Spór o ustalenie kapitału początkowego i wysokość emerytury,, 1800 zł. Sąd zasądził

Decyzją z dnia 18 kwietnia 2018 r. Zakład Ubezpieczeń Społecznych Oddział

w Krakowie ustalił dla odwołującego J.K. kapitał początkowy. W oparciu o tę decyzję

oraz zawarte w niej wyliczenia organ rentowy wydał drugą zaskarżoną decyzję z dnia

20 kwietnia 2018 r. przyznającą odwołującemu emeryturę, począwszy od 1 marca

2018 r. Emerytura została obliczona z uwzględnieniem zwaloryzowanego kapitału

początkowego.

I USK 510/26

2

Wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r., VII U 1861/18 Sąd Okręgowy w Krakowie

w punkcie I wyroku zobowiązał organ rentowy do uwzględnienia w wartości kapitału

początkowego okresu od 1 grudnia 1976 r. do 29 lutego 1980 r. jako okresu

składkowego, zaś w pkt. II wyroku na podstawie art. 47714 § 1 k.p.c. oddalił w

pozostałej części odwołanie.

Sąd Apelacyjny w Krakowie wyrokiem z dnia 25 lutego 2025 r., III AUa 1667/19

zmienił wyrok w punkcie I w ten sposób, że wykreśla ,, i dodaje „ oraz okresu od 1

kwietnia 1990 r. do 31 sierpnia 1990 r. i od 1 listopada 1990 r. do 30 listopada 1990

r. jako okresu składkowego z wynagrodzeniem jak w świadectwie pracy PHU P. sp.

z o.o. w K. z dnia 31 października 1992 r. (pkt 1.) oraz oddalił apelację w pozostałej

części (pkt 2.).

W skardze kasacyjnej ubezpieczony zaskarżył powyższy wyrok częściowo w

zakresie pkt 2, zarzucając naruszenie art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 pkt 9 w zw. z

art. 7 pkt 9 lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych (Dz. U. 162 poz. 1118)

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania skarżący uzasadnił oczywistą

zasadnością skargi kasacyjnej, bowiem zaskarżony wyrok został wydany w oparciu

o niewłaściwe zastosowanie art. 6 ust. 1 pkt 1 w zw. z art. 7 pkt 9 w zw. z art. 7 pkt 9

lit. a ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu

Ubezpieczeń Społecznych poprzez uznanie, że okres studiów doktoranckich

skarżącego od dnia 1.12.1976 r. do dnia 28.02.1980 r. jest okresem nieskładkowym

i nie uznanie studiów magisterskich skarżącego w wymiarze 48 miesięcy za okresy

nieskładkowe (które to okresy nauki zostały przez Sądy obu instancji w sposób

niebudzący wątpliwości ustalone), co jest sprzeczne z treścią wskazanych

przepisów.

Mając na uwadze powyższe skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego

wyroku i orzeczenie co do istoty sprawy - uwzględnienie w całości odwołania

skarżącego od decyzji Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Krakowie z dnia

18 kwietnia 2018 r. i zmianę decyzji poprzez zobowiązanie Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddział w Krakowie do przeliczenia emerytury ubezpieczonego z

uznaniem: - okresu odbywanych przez niego studiów doktoranckich od dnia 1

grudnia 1976 r. do dnia 28 lutego 1980 r. za okres składkowy w wymiarze 39

miesięcy, - okresu odbywanych przez niego studiów magisterskich w wymiarze 48

I USK 510/26

3

miesięcy nieskładkowych, a w związku z tym o ponowne przeliczenie kapitału

początkowego z uwzględnieniem waloryzacji i odsetek za zwłokę poczynając od dnia

19 kwietnia 2018 r., a także o zasądzenie od organu rentowego na rzecz skarżącego

kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną organ rentowy wniósł o odrzucenie skargi

kasacyjnej, ewentualnie o wydanie postanowienia odmawiającego przyjęcia skargi

kasacyjnej do rozpoznania w przypadku nieuwzględnienia wniosku o odrzucenie

skargi, oddalenie skargi kasacyjnej - w przypadku przyjęcia skargi kasacyjnej do .

rozpoznania oraz w każdym przypadku zasądzenie od skarżącego na rzecz organu

rentowego kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie kwalifikowała się do przyjęcia celem jej merytorycznego

rozpoznania.

Na wstępie warto podkreślić, że Sąd Najwyższy, jako sąd kasacyjny, nie jest

sądem powszechnym trzeciej instancji, zaś skarga kasacyjna nie jest środkiem

zaskarżenia przysługującym od każdego rozstrzygnięcia sądu drugiej instancji

kończącego postępowanie w sprawie, a to z uwagi na przeważający w charakterze

skargi kasacyjnej element interesu publicznego. Zgodnie z takim modelem skargi

kasacyjnej, jej rozpoznanie następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych,

wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c. W konsekwencji tego, w art. 3984 § 2 k.p.c. wśród

istotnych wymagań skargi kasacyjnej ustawodawca wymienił obowiązek złożenia

wniosku o przyjęcie skargi do rozpoznania i jego uzasadnienie. Wymóg ten wiąże się

z tzw. przedsądem, polegającym między innymi na możliwości odmowy przez Sąd

Najwyższy przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania (art. 3989 § 2 k.p.c.), a jego

spełnienie powinno przybrać postać wyodrębnionego wywodu prawnego, w którym

skarżący wykaże, jakie występujące w sprawie okoliczności pozwalają na

uwzględnienie wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania i jednocześnie

uzasadnieniu, dlaczego odpowiadają one ustawowemu katalogowi przesłanek.

