SN odmówił przyjęcia skargi ZUS-u, emeryt dostanie 240 zł kosztów

Sąd Okręgowy w Katowicach wyrokiem z 30 października 2024 r. zmienił

zaskarżoną decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych Oddział w Chorzowie z 6

września 2024 r. i przyznał J. M. (M.) prawo do ponownego przeliczenia emerytury

w wieku powszechnym z pominięciem art. 25 ust. 1 b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych od lipca 2021 r. (pkt

I); oddalił odwołanie w pozostałym zakresie (pkt II) i orzekł o kosztach

I USK 978/26

2

postępowania (pkt III) oraz stwierdził, że organ rentowy ponosi odpowiedzialności

za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej do wydania decyzji (pkt IV).

Wyrok Sądu Okręgowego zapadł na podstawie następującego stanu

faktycznego, decyzją z 15 stycznia 2008 r. organ rentowy przyznał

ubezpieczonemu (ur. ….. 1951 r.) prawo do emerytury z obniżonego wieku od 7

lutego 2008 r. Następnie decyzją z 9 marca 2017 r. organ rentowy przyznał

ubezpieczonemu prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego od 7

marca 2017 r. Do obliczenia wysokości świadczenia organ rentowy w zaskarżonej

decyzji przyjął art. 25 ust. 1 b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z

Funduszu Ubezpieczeń Społecznych. Zatem podstawę obliczenia emerytury

pomniejszono o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości

przed odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na

ubezpieczenie zdrowotne. Dnia 26 sierpnia 2024 r. ubezpieczony wniósł o ponowne

obliczenie emerytury z powszechnego wieku emerytalnego bez zastosowania art.

25 ust. 1b ustawy emerytalnej na podstawie art. 114 ustawy emerytalnej oraz

wyrównanie świadczenia na podstawie art. 133 ustawy emerytalnej. Na

uzasadnienie ubezpieczony przytoczył wyrok Trybunału Konstytucyjnego z 4

czerwca 2024 r., w sprawie SK 140/24. Zaskarżoną decyzją organ rentowy odmówił

ponownego przeliczenia emerytury, bowiem wyrok Trybunału Konstytucyjnego nie

jest podstawą do zastosowania art. 114 ustawy emerytalnej. Ubezpieczony

domagał się zmiany zaskarżonej decyzji poprzez przeliczenie świadczenia

emerytalnego zgodnie z wnioskiem od 7 marca 2017 r. oraz zasądzenie od organu

rentowego na swoją rzecz zwrotu kosztów zastępstwa procesowego według norm

przepisanych. Organ rentowy wniósł o oddalenie odwołania.

Sąd Okręgowy uznał, że odwołanie zasługiwało na częściowe

uwzględnienie. Sąd ten, odnosząc się do art. 8 ust. 2 Konstytucji RP oraz art. 114

ustawy emerytalnej, uznał, że ubezpieczonemu przysługuje prawo do przeliczenia

emerytury z pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Sąd Okręgowy uznał,

że termin początkowy przeliczenia świadczenia wyznaczył art. 133 ustawy

emerytalnej, bowiem organ rentowy popełnił błąd. Sąd Okręgowy przyjął, że organ

rentowy ponosi odpowiedzialność za nieustalenie ostatniej okoliczności niezbędnej

do wydania decyzji.

I USK 978/26

3

Sąd Apelacyjny w Katowicach wyrokiem z 30 maja 2025 r. na skutek apelacji

organu emerytalnego w punkcie 1 - odrzucił apelację organu rentowego co do

punktu II zaskarżonego wyroku; w punkcie 2 i 4 - zmienił zaskarżony wyrok w

punkcie I i IV oraz ustalił wysokość emerytury ubezpieczonego J. M. na podstawie

art. 26 ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych

(jednolity tekst Dz.U. z 2023 r., poz. 1631 ze zm.) bez pomniejszenia podstawy jej

obliczenia o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed

odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na

ubezpieczenie zdrowotne za okres do osiągnięcia powszechnego wieku

emerytalnego, poczynając od dnia 1 sierpnia 2024 r., i oddalił odwołanie w

pozostałym zakresie i orzekł o kosztach postępowania (pkt 3 i pkt 5).

