Wdowa po funkcjonariuszu nie dostanie wyższej renty. SN odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej

Wyrokiem z dnia 20 stycznia 2022 r., VIIU 53/19 Sąd Okręgowy w Jeleniej

oddalił odwołanie B.W. od decyzji z dnia 6 lipca 2017 r. Dyrektora Zakładu

Emerytalno - Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji w

Warszawie, w której organ emerytalny ustalił ponownie wysokość renty rodzinnej i

nie obciążył wnioskodawczyni kosztami zastępstwa procesowego na rzecz strony

pozwanej.

Sąd Apelacyjny we Wrocławiu wyrokiem z dnia 14 lutego 2024 r., III AUa

487/22 w pkt I. zmienił zaskarżony wyrok w części i poprzedzającą go decyzję

Dyrektora Zakładu Emerytalno-Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i

Administracji w Warszawie z dnia 6 lipca 2017 r., w ten sposób, że ustalił wysokość

I USK 48/26

2

policyjnej renty rodzinnej należnej B.W. poczynając od dnia 1 października 2017 r. z

pominięciem art. 15c ust. 3 w zw. z art. 24a ust. 1 i art. 24a ust. 2 ustawy z dnia 18

lutego 1994 r., o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy Policji, Agencji

Bezpieczeństwa Wewnętrznego, Agencji Wywiadu, Służby Kontrwywiadu

Wojskowego, Służby Wywiadu Wojskowego, Centralnego Biura Antykorupcyjnego,

Służby Granicznej, Biura Ochrony Rządu, Państwowej Straży Pożarnej i Służby

Więziennej oraz ich rodzin oraz zniósł wzajemnie koszty zastępstwa procesowego;

w pkt II. w pozostałej części oddalił apelację wnioskodawczyni; w pkt III. zniósł

wzajemnie koszty zastępstwa procesowego w postępowaniu apelacyjnym.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku wnioskodawczyni zarzuciła

naruszenie: 1. art. 15c ust. 1 pkt 1 oraz art. 24a ust. 1 w zw. z art. 13b ust. 1 pkt 5,

lit. d tiret 1 i 9 oraz lit. c tiret 6 ustawy o zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy;

2. art. 8 ust. 1 i 2 w zw. z art. 178 ust. 1 Konstytucji RP w związku z art. 2, art. 7 art.

32 ust. 1, art. 64 ust. 1-3 Konstytucji RP.

Przyjęcie niniejszej skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca uzasadniła

potrzebą dokonania wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości

w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. W ocenie skarżącej w aktualnym

orzecznictwie Sądu Najwyższego nie dokonano jednoznacznego i wyczerpującego

rozstrzygnięcia, czy art. 15c ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy jest zgodny z art. 2, art. 10 ust. 1 i 2, art.

30, art. 31 ust. 3, art. 32 ust. 1, art. 45 ust. 1, art. 47, art. 64 ust. 1 i 2, 67 ust. 1, art.

71 ust. 1 Konstytucji RP, a także z zasadami podstawowymi Unii Europejskiej,

takimi jak: zasada godności ludzkiej, zasada rządów prawa, zasada równości,

prawo do rzetelnego procesu i efektywnej kontroli sądowej, zasada

proporcjonalności i prawo własności, wynikających z art. 1 Protokołu nr 1 do

Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wartości, art. 6, art. 8, art.

14 Konwencji o Ochronie Praw Człowieka i Podstawowych Wartości.

Mając na uwadze powyższe skarżąca wniosła o przyjęcie skargi kasacyjnej

do rozpoznania; uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji w zaskarżonej części i w

tym zakresie orzeczenie co do istoty sprawy poprzez zmianę wyroku Sądu

pierwszej instancji i poprzedzającej go decyzji z 6 lipca 2017 r. Dyrektora Zakładu

I USK 48/26

3

Emerytalno- Rentowego Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji poprzez

przyznanie odwołującej się prawa do świadczenia rentowego poczynając od dnia 1

października 2017 r. z pominięciem art. 15c ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy; w przypadku uznania, że podstawa

naruszenia prawa materialnego nie jest „oczywiście uzasadniona" skarżąca wniosła

o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji w zaskarżonej części tj. w części w

obejmującej ustalenie przez Sąd drugiej instancji wysokości policyjnej renty

rodzinnej należnej wnioskodawczyni poczynając od dnia 1 października 2017 r. bez

pominięcia art. 15c ust. 1 w zw. z art. 24a ust. 1 ustawy z dnia 18 lutego 1994 r., o

zaopatrzeniu emerytalnym funkcjonariuszy tj. w wysokości 0% podstawy wymiaru

za każdy rok służby męża odwołującej się w okresie od 16 maja 1982 r. do 31

stycznia 1990 r. oraz przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi

Apelacyjnemu we Wrocławiu z pozostawieniem temu sądowi rozstrzygnięcia o

kosztach postępowania kasacyjnego oraz o zasądzenie od organu na rzecz

odwołującej się kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm prawem przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu

wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny

koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności

przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej

następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4

k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za

pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba

rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej

merytorycznym rozpoznawaniu.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

I USK 48/26

4

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżąca oparła na

przesłance uregulowanej w art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c. Przesłanka ta nie została

jednak spełniona.

