SN odrzucił wniosek prokuratora o zbadanie niezawisłości sędziego SN Pawła Wojciechowskiego

Pismem z 6 listopada 2025 r. Prokurator Prokuratury Okręgowej w G. X. Y.

(dalej: Wnioskodawca) złożył wniosek o stwierdzenie braku spełnienia przez SSN

Pawła Wojciechowskiego wymogów niezawisłości i bezstronności w postępowaniu

toczącym się przed Sądem Najwyższym w sprawie o sygn. akt II ZIZ 15/25 –

dotyczącym zażalenia Prokuratury Okręgowej w G. na uchwałę Sądu Najwyższego

z 15 kwietnia 2025 r. (I ZI 2/25), odmawiającą wyrażenia zgody na pociągnięcie od

odpowiedzialności karnej X.1 Y.1 - asesor Prokuratury Rejonowej […] w S. w

sprawie o sygn. […]. Jako podstawę prawną wniosku wskazano art. 29 § 5 u.SN.

I ZB 82/25

2

W uzasadnieniu wniosku Wnioskodawca wskazał, że SSN Paweł

Wojciechowski został powołany na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na

podstawie rekomendacji Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie

określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018, poz.3) i

tym samym nie daje on gwarancji zachowania standardów niezawisłości i

bezstronności. Wnioskodawca przywołał w tym kontekście uchwałę trzech

połączonych Izb Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r. (sygn. akt BSA I-4110-

1/20), wyrok Europejskiego Trybunału Praw Człowieka z 3 lutego 2022 r. w sprawie

Advance Pharma przeciwko Polsce (skarga numer 1269/20) oraz uchwałę Sądu

Najwyższego z 2 czerwca 2022 r. (sygn. akt I KZP 2/22).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek złożony w trybie art. 29 § 5 u.SN o zbadanie spełnienia wymogów

niezawisłości i bezstronności przez SSN Pawła Wojciechowskiego w sprawie

toczącej się przed Sądem Najwyższym pod sygn. akt II ZIZ 15/25, zasługuje na

odrzucenie.

Zgodnie z art. 29 § 5 u.SN, dopuszczalne jest badanie spełnienia przez

sędziego Sądu Najwyższego lub sędziego delegowanego do pełnienia czynności

sędziowskich w Sądzie Najwyższym wymogów niezawisłości i bezstronności z

uwzględnieniem okoliczności towarzyszących jego powołaniu i jego postępowania

po powołaniu, na wniosek uprawnionego, o którym mowa w § 7, jeżeli w

okolicznościach danej sprawy może to doprowadzić do naruszenia standardu

niezawisłości lub bezstronności, mającego wpływ na wynik sprawy z

uwzględnieniem okoliczności dotyczących uprawnionego oraz charakteru sprawy.

Wniosek powinien czynić zadość wymaganiom przewidzianym dla pisma

procesowego, a ponadto zawierać: 1) żądanie stwierdzenia, że w danej sprawie

zachodzą przesłanki, o których mowa w § 5; 2) przytoczenie okoliczności

uzasadniających żądanie wraz z dowodami na ich poparcie (art. 29 § 9 u.SN).

Wniosek niespełniający wymagań, o których mowa w § 9, podlega odrzuceniu bez

wezwania do usunięcia braków formalnych. Odrzuceniu podlega również wniosek

I ZB 82/25

3

złożony po upływie terminu albo z innych przyczyn niedopuszczalny (art. 29 § 10

u.SN).

W dotychczasowym orzecznictwie Sądu Najwyższego wielokrotnie

podnoszono, że skoro w założeniu ustawodawcy wniosek, o którym mowa w art. 29

§ 5 u.SN, ma zmierzać do stwierdzenia niespełnienia przez sędziego Sądu

Najwyższego wymogów (naruszenia standardu) niezawisłości i bezstronności w

konkretnej sprawie, nie będzie wystarczające przytoczenie okoliczności

towarzyszących powołaniu danego sędziego Sądu Najwyższego (w tym

ewentualnych wadliwości procedury nominacyjnej) i jego postępowania po

powołaniu, które mogą wywoływać uzasadnione wątpliwości co do spełnienia

przezeń wymagań niezawisłości i bezstronności, ale konieczne jest także

wskazanie okoliczności świadczących o tym, że deficyt ten może oddziaływać na

wynik konkretnej sprawy, z uwzględnieniem okoliczności dotyczących

uprawnionego oraz charakteru sprawy (np. postanowienie Sądu Najwyższego z 15

listopada 2022 r., III CB 5/22). Co więcej, za okoliczności towarzyszące powołaniu

sędziego na tle art. 29 § 5 u.SN nie mogą być uznane okoliczności o charakterze

generalnym, odwołujące się do systemowych rozwiązań procesu powoływania

sędziów (a zatem w istocie okoliczności dotyczące sposobu ich powołania), ale

wyłącznie indywidualne okoliczności powołania, dotyczące konkretnego sędziego

objętego wnioskiem o przeprowadzenie tzw. testu niezawisłości i bezstronności.