W uzasadnieniu Sąd Apelacyjny stwierdził, że nową okolicznością istniejącą

przed wydaniem wzruszanej decyzji organu rentowego jest nieuwzględnienie przez

organ rentowy obowiązującego standardu konstytucyjnego potwierdzonego

późniejszym wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego w składzie zgodnym z

przepisami prawa (postanowienie Sądu Najwyższego z 29 października 2020 r., w

sprawie III UZP 4/20). Sąd odwoławczy uznał, że w okolicznościach niniejszej

sprawy zaszły podstawy do ponownego obliczenia emerytury ubezpieczonego na

podstawie art. 114 ust. 1 pkt 1 ustawy emerytalnej w związku z wyrokami Trybunału

Konstytucyjnego z 6 marca 2019 r., w sprawie P 20/16 oraz z 4 czerwca 2024 r., w

sprawie SK 140/24. Oznacza to, że skoro ubezpieczony złożył wniosek o

przeliczenie emerytury 26 sierpnia 2024 r., to prawo do tego przeliczenia z

pominięciem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej przysługuje od 1 sierpnia 2024 r. -

art. 129 ust. 1 ustawy emerytalnej. W związku z tym nie wystąpiły przesłanki, o

których stanowi art. 118 ust. 1a ustawy emerytalnej.

W skardze kasacyjnej organ rentowy zaskarżył wyrok Sądu Apelacyjnego w

części, objętej punktem 2 wyroku w zakresie, w jakim Sąd drugiej instancji zmienił

częściowo zaskarżony wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 30

października 2024 r. i ustalił wysokość emerytury ubezpieczonemu J. M. na

podstawie art. 26 ustawy o emeryturach i rentach bez pomniejszenia podstawy jej

obliczenia o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed

odliczeniem zaliczki na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na

I USK 978/26

4

ubezpieczenie zdrowotne za okres do osiągnięcia powszechnego wieku

emerytalnego, poczynając od dnia 1 sierpnia 2024 r., objętej punktem 4 wyroku w

zakresie oddalenia apelacji organu rentowego w pozostałym zakresie oraz objętej

punktem 3 i 5 wyroku w zakresie rozstrzygającym o kosztach postępowania.

W podstawach skargi skarżący podniósł zarzut naruszenia przepisów prawa

materialnego, to jest: art. 25 ust. 1 b i c ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych przez błędną

wykładnię polegającą na przyjęciu, że w przypadku ubezpieczonego należy

pominąć zasadę wskazaną w tym przepisie, iż podstawę obliczenia emerytury, o

której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę

stanowiącą sumę kwot pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki

na podatek dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne z

pominięciem okresu poprzedzającego, emerytury wypłacone przed osiągnięciem

przez ubezpieczonego wieku powszechnego, podczas gdy zgodnie z prawidłową

wykładnią powyższego przepisu w stosunku do ubezpieczonego istnieje podstawa

do obniżenia wysokości podstaw emerytury powszechnej o kwotę pobranych

wcześniejszych emerytur. Skarżący zarzucił również naruszenie art. 178 w związku

z art. 7 i art. 8 ust. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej polegające na przyjęciu

przez Sąd drugiej instancji stanowiska, że sąd powszechny rozpoznający apelację

może nie zastosować przepisu art. 25 ust. 1 b ustawy emerytalnej, na podstawie

którego wydano zaskarżoną decyzję, uznając, że jest niegodny ze standardem

konstytucyjnym doprecyzowanym w wyroku Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6

marca 2019 r., sygn. akt P 20/16.

Wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania skarżący sformułował w oparciu

o przesłankę z art. 3989 § 1 pkt 4 k.p.c., gdyż zaskarżone orzeczenie zapadło

wskutek oczywistego naruszenia prawa art. 25 ust. 1b ustawy o emeryturach i

rentach. Sąd drugiej instancji dokonał błędnej wykładni tego przepisu w oczywistej

sprzeczności z jego literalnym brzmieniem. Przepis art. 25 ust. 1b w żaden sposób

nie różnicuje sumy pobranych emerytur na okresy przed i okresy po osiągnięciu

powszechnego wieku emerytalnego przez ubezpieczonego. Przepis ten

derogowano z systemu prawnego zgodnie z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z

dnia 6 marca 2019 r., P 20/16, tylko w zakreślonym w nim zakresie.

I USK 978/26

5

Jednocześnie w stosunku do odwołującego zachodzą ustawowe przesłanki

do zastosowania tego przepisu, bowiem nabył on prawo do emerytury w związku z

ukończeniem powszechnego wieku emerytalnego w dniu 7 marca 2017 r., to jest w

okresie obowiązywania tego przepisu. Przepis ten, w zakresie, w jakim nie dotyczy

kobiet z rocznika 1953, jest nadal przepisem obowiązującym i zgodnym z

Konstytucją. Zdaniem organu rentowego brak jest podstaw prawnych do obliczenia

świadczenia ubezpieczonego w sposób odmienny od określonego w przepisie art.

