez inne państwo członkowskie

(zaakceptowanego przez polski organ rentowy; wyrok Sądu Najwyższego z

28kwietnia 2021 r., III USKP 49/21, Legalis nr 2658289; postanowienie Sądu

Najwyższego z 18 listopada 2020 r., III UK 453/19, Legalis nr 2496890). Jest tak

dlatego, że po pierwsze, postępowanie to nie przewiduje arbitralnych decyzji

państwa miejsca zamieszkania, wymagając wspólnego porozumienia z innym

zainteresowanym państwem członkowskim, a po drugie, nawet w wypadku sporu to

nie sąd jest arbitrem rozstrzygającym, jakie ustawodawstwo będzie miało

zastosowanie (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r., I USKP 51/21,

Legalis nr 2938667; postanowienie Sądu Najwyższego z 11 grudnia 2024 r.,

I USK 223/24, LEX nr 3811323). Wynika to w sposób jednoznaczny z art. 6 ust. 3

w związku z art. 16 ust. 4 in fine rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady

(WE) nr 987/2009 z dnia 16 września 2009 r., zgodnie z którym, w przypadku, gdy

zainteresowane instytucje lub władze nie osiągną porozumienia co do określenia

mającego zastosowanie ustawodawstwa, sprawa może zostać przedstawiona

Komisji Administracyjnej przez właściwe władze, a Komisja Administracyjna stara

się pogodzić rozbieżne opinie w terminie sześciu miesięcy od dnia, w którym

przedstawiono jej sprawę (wyrok Sądu Najwyższego z 21 października 2021 r.,

I USKP 51/21, LEX nr 3520617; postanowienie Sądu Najwyższego z 30 stycznia

2024 r., II USK 370/23, LEX nr 3666279). Ustalone w powyższy sposób właściwe

ustawodawstwo powinno być brane pod uwagę przez organy państw członkowskich.

Natomiast weryfikacja i ewentualne ponowne ustalenie ustawodawstwa właściwego

I USK 155/26

10

są niezbędne, jeżeli pojawią się nowe okoliczności lub nastąpi zmiana w sytuacji

osób ubiegających się o wydanie formularza A1 (wyrok Sądu Najwyższego z

11 czerwca 2024 r., II USKP 149/23, Legalis nr 3089331; postanowienie Sądu

Najwyższego z 9 października 2024 r., I USK 60/24, LEX nr 3778874).

Podsumowując powyższe wywody, skarżąca nie wykazała występowania

przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c., ponieważ problematyka związana z wykładnią

art. 16 rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 987/2009 z dnia

16 września 2009 r. była już wielokrotnie przedmiotem wypowiedzi orzecznictwa i

doktryny, a skargi kasacyjne wnoszone przez odwołującą się D. Spółka z o.o.

Spółka komandytowa z siedzibą w G. dotyczące tego samego zagadnienia były już

przedmiotem rozstrzygnięć Sądu Najwyższego: postanowienie z 23 lipca 2024 r., I

USK 52/24 (LEX nr 3738963); 10 września 2024 r.,

I USK 531/23 (LEX nr 3775462); 9 października 2024 r., I USK 60/24 (LEX nr

3778874); 11 grudnia 2024 r., I USK 223/24 (LEX nr 3811323), nie jest zatem rolą

Sądu Najwyższego zastępowanie skarżącego w prawidłowym poszukiwaniu

przesłanek uzasadniających przyjęcie skargi do rozpoznania.

Z przytoczonych względów Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach orzeczono

stosownie do art. 98 § 1 i § 11 k.p.c. w związku z art. 39821 k.p.c.

M.G.

[SOP]

Pełny tekst i metryka orzeczenia: Sąd Najwyższy, repozytorium2.sn.pl. Tytuł i streszczenie przygotował model językowy na podstawie treści orzeczenia. Orzeczenie może być nieprawomocne.