Zarzut powiązania biegłej z lekarzem orzekającym. SN nie przyjął skargi kasacyjnej

Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim wyrokiem z dnia 27 września

2024 r. oddalił apelację P. P. od wyroku Sądu Rejonowego w Piotrkowie

Trybunalskim z dnia 20 lutego 2024 r. oddalającego wniesione przez nią odwołanie

od decyzji Wojewódzkiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w

Województwie Ł. z dnia 23 listopada 2020 r. utrzymującej w mocny orzeczenie

Miejskiego Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności w P. z dnia 17

września 2020 r. zaliczające wnioskodawczynię do lekkiego stopnia

niepełnosprawności.

P. P. wniosła skargę kasacyjną od pod powyższego wyroku Sądu

Okręgowego, zaskarżając orzeczenie w całości. W podstawach skargi podniosła

I USK 206/26

2

zarzut naruszenia przepisów postępowania skutkujących nieważnością

postępowania tj.: art. 379 pkt 4 k.p.c., art. 281 k.p.c. art. 48 § 1 pkt 1 k.p.c. przez

oparcie wyroku Sądu na opinii biegłej z zakresu pulmonologii T. T., a biegła ta, jak

wynika z powziętej po wydaniu wyroku Sądu drugiej instancji (informacji), pozostaje

w związku małżeńskim z lekarzem T. B., który wydał zaskarżone orzeczenia o

stopniu niepełnosprawności P. P. Ponadto podniesiono zarzut naruszenia

przepisów postępowania: tj. art. 278 § 1 k.p.c. art. 285 § 2 k.p.c. art. 227 k.p.c.

przez oddalenie dowodu z łącznej opinii biegłych; art. 2352 § 2 k.p.c. przez jego

niezastosowanie i nierozpoznanie wniosku o dopuszczenie dowodu z

uzupełniającej opinii biegłych; art. 378 § 1 k.p.c., w związku z art. 386 § 2 k.p.c.,

przez nieuwzględnienie nieważności postępowania przed Sądem pierwszej

instancji, w zakresie wydanej opinii biegłej T. T., która pozostaje w związku

małżeńskim z lekarzem orzekającym w sprawie P. P., co miało wpływ na wynik

sprawy.

Wobec przedstawionych zarzutów skarżąca wniosła o uchylenie w całości

zaskarżonego orzeczenia, jak również poprzedzającego go wyroku Sądu

Rejonowego i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania temu sądowi w

innym składzie, ewentualnie o uchylenie postanowienia i orzeczenie co do istoty

sprawy przez uwzględnienie odwołania skarżącej oraz zasądzenie od organu

rentowego na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

kasacyjnym według norm przepisanych.

Wnosząc o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, odwołująca wskazała

na występującą w sprawie konieczność rozważenia istotnych zagadnień prawnych,

których istotą jest prekluzyjność terminu złożenia wniosku o wyłączenie biegłego. W

uzasadnieniu wniosku zawarła pytania o treści: „czy wobec braku wiedzy przez

stronę o podstawach złożenia wniosku na podstawie art. 281 k.p.c. o wyłączeniu

biegłego podczas trwania postępowania sądowego tj. działania biegłego i powzięcia

tej wiedzy po rozpoznaniu sprawy przez sąd drugiej instancji istnieje podstawa do

uznania nieważności postępowania, ewentualnie złożenia wniosku o wyłączenie

biegłego, czy cytowany przepis nie narusza art. 45 Konstytucji w zakresie prawa do

obrony przez prekluzyjne wskazanie terminu złożenia wniosku o wyłączenie

I USK 206/26

3

biegłego wyłącznie podczas działania biegłego, gdzie wiedzę o złożeniu takiego

wniosku skarżąca powzięła po tym terminie, co uniemożliwiło jej jego złożenie”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia w celu jej

merytorycznego rozpoznania. Skarga kasacyjna jako szczególny środek

zaskarżenia służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu wymiaru

sprawiedliwości, polegającego na usuwaniu rozbieżności w orzecznictwie sądów

powszechnych oraz na wspomaganiu rozwoju prawa. Funkcje postępowania

kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego

uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, że w konkretnej sprawie

zachodzą okoliczności przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego.