25 ust. 1 b ustawy emerytalnej, czyli bez stosowania pomniejszenia o pobrane

świadczenia.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną ubezpieczony wniósł o odrzucenie skargi

kasacyjnej bądź o odmowę przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania ewentualnie

o jej oddalenie i zasądzenie od organu rentowego na rzecz odwołującego się

zwrotu kosztów sądowych według nrom przepisanych wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie liczonymi zgodnie z art. 98 § 11 k.p.c.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna strony skarżącej nie kwalifikuje się do jej przyjęcia w celu

merytorycznego rozpoznania.

Skarga kasacyjna służy realizacji interesu publicznego w sprawowaniu

wymiaru sprawiedliwości. Funkcje postępowania kasacyjnego powodują, że

wniosek o przyjęcie skargi do rozpoznania oraz jego uzasadnienie powinny

koncentrować się na wykazaniu, iż w konkretnej sprawie zachodzą okoliczności

przemawiające za interwencją Sądu Najwyższego. Rozpoznanie skargi kasacyjnej

następuje tylko z przyczyn kwalifikowanych, wymienionych w art. 3989 § 1 pkt 1-4

k.p.c. i tylko w przypadku przekonania Sądu Najwyższego przez skarżącego, za

pomocą jurydycznej argumentacji, że zachodzi publicznoprawna potrzeba

rozstrzygnięcia sformułowanego w skardze zagadnienia prawnego przy jej

merytorycznym rozpoznawaniu.

Zgodnie z art. 3989 § 1 k.p.c., Sąd Najwyższy przyjmuje skargę kasacyjną do

rozpoznania, gdy w sprawie występuje istotne zagadnienie prawne, istnieje

potrzeba wykładni przepisów prawnych budzących poważne wątpliwości lub

I USK 978/26

6

wywołujących rozbieżności w orzecznictwie sądów, zachodzi nieważność

postępowania lub skarga kasacyjna jest oczywiście uzasadniona.

Rozpatrując zasadność powołanej w skardze kasacyjnej przesłanki, należy

wskazać, że oczywista zasadność skargi kasacyjnej występuje, gdy bez dokonania

pogłębionej analizy dla przeciętnego prawnika jest oczywiste, że podstawy skargi

zasługują na uwzględnienie, a zatem doszło do kwalifikowanej postaci naruszenia

prawa, zauważalnej prima facie przy wykorzystaniu podstawowej wiedzy prawniczej

i przesądza to o wadliwości zaskarżonego orzeczenia w stopniu nakazującym

uwzględnienie skargi. W razie powołania tej przesłanki przedsądu, jaką jest

oczywista zasadność skargi kasacyjnej, skarżący powinien w motywach wniosku

zawrzeć wywód prawny wyjaśniający, w czym wyraża się owa oczywistość i

przedstawić argumenty na poparcie tego twierdzenia. Konieczne jest zatem

wykazanie, że Sąd drugiej instancji w sposób oczywisty naruszył przepis, którego

wykładnia i stosowanie nie budzi żadnych wątpliwości interpretacyjnych

(postanowienia Sądu Najwyższego z: 26 lutego 2008 r., II UK 317/07, LEX nr

453107; 5 kwietnia 2023 r., II USK 166/22, LEX nr 3581448; 18 stycznia 2024 r., I

CSK 1100/23, LEX nr 3656956; 17 października 2023 r., I USK 48/23, LEX nr

3616178; 23 lipca 2025 r., I CSK 11/24, LEX nr 3914941).

Odnosząc się do twierdzenia o oczywistej zasadności skargi, należy

zaznaczyć, że skarżący nie wykazał, że skarga kasacyjna zasługuje na przyjęcie jej

do rozpoznania. Wykładnia przepisu art. 25 ust. 1b ustawy z 17 grudnia 1998 r. o

emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych w zakresie, w jakim

przepis ten stanowi - lub nie - podstawy do dokonania pomniejszenia wymiaru

podstawy emerytury w związku z przejściem na emeryturę po osiągnięciu

powszechnego wieku emerytalnego i wcześniejszym pobieraniem emerytury była

przedmiotem rozstrzygnięć zarówno Trybunału Konstytucyjnego, jak i Sądu

Najwyższego oraz w pewnym zakresie Naczelnego Sądu Administracyjnego.

