Ubezpieczony nie doczeka się rozpoznania skargi o emeryturę i zapłaci ZUS 240 zł

Wyrokiem z dnia 14 stycznia 2026 r., sygn. akt III AUa 69/25 Sąd Apelacyjny

w G. oddalił apelację W. S. od wyroku Sądu Okręgowego w G. z dnia 14 listopada

2024 r., w sprawie o sygn. akt VII U 1303/24 oraz orzekł o kosztach postępowania

apelacyjnego.

Skargę kasacyjną wywiódł ubezpieczony zarzucając powołanemu wyrokowi

naruszenie prawa materialnego tj.: art. 25 ust. 6-10 oraz art. 12 ustawy emerytalnej;

I USK 1992/26

2

art. 26 ust. 1-2 ustawy emerytalnej; art. 2 oraz art. 45 ust. 1 Konstytucji RP w związku

z art. 25 ustawy emerytalnej. Ponadto zarzucił naruszenie prawa procesowego tj.

art. 2352 § 1 pkt 2 k.p.c. w związku z art. 278 § 1 k.p.c. poprzez pominięcie opinii

biegłego, albowiem w sprawie niezbędne było zasięgnięcie wiedzy specjalistycznej.

Pozwany wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania przez Sąd

Najwyższy wskazał, iż w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (art. 3989 §

1 pkt 1 k.p.c.), istnieje potrzeba wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości

(art. art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), a nadto skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona

(art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c.).

Zdaniem skarżącego w niniejszej sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne, które powinno zostać rozstrzygnięte przez Sąd Najwyższy. Powstało ono na

gruncie stosowania art. 25 ust. 6-10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych i uzasadnia potrzebę dokonania wykładni tego przepisu,

gdyż budzi on poważne wątpliwości co do zakresu jego stosowania. Kwestią

wymagającą rozstrzygnięcia przez Sąd Najwyższy jest czy sąd na gruncie art. 25

ust. 6-10 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(dalej jako: „ustawa emerytalna”) jest uprawniony do badania zgodności z ustawą

wskaźnika waloryzacji składek ogłoszonego w drodze obwieszczenia, w sytuacji gdy

jego wartość nie odpowiada mechanizmowi określonemu w art. 25 ustawy.

Przesłanka „oczywistej zasadności” skargi kasacyjnej, o której mowa

w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., znajduje zdaniem skarżącego pełne i autonomiczne

uzasadnienie już na poziomie elementarnej konfrontacji treści normy prawnej z jej

zastosowaniem przez Sąd II instancji. Oczywistość ta nie wynika z potrzeby

prowadzenia pogłębionej wykładni czy rozstrzygania subtelnych rozbieżności

interpretacyjnych, lecz z ewidentnej sprzeczności pomiędzy jednoznacznym,

matematycznie określonym mechanizmem ustawowym a sposobem jego

zastosowania w zaskarżonym orzeczeniu.

Organ wniósł o odmowę przyjęcia skargi do rozpoznania ewentualnie o jej

oddalenie. Zarzucił, że ubezpieczony przywołał wszystkie możliwe przesłanki

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, nie zwracając uwagi na wewnętrzną

sprzeczność zarzutów. Organ wyjaśnił, że nie jest możliwe jednoczesne uznanie

skargi kasacyjnej za oczywiście uzasadnioną przy jednoczesnym zarzucaniu obrazy

prawa materialnego. Wypada wskazać, że oczywiście uzasadnioną skargą

kasacyjną jest taka, w której nastąpiło naruszenie prawa widoczne na „pierwszy rzut

I USK 1992/26

3

oka". Natomiast obraza prawa materialnego następuje, gdy w danej sprawie sąd

dokonał wykładni przepisów prawa w sposób sprzeczny z zasadami ich wykładni.

Nie jest możliwe, w tym samym stanie faktycznym, skuteczne podnoszenie obrazy

prawa materialnego oraz uznania skargi za oczywiście uzasadnianą. Również nie

jest dopuszczalne jednoczesne zarzucanie kwalifikowanego naruszenia prawa wraz

z obrazą powyżej przywołanych podstaw kasacyjnych. Nie powstaje istotne

zagadnienie prawne, gdy nie było dotychczas wykładni danego przepisu bądź jego

wykładnia budzi poważne wątpliwości; przesłanki te nie występują jednocześnie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna odwołującego się nie kwalifikuje się do przyjęcia jej do

merytorycznego rozpoznania.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie (1) występuje istotne zagadnienie prawne, (2) istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, (3) zachodzi nieważność

postępowania lub (4) skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

W związku z tym wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania

powinien wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z okoliczności wymienionych

w powołanym przepisie, a jego uzasadnienie zawierać argumenty świadczące o tym,

że rzeczywiście, biorąc pod uwagę sformułowane w ustawie kryteria, istnieje

potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd Najwyższy.

