Przerwy w działalności wnioskodawczyni a ubezpieczenia. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu, po rozpoznaniu sprawy sprawy N.M.

przeciwko Zakładowi Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy o podleganie

ubezpieczeniom społecznym wyrokiem z 7 lutego 2024 r., na skutek apelacji

Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Legnicy od wyroku Sądu

Okręgowego w Legnicy z 30 maja 2022 r., w punkcie I. zmienił zaskarżony wyrok w

całości w punkcie I i II ten sposób, że oddalił odwołanie; w punkcie II. zasądził od

wnioskodawczyni na rzecz organu rentowego kwotę 240 zł z ustawowymi

I USK 47/26

2

odsetkami za opóźnienie liczonymi od dnia uprawomocnienia się orzeczenia

tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

N.M. wniosła skargę kasacyjną od wyroku Sądu Apelacyjnego we

Wrocławiu, zaskarżając wyrok w całości. Skarżąca oparła skargę na naruszenia

przepisów prawa materialnego i procesowego, podnosząc następujące zarzuty:

1. obrazę przepisu prawa materialnego w postaci art.2 Ustawy z dnia 2 lipca

2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej i art.3 Ustawy z dnia 6 marca

2018 r. Prawo przedsiębiorców poprzez przyjęcie wyłącznie racjonalności

przedsiębiorcy w prowadzonej działalności gospodarczej, nacechowanego

pewnością osiągania zysku, oraz przyjmowaniem ciągłości prowadzonej

działalności gospodarczej z pominięciem uzasadnionych stanem zdrowia

przerw w jej prowadzeniu, jak i zarobkowego charakteru;

2. obrazę przepisu prawa materialnego w postaci art.6 ust.l pkt 5, 12 ust.l, 13

pkt 4, 11 ust.2 i 18 Ustawy z dia 13 października 1998 r. o systemie

ubezpieczeń społecznych poprzez zakwestionowanie deklarowanej

podstawy wymiaru składek na zabezpieczenie społeczne, podczas gdy

przepis nie daje takiej możliwości;

3. obrazę przepisu prawa procesowego w postaci art.233 k.p.c. mającą wpływ

na treść wyroku, której odwołujący nie mógł zgłosić w toku posiedzenia

niejawnego, na którym wyrokowano poprzez odmienne przyjęcie przez Sąd

II instancji, iż zamieszkiwanie w Polsce z rodzicami po powrocie z zagranicy

musiało oznaczać, że była na ich utrzymaniu, oraz faktu że wykazywany

dochód w okresie prowadzenia działalności gospodarczej w wysokości 2.000

zł. był rzeczywisty, podczas gdy zeznała na rozprawie o dochodzie 7.000 zł.

miesięcznie, tym bardziej iż wartość podanych przez nią cen usług i ilości

sprzedaży dawał taką możliwość, tym bardziej że koszty prowadzonej przez

nią działalność były niskie, jak i rozpoczęcie działalności gospodarczej nie

musi oznaczać ciągłości jej prowadzenia, a jej faktycznie zaprzestanie było

związane z zajściem w ciąże, oraz tym że odwołująca się po niej planowała

kontynowanie pracy zarobkowej, zaś zaszła w drugą, a potem trzecią ciąże i

następnie z uwagi na ilość obowiązków domowych zarzuciła pomysł jej

kontunuowania.

I USK 47/26

3

Mając na uwadze powyższe, skarżąca wniosła o zmianę zaskarżonego wyroku

Sądu drugiej instancji i orzeczenie jak w sentencji wyroku Sądu pierwszej

instancji; o wzajemne zniesienie kosztów zastępstwa prawnego przed Sądem

Najwyższym.

Skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania, albowiem

dotyczy objęcia odwołującej się obowiązkiem ubezpieczenia społecznego, jego

wymiaru, zasadności, jest dla odwołującej się kluczowa w sferze życia rodzinnego

oraz oparta na błędnej interpretacji prawa przez Sąd drugiej instancji, który

zinterpretował stan faktyczny i prawny w sposób zgoła odmienny od Sądu pierwszej

instancji.