Rozpoznanie skargi kasacyjnej następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,

wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. i jedynie w przypadku przekonania

Sądu Najwyższego przez skarżącego, za pomocą jurydycznej argumentacji,

dlaczego sformułowane w skardze zagadnienie prawne powinno zostać

rozstrzygnięte, z uwzględnieniem dotychczasowego dorobku orzecznictwa i

doktryny, oraz że istnieje taka publicznoprawna potrzeba rozstrzygnięcia

sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej merytorycznym

rozpoznawaniu (postanowienia Sądu Najwyższego z: 16 listopada 2022 r., II USK

679/21, LEX nr 3549528; 9 grudnia 2025 r., II USK 252/25, LEX nr 3974726),

zatem uzasadnienie wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania powinno

koncentrować się na wykazaniu, iż takie okoliczności w sprawie zachodzą

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 31 stycznia 2008 r., II UK 246/07, LEX nr

449007; 9 czerwca 2008 r., II UK 38/08, LEX nr 404134; 19 czerwca 2008 r., II UZ

18/08, LEX nr 406392; 13 września 2022 r., I USK 565/21, Legalis nr 2891720; 28

listopada 2024 r., III USK 262/23, Legalis nr 3171079; 17 grudnia 2025 r., II USK

343/24, LEX nr 3987251). Treść uzasadnienia nie może być jednak dowolna i

należy ją oprzeć na argumentacji jurydycznej. Jest tak z tej przyczyny, że Sąd

Najwyższy, rozpoznając ten nadzwyczajny środek zaskarżenia, działa we

wzmiankowanym już interesie publicznym, wyjaśniając istotne zagadnienia prawne,

I USK 206/26

4

dokonując wykładni przepisów budzących poważne wątpliwości lub wywołujących

rozbieżności w orzecznictwie sądów, bądź usuwając z obrotu prawnego orzeczenia

wydane w postępowaniu dotkniętym nieważnością lub oczywiście wadliwe (art.

3989 § 1 k.p.c.).

Wniesiona w sprawie skarga kasacyjna zawiera wniosek o przyjęcie jej do

rozpoznania uzasadniony występującym w sprawie istotnym zagadnieniem

prawnym (art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.). Nie można jednak uznać, że skarżąca

wykazała, że przesłanka ta w niniejszej sprawie zaistniała. Zgodnie z utrwalonym

orzecznictwem Sądu Najwyższego zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989

§ 1 pkt 1 k.p.c. jest problem nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio

rozwiązany w orzecznictwie Sądu Najwyższego i dla którego rozwikłania

dotychczasowa judykatura jest niewystarczająca. Przekonanie Sądu Najwyższego

oceniającego na etapie przedsądu o zasadności przyjęcia skargi do rozpoznania

wymaga wykazania, że przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście zagadnieniem

„prawnym” oraz „istotnym”, które decyduje o jego znaczeniu i ma doniosłość dla

systemu prawa. Dlatego konieczne jest sformułowanie abstrakcyjnego problemu

prawnego oraz wskazanie za pomocą wywodu jurydycznego różnych, w

szczególności odmiennych od zapatrywań prawnych Sądu drugiej instancji,

możliwości interpretacji powołanych w zagadnieniu przepisów prawa

(postanowienia Sądu Najwyższego z dnia: z 14 listopada 2012 r., I PK 253/12, LEX

nr 1675330, z 29 stycznia 2014 r., II UK 451/13, LEX nr 1486974.). Niezbędne jest

wykazanie, że treści przepisu, na którego kanwie powstało przedstawione

zagadnienie, nie podlega jednoznacznej wykładni, zawiera uzasadnione prawnie

wątpliwości interpretacyjne, a którego wyjaśnienie przez Sąd Najwyższy przyczyni

się do rozwoju jurysprudencji i prawa pozytywnego (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 28 października 2015 r., I PK 19/15, LEX nr 2021941; 19 listopada

2024 r., I USK 501/23, Legalis nr 3170724, 18 marca 2025 r., I PSK 108/24, LEX nr

3847038).

W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania występowania w sprawie istotnego zagadnienia prawnego,

skarżący, powinien odpowiednio sformułować zagadnienie prawne, wskazać

przepisy prawa, na których tle zagadnienie się wyłoniło oraz przedstawić

I USK 206/26

5

argumentację jurydyczną uzasadniającą możliwość rozbieżnych ocen prawnych, a

także świadczącą o istotności tego zagadnienia. Zagadnienie jest istotne, jeżeli

jego rozstrzygnięcie ma znaczenie dla ukierunkowania praktyki sądowej i samej

sprawy, w której zagadnienie powstało, wywołuje poważne wątpliwości, a zarazem

nie było dotychczas rozstrzygnięte w judykaturze albo dotychczasowe orzecznictwo

wymaga zmiany. Interpretacja zagadnienia nie może sprowadzać się do zwykłej

wykładni prawa i jego zastosowania w konkretnym stanie faktycznym

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 8 września 2008 r., III UK 52/2008, LEX nr

1675330; 8 czerwca 2021 r., I USK 157/21, LEX nr 3218495, z 24 kwietnia 2025 r.,

I CSK 1454/24, LEX nr 3855379; 23 października 2025 r., III USK 178/25, LEX nr

3940634; 18 grudnia 2025 r., I CSK 3807/24, LEX nr 3984652).