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony w ten sposób, że w sprawie występuje istotne zagadnienie

prawne (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.), występuje potrzeba wykładni przepisów budzących

poważne wątpliwości (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.), a także, że skarga jest oczywiście

uzasadniona. Nie można jednak uznać, że skarżący wykazał istnienie przesłanek

przyjęcia skargi do rozpoznania określonych w art. 3989 § 1 pkt 1, 2 i 4 k.p.c.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego wyjaśniono, że istotnym zagadnieniem

prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest zagadnienie nowe,

nierozwiązane dotychczas w orzecznictwie, którego wyjaśnienie może przyczynić się

do rozwoju prawa. W świetle utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego,

dotyczącego przyczyny przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania określonej

I USK 1992/26

4

w art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c., przedstawienie okoliczności uzasadniających rozpoznanie

skargi kasacyjnej ze względu na występujące w sprawie istotne zagadnienie prawne

polega na sformułowaniu owego zagadnienia wraz ze wskazaniem konkretnego

przepisu prawa, na tle którego to zagadnienie występuje oraz wskazaniu

argumentów prawnych, które prowadzą do rozbieżnych ocen prawnych, w tym także

na sformułowaniu własnego stanowiska przez skarżącego. Wywód ten powinien być

zbliżony do tego, jaki jest przyjęty przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez

sąd odwoławczy na podstawie art. 390 k.p.c. (postanowienie Sądu Najwyższego

z 9 maja 2006 r., V CSK 75/06).

Analogicznie należy traktować wymogi konstrukcyjne samego zagadnienia

prawnego, formułowanego w ramach przesłanki z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. oraz jego

związek ze sprawą i skargą kasacyjną, która miałaby zostać rozpoznana przez Sąd

Najwyższy. Zagadnienie prawne, przede wszystkim, powinno być sformułowane

w oparciu o okoliczności mieszczące się w stanie faktycznym sprawy wynikającym z

dokonanych przez sąd ustaleń (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 7 czerwca

2001 r., III CZP 33/01). Jednocześnie powinno być przedstawione w sposób ogólny

i abstrakcyjny tak, aby umożliwić Sądowi Najwyższemu udzielenie uniwersalnej

odpowiedzi, niesprowadzającej się do samej subsumcji i rozstrzygnięcia konkretnego

sporu (por. postanowienia Sądu Najwyższego z 15 października 2002 r., III CZP

66/02; z 22 października 2002 r., III CZP 64/02 i z 5 grudnia 2008 r., III CZP 119/08).

Musi też pozostawać w związku z rozpoznawaną sprawą, co oznacza, że

sformułowane zagadnienie prawne musi mieć wpływ na rozstrzygnięcie danej

sprawy (postanowienia Sądu Najwyższego z 13 lipca 2007 r., III CSK 180/07;

z 22 listopada 2007 r., I CSK 326/07), a w końcu, dotyczyć zagadnienia budzącego

rzeczywiście istotne (poważne) wątpliwości.

Zgodnie natomiast z utrwalonym orzecznictwem Sądu Najwyższego oparcie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na przesłance określonej w

art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. wymaga wykazania, że określony przepis prawa, będący

źródłem poważnych wątpliwości interpretacyjnych, nie doczekał się wykładni albo

niejednolita wykładnia wywołuje rozbieżności w odniesieniu do identycznych lub

podobnych stanów faktycznych. Wątpliwości te i rozbieżności należy przytoczyć,

przedstawiając ich doktrynalne lub orzecznicze źródła (zob. np. postanowienie Sądu

Najwyższego z 13 czerwca 2008 r., sygn. akt III CSK 104/08; czy z 18 lutego

2015 r., II CSK 428/14).

I USK 1992/26

5

Konieczne jest wskazanie argumentów, które prowadzą do rozbieżnych ocen

prawnych, a także przedstawienie własnej propozycji interpretacyjnej (por. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z 13 grudnia 2007 r., sygn. akt I PK 233/07, OSNP

2009/3-4/43). Powołanie się na omawianą przesłankę wymaga również wykazania,

że chodzi o wykładnię przepisów prawa, których treść i znaczenie nie zostały

dostatecznie wyjaśnione w dotychczasowym orzecznictwie lub, że istnieje potrzeba

zmiany ich dotychczasowej wykładni, podania na czym polegają wątpliwości

związane z jego rozumieniem oraz przedstawienia argumentacji świadczącej, że

wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter, nie należą do zwykłych

wątpliwości, które wiążą się z procesem stosowania prawa (por. postanowienia Sądu