I USK 510/26

4

Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do rozpoznania, jeżeli w sprawie

występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje potrzeba wykładni przepisów

prawnych budzących poważne wątpliwości lub wywołujących rozbieżności w

orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność postępowania lub skarga kasacyjna jest

oczywiście uzasadniona (art. 3989 § 1 k.p.c.). Strona wnosząca skargę kasacyjną

powinna zatem sformułować w niej wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania wraz

ze stosownym uzasadnieniem. Wniosek o przyjęcie skargi kasacyjnej do

rozpoznania powinien zaś wskazywać, że zachodzi przynajmniej jedna z

okoliczności wymienionych w art. 3989 § 1 k.p.c., a jego uzasadnienie winno zawierać

argumenty prawne świadczące o tym, że rzeczywiście, biorąc pod uwagę

sformułowane w ustawie kryteria, istnieje potrzeba rozpoznania skargi przez Sąd

Najwyższy.

Skarżący wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania lokuje w treści art. 3989

§ 1 pkt 4 k.p.c., czyli opiera się na konkluzji, że skarga jest oczywiście uzasadniona.

Przystępując do oceny zawartego wniosku, nie sposób pominąć, że o ile dla

uwzględnienia skargi kasacyjnej wystarczy, iż jej podstawa jest usprawiedliwiona, to

dla jej przyjęcia do rozpoznania konieczne jest wykazanie kwalifikowanej postaci

naruszenia przepisów prawa materialnego lub procesowego. Dane naruszenie po-

winno być oczywiste, widoczne prima facie, przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy

prawniczej (por. postanowienia Sądu Najwyższego: z dnia 16 września 2003 r., IV

CZ 100/03, LEX nr 82274; z dnia 14 maja 2015 r., II CSK 611/14, LEX nr 3525233).

Dla uznania, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona nie jest zatem

wystarczające twierdzenie skarżącego, że tak jest, ani zarzucenie naruszenia

przepisów postępowania i prawa materialnego w taki sam sposób, jak wykazano w

podstawach skargi. Z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c. wynika bowiem konieczność nie tylko

powołania się na okoliczność, że skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, ale

również wykazania, że przesłanka ta rzeczywiście zachodzi. Oznacza to, że

skarżący musi wskazać, w czym - w jego ocenie - wyraża się "oczywistość"

zasadności skargi oraz podać argumenty wykazujące, że rzeczywiście skarga jest

uzasadniona w sposób oczywisty. Sam zarzut naruszenia (nawet oczywistego)

określonego przepisu (przepisów) nie prowadzi bowiem wprost do oceny, że skarga

kasacyjna jest oczywiście uzasadniona, czyli że jej zarzuty są zasadne "na pierwszy

rzut oka" i w sposób oczywisty prowadzą do uznania zaskarżonego wyroku za błędny

I USK 510/26

5

i jego wzruszenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 20 stycznia 2016 r.,

II UK 2928/15, LEX nr 2026233).

We wniosku o przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania nie przedstawiono

jakiejkolwiek argumentacji, która mogłaby uzasadniać stwierdzenie, że Sąd drugiej

instancji dopuścił się oczywistego i rażącego naruszenia prawa, które doprowadziło

do wydania oczywiście niesłusznego rozstrzygnięcia. Uzasadnienie wniosku o

przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania sprowadza się do polemiki z oceną stanu

faktycznego rozpoznawanej sprawy, z którego wynika, że w dochodzonym przez

skarżącego okresie skarżący nie wykazał aby uczelnia odprowadzała należne

składki na ubezpieczenie społeczne z tytułu pobieranego przez odwołującego

stypendium, co skutkowało tym, że okres ten nie został uwzględniony do wysokości

kapitału początkowego.

Należy podkreślić, że sądy obu instancji przedstawiły argumentację leżącą u

podstaw przyjętego rozstrzygnięcia i dokonały kompleksowej oceny dowodów ze-

branych w sprawie, zaś ubezpieczony nie przedstawił argumentów prawnych, które

mogłyby wykazać, że Sąd drugiej instancji dopuścił się kwalifikowanego naruszenia

prawa. Strona skarżąca stara się podważyć ocenę stanu faktycznego niniejszej

sprawy pod pozorem zarzutów naruszenia prawa materialnego, co na tym etapie

postępowania jest niedopuszczalne. Sąd Najwyższy, zgodnie z art. 39813 § 2 k.p.c.,

jest bowiem związany ustaleniami faktycznymi stanowiącymi podstawę

zaskarżonego orzeczenia. Związanie to wyklucza nie tylko przeprowadzenie w

jakimkolwiek zakresie dowodów, lecz także badanie, czy Sąd drugiej instancji nie

przekroczył granic swobodnej ich oceny. Z tego punktu widzenia każdy zarzut skargi

kasacyjnej, który ma na celu polemikę z ustaleniami faktycznymi sądu drugiej

instancji, chociażby pod pozorem kwestionowania wykładni lub niewłaściwego

zastosowania określonych przepisów prawa materialnego, z uwagi na jego

sprzeczność z art. 3983 § 3 k.p.c. jest a limine niedopuszczalny (por. wyrok Sądu

Najwyższego z dnia 3 kwietnia 2019 r., II CSK 95/18, LEX nr 2645127).

Mając na uwadze powyższe Sąd Najwyższy w oparciu o art. 3989 § 2 k.p.c.

orzekł jak w sentencji. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na pod-

stawie art. 98 § 1 k.p.c., 98 § 11 k.p.c., art. 108 § 1 k.p.c. w związku z art. art. 391 §

1 k.p.c. i art. 39821 k.p.c.

I USK 510/26

6

[it]

[a.ł]