Płatnik składek nie przeszedł przez filtr skargi kasacyjnej, zapłaci ZUS 1800 zł kosztów

Sąd Apelacyjny w Szczecinie III Wydział Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

wyrokiem z 27 marca 2024 r., III AUa 84/24, oddalił apelację płatnika składek E. B.

od wyroku Sądu Okręgowego w Szczecinie z 5 grudnia 2023 r., VI U 1671/21,

oddalającego odwołania płatnika składek od dwóch decyzji Zakładu Ubezpieczeń

Społecznych Oddziału w Szczecinie z 8 września 2021 r. ustalających podstawy

wymiaru składek dla ubezpieczonych M. G. oraz E. S. z tytułu umowy o pracę.

I USK 62/26

2

Zaskarżając wyrok w całości, płatnik składek zarzucił naruszenie przepisów

prawa procesowego - art. 47714 § 2, art. 47714a k.p.c. i art. 321 k.p.c. przez ich

nieprawidłową interpretację.

Przyjęcie do rozpoznania skargi kasacyjnej uzasadniono występowaniem w

sprawie istotnego zagadnienia prawnego, sprowadzającego się do pytania, czy sąd

w sprawach z zakresu ubezpieczeń społecznych może - nie wychodząc poza

dopuszczalne z punktu widzenia zaskarżonej decyzji rozstrzygnięcia - zmieniać

niekwestionowane w odwołaniu ustalenia faktyczne organu, które były podstawą

wydania decyzji.

W odpowiedzi organ rentowy wniósł o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej

do rozpoznania oraz o zasądzenie na rzecz organu rentowego kosztów

postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na przyjęcie do merytorycznego

rozpoznania.

Stosownie do art. 3989 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną

do rozpoznania, jeżeli w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne (pkt 1),

istnieje potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów (pkt 2), zachodzi nieważność

postępowania (pkt 3) lub skarga jest oczywiście uzasadniona (pkt 4). Funkcje

postępowania kasacyjnego powodują, że wniosek o przyjęcie skargi do

rozpoznania i jego uzasadnienie powinny koncentrować się na wykazaniu, iż w

konkretnej sprawie zachodzą istotne okoliczności przemawiające za interwencją

Sądu Najwyższego.

Skarżąca powołał się na przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c.

Zagadnieniem prawnym w rozumieniu art. 3989 § 1 pkt 1 k.p.c. jest problem

nowy, który nie został do tej pory bezpośrednio rozwiązany w orzecznictwie Sądu

Najwyższego i dla rozwikłania, którego dotychczasowe orzecznictwo jest

niewystarczające. W przypadku powołania jako podstawy wniosku o przyjęcie

skargi kasacyjnej do rozpoznania istnienia w sprawie istotnego zagadnienia

I USK 62/26

3

prawnego, skarżący ma obowiązek nie tylko sformułować samo zagadnienie, ale

także - w uzasadnieniu wniosku - przedstawić odpowiednią jurydyczną

argumentację wskazującą na dopuszczalność i celowość rozwiązania problemu

prawnego w sposób preferowany przez skarżącego, a odmienny od sposobu

rozstrzygnięcia tego problemu przy wykorzystaniu zapatrywań wyrażonych przez

Sąd drugiej instancji. Wywód ten powinien być zbliżony do tego, jaki jest przyjęty

przy przedstawianiu zagadnienia prawnego przez sąd odwoławczy na podstawie art.

390 k.p.c. Samo zaś zagadnienie prawne, w formie pytania sformułowanego w taki

sposób, by możliwe było rozstrzygnięcie stawianych przez skarżącego wątpliwości,

musi w swej treści zawierać odwołanie do przepisu lub przepisów prawa, na tle

których takie zagadnienie powstaje. Dopiero wówczas Sąd Najwyższy ma

podstawę do oceny, czy przedstawione zagadnienie jest rzeczywiście

zagadnieniem "prawnym" oraz czy jest to zagadnienie "istotne". Nie można przy

tym zasadnie twierdzić, że w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, jeżeli

Sąd Najwyższy we wcześniejszym orzecznictwie wyraził swój pogląd w

podnoszonej kwestii, a nie zachodzą okoliczności uzasadniające jego zmianę

(postanowienie Sądu Najwyższego z 12 sierpnia 2014 r., I UK 64/14).

W kontekście powyższego nie sposób uznać powołanej przez skarżącego

przesłanki do przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania za zasadną.

Przyjęcie skargi kasacyjnej do rozpoznania wymaga od skarżącego nie tylko

określenia istoty problemu, ale także wskazania, na czym polegają poważne

wątpliwości oraz przedstawienia rozbieżności w orzecznictwie sądów. Ponadto

konieczne jest zajęcie stanowiska w sprawie, przedstawienie własnej propozycji

interpretacyjnej i wskazanie argumentów za nim przemawiających. W niniejszej

sprawie, skarżący lakonicznie i subiektywnie odniósł się do sformułowanego przez

siebie poglądu o istnieniu potrzeby rozstrzygnięcia zagadnienia prawnego i nie

przedstawił adekwatnych orzeczeń sądowych oraz swojego stanowiska wraz z

popierającą go rzeczową argumentacją.

Nadto, w sytuacji, gdy skarga kasacyjna nie zarzuca obrazy jakiegokolwiek

przepisu prawa materialnego stanowiącego podstawę wyrokowania sądu

odwoławczego, to nie jest możliwa ocena czy naruszenie przepisów prawa

procesowego wskazanych przez nią w podstawie kasacyjnej mogło mieć

I USK 62/26

4

rzeczywiście istotny wpływ na wynik sprawy, czego wymaga art. 3983 § 1 pkt 2

k.p.c. Nie chodzi przy tym o czysto teoretyczną możliwość takiego wpływu, lecz o

wykazanie, że w okolicznościach danej sprawy ten wpływ był (mógł być) realny, a

można to stwierdzić dopiero wówczas, gdy w skardze zostanie podniesiony

adekwatny w konkretnych okolicznościach faktycznych zarzut obrazy prawa

materialnego. Innymi słowy, możliwość uznania przez Sąd Najwyższy orzeczenia

Sądu drugiej instancji za merytorycznie błędne uzależnione jest od oceny

materialnoprawnych zarzutów, a skoro ich nie powołano w skardze kasacyjnej, to

nie sposób przyjąć, że nawet jeśli w rzeczywistości do naruszenia wskazanych

przepisów postępowania doszło, to mogło to mieć wpływ na wynik sprawy. Inaczej

rzecz ujmując, zarzuty naruszenia przepisów postępowania nie mogą być celem

samym w sobie, lecz muszą służyć wykazaniu błędnego zastosowania przepisu

prawa materialnego, który stanowi rzeczywistą podstawę prawną rozstrzygnięcia.

Dlatego powołanie przez skarżącego zarówno w podstawie zaskarżenia, jak i we

wniosku o przyjęcie jego skargi kasacyjnej do rozpoznania wyłącznie zarzutów

procesowych uniemożliwia Sądowi Najwyższemu dokonanie oceny kasacyjnej w

zakresie tego, czy w postępowaniu odwoławczym rzeczywiście wystąpiły

uchybienia o tak znacznym ciężarze gatunkowym, że doprowadziły do wydania

nieprawidłowego orzeczenia (por. postanowienie Sądu Najwyższego z 3 lutego

2022 r., II USK 422/21, LEX nr 3340989).

Z przytoczonych względów, Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.,

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania. O kosztach postępowania

kasacyjnego orzeczono w myśl art. 98 § 1 i 11 k.p.c.

[a.ł]