Najwyższego: z 28 marca 2007 r., II CSK 84/07; z 11 stycznia 2008 r., I UK 283/07;

z 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08; z 12 grudnia 2008 r., II PK 220/08, niepubl.; z

8 lipca 2009 r., I CSK 11/09, niepubl.; z 20 maja 2016 r., V CSK 692/15). Ponadto,

ze względu na publicznoprawne funkcje skargi kasacyjnej, skarżący powinien

wykazać celowość dokonania wykładni konkretnego przepisu przez Sąd Najwyższy

ze względu na potrzeby praktyki sądowej (por. postanowienie Sądu Najwyższego z

14 grudnia 2012 r., III SK 29/12).

Zagadnienia sformułowane przez skarżącego w niniejszej sprawie mają

charakter pozorny, zaś uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania w zakresie tej przesłanki, jak również przesłanki potrzeby wykładni

przepisów prawa budzących poważne wątpliwości, nie zawiera przekonującej

argumentacji prawnej, że w niniejszej sprawie rzeczywiście wyłoniło się nowe, dotąd

nie rozwiązane w orzecznictwie zagadnienie prawne budzące poważne wątpliwości

interpretacyjne lub wywołujące potrzebę pogłębionej wykładni. Sformułowane w

skardze wątpliwości zostały już bowiem w orzecznictwie Sądu Najwyższego

przeanalizowane w sposób wyczerpujący i pełny.

Odnosząc się do przesłanki oczywistej zasadności skargi kasacyjnej (art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c.) w orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjęto, że spełniona jest ona

wówczas, gdy zachodzi niewątpliwa, widoczna na pierwszy rzut oka, tj. bez

konieczności głębszej analizy, sprzeczność orzeczenia z przepisami prawa nie

podlegającymi różnej wykładni (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego

z 8 marca 2002 r., I PKN 341/01, OSNP 2004, Nr 6, poz. 100; z dnia 10 stycznia

2003 r., V CZ 187/02, OSNC 2004, Nr 3, poz. 49).

I USK 1992/26

6

Musi być zatem oczywiste, że ma miejsce kwalifikowana postać naruszenia

prawa, zauważalna prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej,

która przesądza o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym

uwzględnienie skargi (por. m.in. postanowienia Sądu Najwyższego z 24 lutego

2012 r., II CSK 225/11, nie publ.; z 23 listopada 2011 r., III PK 44/11, nie publ.).

Powołanie się na przesłankę, zawartą w art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., zobowiązuje przy

tym skarżącego do przedstawienia wywodu prawnego, że skarga jest oczywiście

uzasadniona.

W uzasadnieniu wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie

przedstawiono argumentacji, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie, że Sąd

Apelacyjny dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia prawa, które

doprowadziło do wydania oczywiście niesłusznego rozstrzygnięcia. Co więcej,

przywołane przesłanki kasacyjne wzajemnie się wykluczają. Jeżeli bowiem określony

przepis budzi tak poważne wątpliwości, że aż wymaga wykładni przez Sąd

Najwyższy, to jednocześnie jego naruszenie nie może mieć charakteru oczywistego.

Z tej samej przyczyny wyklucza się istnienie zagadnienia prawnego na tle

konkretnego przepisu i oczywiste tego przepisu naruszenie.

Jak trafnie zauważono w odpowiedzi na skargę kasacyjną, jej zarzuty

„konkretyzują się wokół próby podważenia aktów prawa powszechnie

obowiązującego”. Niezadowolenie strony postępowania z wydanych w jej sprawie

wyroków nie jest jednak wystarczającą podstawą do stwierdzenia istnienia wad

orzeczenia tak daleko idących, aby wyeliminować orzeczenie z porządku prawnego.

Co więcej, merytoryczne rozpoznanie sprawy przez Sąd Najwyższy jest możliwe

tylko wtedy, gdy skarga kasacyjna zostanie przyjęta do rozpoznania, a w niniejszej

sprawie rzeczywiste istnienie przesłanek ku temu nie zostało wykazane.

Stwierdzając, że nie zachodzą przyczyny przyjęcia skargi do rozpoznania,

określone w art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy postanowił zgodnie z art. 3989 § 2

k.p.c.

Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania kasacyjnego oparto na art. 108 § 1

i art. 98 § 1,11 k.p.c. w związku art. 39821 k.p.c. w związku z § 10 ust. 4 pkt 2

w związku z § 9 ust. 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października

2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (jednolity tekst: Dz. U. z

2026 r., poz. 118).

I USK 1992/26

7

[KK]

[r.g.]