Artykuł 25 ust. 1b ustawy emerytalnej został dodany przez art. 1 pkt 6 lit. b

ustawy z dnia 11 maja 2012 r. (Dz. U. z 2012 r. poz. 637) zmieniającej ustawę

emerytalną z dniem 1 stycznia 2013 r. Zgodnie z art. 25 ust. 1 oraz ust. 1b ustawy

emerytalnej, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24, stanowi

kwota składek na ubezpieczenie emerytalne, z uwzględnieniem waloryzacji składek

I USK 978/26

7

zewidencjonowanych na koncie ubezpieczonego do końca miesiąca

poprzedzającego miesiąc, od którego przysługuje wypłata emerytury,

zwaloryzowanego kapitału początkowego określonego w art. 173-175 oraz kwot

środków zewidencjonowanych na subkoncie, o którym mowa w art. 40a ustawy z

dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z zastrzeżeniem

ust. 1a i 1b oraz art. 185, a jeżeli ubezpieczony pobrał emeryturę na podstawie

przepisów art. 26b, 46, 50, 50a, 50e, 184 lub art. 88 ustawy z dnia 26 stycznia 1982

r. - Karta Nauczyciela, podstawę obliczenia emerytury, o której mowa w art. 24,

ustaloną zgodnie z ust. 1, pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot

pobranych emerytur w wysokości przed odliczeniem zaliczki na podatek

dochodowy od osób fizycznych i składki na ubezpieczenie zdrowotne.

Interpretacja przedmiotowego przepisu napotkała się z licznymi

wątpliwościami ze strony ubezpieczonych. Podnoszono bowiem, że nie wszystkie

osoby objęte zakresem art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej miały możliwość

świadomego ukształtowania swojej sytuacji prawnej w zakresie wysokości

świadczenia emerytalnego. Czy ustawodawca mógł wobec ubezpieczonych – już

po podjęciu decyzji o przejściu na wcześniejszą emeryturę zmodyfikować system

obliczania podstawy emerytury przysługującej po osiągnięciu powszechnego wieku

emerytalnego.

Trybunał Konstytucyjny po raz pierwszy podjął się interpretacji budzącego

wątpliwości przepisu w wyroku z 6 marca 2019 r. (P 20/16, OTK-A 2019, nr 11; M.

Lewandowicz-Machnikowska, Obliczanie wysokości emerytury w przypadku kobiet

urodzonych w 1952 r., pobierających wcześniejszą emeryturę. Glosa do uchwały

SN z dnia 28 listopada 2019 r., III UZP 5/19, OSP 2021, nr 5, s. 38; por. A.

Szymczak, Treść nabytego in abstracto prawa do emerytury. Glosa do uchwały

siedmiu sędziów SN z 28.11.2019 r., III UZP 5/19, PiP 2023, nr 7, s. 163-170; też

na ten temat P. Bisikiewicz, Problematyka wznawiania postępowań w przedmiocie

świadczeń emerytalnych w przypadku wystąpienia przesłanek zawartych w art. 146

§ 1 KPA, Monitor Prawa Pracy 2023, nr 1, s. 26 i n.), orzekając, że art. 25 ust. 1b

ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy urodzonych w 1953 r. kobiet, które

przed dniem 1 stycznia 2013 r. nabyły prawo do emerytury na podstawie art. 46 tej

ustawy, jest niezgodny z art. 2 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej ze względu na

I USK 978/26

8

naruszenie zasady zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa. W wyroku

tym udzielona została ochrona konstytucyjna kobietom urodzonym w 1953 r. w

oparciu o zasadę zaufania do państwa i stanowionego przez nie prawa przed

niekorzystnymi zmianami. Trybunał nie zakwestionował natomiast samej regulacji,

pozwalającej na pomniejszenie podstawy emerytury powszechnej o kwoty

pobranych wcześniej emerytur. Pytanie prawne dotyczyło tylko kobiet urodzonych w

1953 r.; problem z wykładnią stosowania art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej do

szerszego kręgu uprawnionych do wcześniejszych emerytur, urodzonych po 1948 r.

został rozstrzygnięty w kolejnym orzeczeniu. Kierunek interpretacji wytyczony przez

Trybunał w powyższym wyroku został potwierdzony w kolejnym judykacie. Trybunał

Konstytucyjny w wyroku z dnia 4 czerwca 2024 r. (SK 140/20, OTK-A 2024 nr 67)

orzekł, że art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej w zakresie, w jakim dotyczy osób,

które złożyły wniosek o przyznanie świadczeń, o których mowa w tym przepisie,

przed dniem 6 czerwca 2012 r., jest niezgodny z art. 67 ust. 1 w związku z art. 2