Stosownie do utrwalonego orzecznictwa Sądu Najwyższego, oparcie

wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania na twierdzeniu o istnieniu

potrzeby wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (art. 3989 § 1 pkt 2 k.p.c.)

wymaga wykazania, że określony przepis prawa, mimo iż budzi poważne

wątpliwości, nie doczekał się wykładni albo niejednolita wykładnia wywołuje

wyraźnie wskazane przez skarżącego rozbieżności w orzecznictwie w odniesieniu

do identycznych lub podobnych stanów faktycznych, które należy przytoczyć (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 23 maja 2018 r., I CSK 31/18, LEX nr

2508113; z dnia 13 czerwca 2008 r., III CSK 104/08, LEX nr 424365). Powołanie

się na tę przyczynę kasacyjną zakłada więc nie tylko wskazanie przepisu prawa i

stwierdzenie, że - w ocenie skarżącego - wywołuje on wątpliwości. Konieczne jest

również wykazanie, że wątpliwości te mają rzeczywisty i poważny charakter,

wyjaśnienie na czym one polegają, ich uzasadnienie, a także wskazanie

rozbieżnych wariantów interpretacyjnych, z odwołaniem się do dotychczasowych

poglądów orzecznictwa i dostępnego piśmiennictwa (zob. postanowienie Sądu

Najwyższego z dnia 26 kwietnia 2018 r., IV CSK 571/17, LEX nr 2497706), a w

szczególności przytoczenie i poddanie analizie rozbieżnych orzeczeń sądów w celu

wykazania, że rozbieżności te mają swoje źródło w różnej wykładni przepisu, bądź

też przedstawienia argumentów wskazujących, że wykładnia przeprowadzona

przez sąd drugiej instancji sprzeczna jest z jednolitym stanowiskiem doktryny lub

orzecznictwa Sądu Najwyższego (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 24

kwietnia 2018 r., III UK 123/17, LEX nr 2496319).

Podkreślenia wymaga, że Sąd Najwyższy w swym orzecznictwie zajął już

stanowisko odnośnie do przedstawianych przez skarżącą wątpliwości, a nie

zachodzą przesłanki uzasadniające jego zmianę. Należy stwierdzić, że kwestia,

objęta zakresem skargi kasacyjnej została już rozstrzygnięta przez Sąd Najwyższy

I USK 48/26

5

w wyroku z dnia 13 sierpnia 2024 r. II USKP 152/23 (LEX nr 3747280), w którym

przyjęto, że pozbawienie skarżącej wyższych świadczeń za okres służby zmarłego

męża na rzecz totalitarnego państwa przy zachowaniu świadczenia do

zabezpieczenia społecznego w wysokości nie niższej niż świadczenia z

powszechnego systemu ubezpieczeniowego (Funduszu Ubezpieczeń Społecznych)

nie stanowi naruszenia Konstytucji (zob. także wyroki Sądu Najwyższego z dnia: 29

października 2024 r., III USKP 77/24, LEX nr 3780911; 21 stycznia 2025 r., II USKP

23/24, LEX nr 3821826; 12 maja 2025 r., I USKP 23/25, LEX nr 3861320 oraz 3

czerwca 2025 r., I USKP 11/25, LEX nr 3888781).

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy nie dostrzegł w wywodzie

prawnym przedstawionym przez skarżącą wystarczających powodów

przemawiających za przyjęciem skargi kasacyjnej do rozpoznania. Należy

podkreślić, że nie istnieje potrzeba wykładni przepisów prawa ani nie występuje w

sprawie istotne zagadnienie prawne, jeżeli Sąd Najwyższy w danej kwestii wyraził

swój pogląd we wcześniejszym orzecznictwie, a nie zachodzą okoliczności

uzasadniające zmianę tego poglądu (postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 17

marca 2015 r., I PK 4/15, LEX nr 1661934).

Z tych przyczyn Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c. odmówił

przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania.

[i.t.]

[SOP]