Przenosząc powyższe na grunt przedmiotowej sprawy, należy stwierdzić, że

skarżąca nie wykazała istnienia powołanej przesłanki przedsądu. Przedstawione

we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania pytania nie stanowią

prawidłowo sformułowanych zagadnień prawnych. Autor skargi kasacyjnej nie

uzasadnił potrzeby rozpoznania postawionych zagadnień oraz nie wyjaśnił, w czym

tkwi trudność w dekodowaniu zawartych w nich norm prawnych, do jakich

rozbieżnych konkluzji może prowadzić wykładnia tych przepisów, ani jakie jest

stanowisko skarżącej w tej kwestii. Nie przedstawił zatem argumentacji jurydycznej,

za pomocą której wykazałby, że w sprawie istnieje zagadnienie prawne cechujące

się walorem „istotności” wymaganym w przypadku zagadnień przemawiających za

przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania. We wniosku o przyjęcie skargi

kasacyjnej do rozpoznania skarżąca sformułowała pytania, nie przedstawiając

wywodów prawnych, które miałyby uzasadniać istnienie zagadnień prawnych.

Przedstawienie pytań bez stosownego do nich uzasadnienia zawierającego

argumentację prawną z powołaniem się na orzecznictwo i doktrynę, a więc bez

podjęcia próby wykazania waloru istotności zagadnienia prawnego, nie przekonuje

a priori o potrzebie rozpoznania skargi kasacyjnej przez Sąd Najwyższy.

Sąd Najwyższy w ramach przedsądu bada tylko wskazane w skardze

okoliczności uzasadniające przyjęcie jej do rozpoznania, nie analizuje zaś podstaw

kasacyjnych i ich uzasadnienia. O tym, że skarga zasługuje na przyjęcie jej do

rozpoznania, nie może decydować argumentacja zawarta w innych elementach

I USK 206/26

6

konstrukcyjnych nadzwyczajnego środka zaskarżenia. Sąd Najwyższy - orzekając

w przedmiocie przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania - bada jedynie wniosek i

jego motywy (art. 3984 § 2 k.p.c.). Nie jest w szczególności rzeczą Sądu

Najwyższego poszukiwanie argumentów na rzecz istnienia przyczyn kasacyjnych,

w uzasadnieniu podstaw kasacyjnych, jeżeli skarżący zaniechał ich przedstawienia

we wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania (postanowienia Sądu

Najwyższego z: 29 stycznia 2014 r., II UK 451/13; 5 kwietnia 2017 r., II CSK 688/16;

7 grudnia 2018 r., II CSK 309/18; 12 czerwca 2019 r., II UK 255/18, LEX nr

2688935; 24 maja 2023 r., I USK 81/22, LEX nr 3575015; 24 sierpnia 2023 r., II

USK 87/23, LEX nr 3598961). W szczególności rolą Sądu Najwyższego w

postępowaniu kasacyjnym nie jest wyręczanie strony reprezentowanej w procesie

przez profesjonalnego pełnomocnika we wskazaniu (doprecyzowywaniu) treści

postulowanych zagadnień prawnych (postanowienia Sądu Najwyższego z: 12

czerwca 2019 r., II UK 255/18, LEX nr 2688935; 28 listopada 2023 r., III USK

392/22, LEX nr 3635136; 21 października 2025 r., I CSK 1878/25, LEX nr 3933346).

Wniesienie skargi kasacyjnej wobec jej charakteru jako nadzwyczajnego środka

zaskarżenia, przysługującego poza tokiem instancji odwoławczej, poddane zostało

wysokim wymaganiom prawnym, tak formalnym, jak i merytorycznym, w

szczególności ze względu na publiczny cel, jakiemu służy. Przekłada się to na

obowiązujący z mocy art. 871 § 1 k.p.c. przymus adwokacko-radcowski. W

postępowaniu przed Sądem Najwyższym obowiązuje bowiem zastępstwo stron

przez adwokatów lub radców prawnych, ograniczając zdolność postulacyjną stron.

Przymus ten ma charakter bezwzględny, co oznacza, że strony muszą być w tym

postępowaniu reprezentowane przez adwokata lub radcę prawnego (postanowienia

Sądu Najwyższego z: 4 kwietnia 2012 r., I CO 10/12, LEX nr 1170207; 5 września

2023 r., II UZ 54/23, LEX nr 3602040, 9 grudnia 2025 r., II PSK 92/25, LEX nr

4001340).

Wniesiona przez skarżącą skarga kasacyjna nie odpowiada zatem

wymaganiom stawianym przez art. 3984 § 2 k.p.c. w związku z art. 3989 § 1 k.p.c.,

gdyż nie wykazuje, że zachodzi jedna z ustawowych przesłanek przedsądu. Mając

powyższe na względzie, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

I USK 206/26

7

(J.K.)

[a.ł]