Konstytucji RP. Pomimo nieopublikowania tego orzeczenia, dla wykładni spornej

kwestii pomocniczo zastosowanie znajduje odwołanie się do jej motywów. W

uzasadnieniu Trybunał wskazał, że aktualna staje się argumentacja zawarta w

wyroku z 6 marca 2019 r., a mianowicie, iż doszło do złamania zasady zaufania

obywateli do państwa i stanowionego przez nie prawa. Ubezpieczeni, którzy

zdecydowali się na korzystanie z wcześniejszej emerytury, nie mieli - w momencie

podejmowania tej decyzji na podstawie obowiązującego wówczas stanu prawnego -

świadomości co do skutków prawnych, jakie może ona wywoływać w sferze ich

przyszłych uprawnień z tytułu emerytury powszechnej. W szczególności nie mogli

przewidzieć, że przejście na emeryturę jeszcze przed osiągnięciem powszechnego

wieku emerytalnego będzie wiązało się z pomniejszeniem zgromadzonego kapitału

o pobrane świadczenia. Nie spodziewali się, że wypłacanie świadczeń

emerytalnych wpłynie na sposób ustalania wysokości świadczenia w ramach

emerytury "powszechnej". Z takimi konsekwencjami mogły się liczyć osoby, które

decydowały się na skorzystanie z prawa do wcześniejszej emerytury po ogłoszeniu

ustawy nowelizującej. Trybunał Konstytucyjny podkreślał, że podstawę obliczenia

emerytury, o której mowa w art. 24, ustaloną zgodnie z ust. 1 art. 25 ustawy

I USK 978/26

9

emerytalnej, nie pomniejsza się o kwotę stanowiącą sumę kwot pobranych

emerytur, nie kwestionując pozostałych zasad ustalania wysokości emerytury.

Sąd Najwyższy przy wykładni art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej także

odwołuje się do kierunku interpretacji wytyczonej przez Trybunał Konstytucyjny. W

wyroku z dnia 6 maja 2021 r. (III USKP 52/21, OSNP 2022, nr 2, poz. 19) Sąd

Najwyższy pioniersko wyraził pogląd, że mimo iż wywody prawne Trybunału

Konstytucyjnego w wyroku z dnia 6 marca 2019 r., P 20/16, koncentrowały się na

sytuacji kobiet urodzonych w 1953 r., to wyrażone w uzasadnieniu tego wyroku

zapatrywania prawne co do standardu konstytucyjnego, z którego wynikała

sprzeczność art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej z art. 2 Konstytucji RP i z wyrażoną

w tym przepisie zasadą zaufania obywateli do państwa i stanowionego przez nie

prawa, w pełni znajdują zastosowanie także do sytuacji mężczyzn urodzonych w

latach 1949-1953, którzy skorzystali z prawa do emerytury wcześniejszej.

Powyższy pogląd podzielił w całości Sąd Najwyższy w wyroku z dnia 18 stycznia

2022 r. (III USKP 98/21, LEX nr 3352121), przyjmując w tym judykacie, że w

stosunku do mężczyzn urodzonych w latach 1949-1953, którzy spełnili warunki

przejścia na emeryturę nauczycielską bez względu na wiek w ciągu dziesięciu lat

od dnia 1 stycznia 1999 r. na podstawie art. 88 ust. 2a Karty Nauczyciela,

potrąceniu podlegają wyłącznie kwoty emerytur w wieku obniżonym wypłaconych

po osiągnięciu przez ubezpieczonych wieku uprawniającego do nabycia emerytury

w wieku powszechnym (art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej). Sąd Najwyższy w

kolejnym wyroku z dnia 8 stycznia 2025 r. (III USKP 121/23, OSNP 2025 Nr 7, poz.

75), zaakceptował powyższą linię orzeczniczą, przyjmując, że wynikający z wyroku

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. standard konstytucyjny w

zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji prawodawcy w

uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w wieku

obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu

prawa do emerytury w wieku powszechnym, ma zastosowanie także do mężczyzny,

który nabył prawo do emerytury w wieku powszechnym, a w chwili przejścia na

emeryturę w wieku obniżonym nie mógł spodziewać się tego, że decyzja ta

spowoduje obniżenie jego świadczenia powszechnego. Jakkolwiek, wyrok

Trybunału Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. odnosi się wprost wyłącznie do

I USK 978/26

10

kobiet urodzonych w 1953 r., to wynikający z tego orzeczenia standard

konstytucyjny w zakresie wykładni art. 2 Konstytucji RP w kontekście ingerencji

prawodawcy w uzasadnione prawnie oczekiwania osób pobierających emerytury w

wieku obniżonym co do zasad kształtowania wysokości ich świadczeń po uzyskaniu

prawa do emerytury w wieku powszechnym, ma zastosowanie także do mężczyzn,

którzy złożyli wnioski o wcześniejszą emeryturę przed dniem 6 czerwca 2012 r.

