Skarga ZUS-u w sprawie renty rodzinnej po R.W. nie przyjęta do rozpoznania

Wyrokiem z dnia 12 listopada 2024 r., IV U 372/22 Sąd Okręgowy w Krośnie

w pkt I zmienił decyzje z dnia 10 maja 2022 r. oraz 6 lipca 2022 r. Zakładu

Ubezpieczeń Społecznych Oddziału w Jaśle w ten sposób, że przyznał

wnioskodawcom J.W. i A.W. prawo do renty rodzinnej po zmarłym R.W. i nie

stwierdził odpowiedzialności Zakładu. W pkt II zasądził od Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Jaśle na rzecz wnioskodawczyni M.W. działające j w

I USK 399/26

2

imieniu małoletnich A.W. i J.W. kwoty po 180 zł z odsetkami ustawowymi za

opóźnienie od dnia uprawomocnienia się wyroku do dnia zapłaty, tytułem zwrotu

kosztów zastępstwa procesowego.

Sąd Apelacyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r., III AUa

585/24 oddalił apelację organu rentowego oraz zasądził od Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w Jaśle na rzecz wnioskodawczyni M.W. działającej w

imieniu małoletnich A.W. i J.W. kwotę 270 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa

procesowego w postępowaniu apelacyjnym, z odsetkami w wysokości odsetek

ustawowych za opóźnienie w spełnieniu świadczenia pieniężnego za czas od

uprawomocnienia się przedmiotowego orzeczenia do dnia zapłaty.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku organ rentowy zarzucił

naruszenie art. 57 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust. 4 ustawy emerytalnej.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił naruszeniem

prawa materialnego poprzez niezastosowanie art. 57 ust. 1 pkt 3 w zw. z art. 5 ust.

4 ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2024 r. poz. 1631).

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i w tym zakresie rozstrzygnięcie sprawy co do istoty przez zmianę wyroku

Sądu Okręgowego i oddalenie odwołania wnioskodawców od zaskarżonych decyzji,

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną wnioskodawcy wnieśli o odmowę

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, ewentualnie, w razie przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania, o oddalenie skargi kasacyjnej w całości oraz o

zasądzenie od organu rentowego na rzecz wnioskodawców zwrotu kosztów

postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa adwokackiego, według

norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

I USK 399/26

3

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Ponadto

zgodnie z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej,

skarga kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Skarżący ma więc obwiązek skonkretyzować przyczynę

uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i ją uzasadnić.

Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie

przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu, ustawodawca

zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Skarżący sformułował wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania,

nie wskazując jednak żadnej przesłanki kasacyjnej wynikającej z treści art. 3989 § 1

pkt 1-4 k.p.c. Nie jest więc jasne, jakie przyczyny kasacyjne, według skarżącego,

uzasadniają przyjęcie skargi do rozpoznania. Takie uchybienie uniemożliwia

zbadanie zasadności wniosku. Nie jest bowiem rolą Sądu Najwyższego domyślanie

się, którą przesłankę kasacyjną skarżący dostrzega, ani poszukiwanie w

I USK 399/26

4

uzasadnieniu skargi argumentów pozwalających na przyporządkowanie stanowiska

skarżącego do jednej z przyczyn kasacyjnych.

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., art. 98 § 11 k.p.c., art. 108 §

1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

[i.t.]

[a.ł]