Organ rentowy w odpowiedzi na skargę kasacyjną wniósł o nie przyjęcie

skargi do rozpoznania, z uwagi na brak w przedmiotowej sprawie przesłanek

wskazanych w treści art. 3989 § 1 k.p.c., względnie z ostrożności procesowej, o

oddalenie skargi kasacyjnej z uwagi na brak uzasadnionych podstaw, określonych

w art. 398 § 1 k.p.c. w sytuacji, gdy stan faktyczny sprawy i zgromadzone w

sprawie dowody potwierdzają, iż czynności sporadycznie podejmowane prżez

powódkę w okresie od 1 lutego 2014 r. do 15 lutego 2018 r. nie spełniały wymogów

prowadzenia działalności gospodarczej, określonych zarówno w art. 2 ustawy z

dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej , jak i w art. 3 ustawy z

dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Treść skargi kasacyjnej sprowadza

się w istocie do kwestionowania oceny dowodów dokonanej przez Sąd Apelacyjny,

zaś zgodnie z art. 398 § 3 k.p.c. podstawą skargi kasacyjnej nie mogą być zarzuty

dotyczące ustalenia faktów lub oceny dowodów oraz o zasądzenie od powoda na

rzecz organu rentowego zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu

przed Sądem Najwyższym według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Brak jest podstaw uzasadniających przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania.

W myśl art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

I USK 47/26

4

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona. Ponadto zgodnie

z art. 3984 § 2 k.p.c., określającym wymogi formalne skargi kasacyjnej, skarga

kasacyjna powinna zawierać wniosek o przyjęcie do rozpoznania i jego

uzasadnienie. Skarżący ma więc obwiązek skonkretyzować przyczynę

uzasadniającą przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i ją uzasadnić.

Należy przypomnieć, że skarga kasacyjna podlega badaniu (na etapie

przedsądu) w zakresie spełnienia przez nią warunków formalnych. Nakładając na

skarżących obowiązek wskazania i uzasadnienia oznaczonej przesłanki przyjęcia

skargi kasacyjnej do rozpoznania, czyli tak zwanego przedsądu, ustawodawca

zagwarantował, że skarga kasacyjna, jako nadzwyczajny środek zaskarżenia

prawomocnych orzeczeń, będzie realizować funkcje publicznoprawne.

Ograniczenie przesłanek, wskazanych w art. 3989 § 1 k.p.c. do czterech ma w

konsekwencji, zapewnić, że przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania ustrojowo i

procesowo będzie uzasadnione jedynie w tych przypadkach, w których mogą być

zrealizowane jej funkcje publicznoprawne, a skarga nie stanie się instrumentem

wykorzystywanym w każdej jednostkowej sprawie. Ostatecznie, nie w każdej

sprawie, nawet takiej, w której prawomocne orzeczenie zostało wydane w

warunkach błędu w subsumpcji, czy też wyniku wadliwej wykładni prawa, skarga

kasacyjna może być przyjęta do rozpoznania. W przeciwnym bowiem razie Sąd

Najwyższy stałby się, wbrew obowiązującym przepisom, sądem trzeciej instancji, a

jego zadaniem nie jest przecież dokonywanie korekty ewentualnych błędów w

zakresie stosowania, czy też wykładni prawa, w każdej indywidualnej sprawie.

Skarżąca sformułowała wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania, nie wskazując jednak żadnej przesłanki kasacyjnej wynikającej z

treści art. 3989 § 1 pkt 1-4 k.p.c. Nie jest więc jasne, jakie przyczyny kasacyjne,

według skarżącego, uzasadniają przyjęcie skargi do rozpoznania. Takie uchybienie

uniemożliwia zbadanie zasadności wniosku. Nie jest bowiem rolą Sądu

Najwyższego domyślanie się, którą przesłankę kasacyjną skarżący dostrzega, ani

poszukiwanie w uzasadnieniu skargi argumentów pozwalających na

przyporządkowanie stanowiska skarżącego do jednej z przyczyn kasacyjnych.

I USK 47/26

5

Z powyższych przyczyn Sąd Najwyższy, na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1 k.p.c., art. 98 § 11 k.p.c., art. 108 §

1 k.p.c. w związku z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

M.G.

[a.ł]