Świadczeniobiorcy skorzystali z przywileju przejścia na emeryturę w wieku

obniżonym, a powszechny wiek emerytalny osiągnęli po dniu wejścia w życie art.

25 ust. 1b ustawy emerytalnej. Sytuacja prawna ubezpieczonego (mężczyzny) była

więc analogiczna, jak kobiet urodzonych w 1953 r. i powinna mieć do niego

odpowiednie zastosowanie wykładnia zaprezentowana w wyroku Trybunału

Konstytucyjnego z dnia 6 marca 2019 r. (wyroki Sądu Najwyższego z: 6 maja 2021

r., III USKP 52/21, OSNP 2022 nr 2, poz. 19, str. 132; 18 stycznia 2022 r., III USKP

98/21, Legalis nr 2702315; 14 sierpnia 2024 r., III USKP 113/23, LEX nr 3746352; 8

stycznia 2025 r., III USKP 121/23, OSNP 2025, nr 7, poz. 75). Prawo podmiotowe

danej jednostki wiąże się z zagwarantowaniem wolności, prawa własności, jak

również prawa do sądu, jako zapewniającego ochronę i gwarancje realizacji tych

praw. Prawa jednostki są zarówno gwarantowane w zasadniczych aktach prawnych

regulujących prawa obywateli danego państwa, jak i przyznane jednostce wiążą się

także z określeniem zakresu ingerencji państwa w te prawa oraz formami ochrony

prawnej zapewnianej przez państwo (I. Gil, J. Studzińska (w:) Ł. Błaszczak, J.

Studzińska (red.), Instytucje postępowania cywilnego. System Postępowania

Cywilnego. Tom 1, Warszawa 2025, rozdział 19. Zasady wymiaru sprawiedliwości)

Odnosząc powyższe uwagi interpretacyjne do sytuacji, w jakiej znajduje się

ubezpieczony (ur.……. 1951 r.), który skorzystał z przysługującego mu uprawnienia

i przeszedł na wcześniejszą emeryturę od 7 lutego 2008 r., organ rentowy przyznał

ubezpieczonemu prawo do emerytury z powszechnego wieku emerytalnego od 7

marca 2017 r. do obliczenia wysokości świadczenia w zaskarżonej decyzji, organ

rentowy zastosował art. 25 ust. 1b emerytalnej. Sądy obu instancji nie zastosowały

tego przepisu, uwzględniając standard konstytucyjny zapoczątkowany wyrokiem

Trybunału Konstytucyjnego P 20/16 i kontynuowany w wyroku SK 140/24

przyjmując, iż w momencie złożenia wniosku o wcześniejszą emeryturę

I USK 978/26

11

ubezpieczony nie mógł przewidzieć, że decyzja ta wpłynie na wysokość jego

świadczenia emerytalnego po osiągnięciu powszechnego wieku emerytalnego. W

świetle powyższego nie można podzielić poglądu skarżącego o naruszeniu przez

Sąd Apelacyjny przepisu art. 25 ust. 1b ustawy emerytalnej, którego zastosowanie

w niniejszej sprawie do sytuacji ubezpieczonego jest zgodne z zaprezentowaną i

jednolitą ich wykładnia przyjętą w orzecznictwie (por. także postanowienia Sądu

Najwyższego z: 23 września 2025 r., I USK 158/25, LEX nr 3915613; 22 stycznia

2026 r., I USK 742/26, LEX nr 4026184; 28 stycznia 2026 r., I USK 838/26, LEX nr

4033823).

Wobec powyższego Sąd Najwyższy na podstawie art. 3989 § 2 k.p.c.

odmówił przyjęcia skargi kasacyjnej do rozpoznania, uznając, że organ rentowy nie

wykazał istnienia powołanej przesłanki przedsądu, a o kosztach postępowania

kasacyjnego orzekając zgodnie z art. 108 § 1 k.p.c. i art. 98 § 1 i 11 k.p.c.

(J.K.)

[a.ł]