Prowadzi to do konkluzji, że podważenie niezawisłości lub bezstronności sędziego

nie może opierać się np. jedynie na stwierdzeniu, że sędzia został powołany na

wniosek KRS ukształtowanej przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie

ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Przywoływanie wyłącznie tej okoliczności we wniosku będzie stanowić naruszenie

normy z art. 29 § 4 u.SN. Konieczne jest zatem powołanie jeszcze innych,

dodatkowych okoliczności (postanowienie Sądu Najwyższego z 23 lutego 2023 r., I

ZB 44/22).

Należy również podkreślić, że to na podmiocie składającym wniosek o

stwierdzenie standardów niezawisłości i bezstronności ciąży obowiązek

obiektywnego wykazania, że istnieją uzasadnione wątpliwości co wskazanych

przymiotów sędziego. Takie okoliczności nie mogą mieć charakteru abstrakcyjnego

I ZB 82/25

4

lub ograniczać się wyłącznie do subiektywnego przeświadczenia podmiotu

składającego wniosek, że istnieją dowody świadczące o braku niezawisłości i

bezstronności sędziego. Niedopuszczalne jest również wyprowadzanie wniosków,

które byłyby sprzeczne z zasadami logicznego myślenia oraz doświadczeniem

życiowym. Konieczne jest zatem wskazanie takich twierdzeń i dowodów, z których

można realnie i obiektywnie wyprowadzić zastrzeżenia podniesione we wniosku.

W niniejszej sprawie Wnioskodawca nie spełnił wymogu, o którym mowa w

art. 29 § 9 u.SN w zw. z art. 29 § 5 u.SN. Jego wniosek ma w charakter

hipotetyczny i abstrakcyjny oraz odnosi się wyłącznie do zastrzeżeń związanych z

rekomendowaniem sędziów Sądu Najwyższego przez Krajową Radę Sądownictwa,

ukształtowaną przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o

Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw. Nie przedstawiono w

nim żadnych okoliczności ani nie przytoczono konkretnych zdarzeń, z których

wynikałoby, że postępowanie SSN Pawła Wojciechowskiego naruszałoby

standardy niezawisłości czy bezstronności, nie tylko w sprawie o sygn. akt II ZIZ

15/25, ale i w żadnej innej.

Przyjmuje się, że okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego Sądu

Najwyższego nie mogą stanowić wyłącznej podstawy do podważenia orzeczenia

wydanego z udziałem tego sędziego lub kwestionowania jego niezawisłości i

bezstronności (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 15 kwietnia 2025 r., III CB

22/25). W stosunku do sędziów obowiązuje ponadto konstytucyjna gwarancja

nieusuwalności i niezależności. Jak słusznie wskazał Sąd Najwyższy w

postanowieniu z 19 lutego 2025 r. (I ZB 1/25), w procesie powoływania sędziów w

Polsce Krajowa Rada Sądownictwa pełni rolę ekspercką. Funkcja ta kończy się

zatem na nominacji i nie rozciąga się na powołanie na urząd sędziowski. W świetle

Konstytucji RP, rola Krajowej Rady Sądownictwa w procesie powoływania sędziów

nie jest równa roli Prezydenta RP. To on powołuje wskazaną osobę na urząd

sędziego, dokonując tego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa, ale wniosek ten

może nie zostać uwzględniony. Oparcie wniosku o stwierdzenie braku spełnienia

przez sędziego wymogów niezawisłości i bezstronności jedynie na takich właśnie

okolicznościach, dotyczących zgodności z prawem powołania sędziego lub

wynikającego z tego powołania uprawnienia do wykonywania zadań z zakresu

I ZB 82/25

5

wymiaru sprawiedliwości zostało uznane z mocy prawa za niedopuszczalne (art. 29

§ 3 u.SN).

Biorąc pod uwagę powyższe, należy przyjąć, że Wnioskodawca nie wypełnił

wynikającego z art. 29 § 5 u.SN obowiązku przedstawienia okoliczności

postępowania sędziego – już po jego powołaniu – w kontekście charakteru tej

konkretnej sprawy i okoliczności dotyczących uprawnionego do złożenia wniosku.

Wniosek zawiera zatem braki konstrukcyjne, przemawiające za koniecznością jego

odrzucenia z przyczyn formalnych.

Biorąc powyższe pod uwagę, Sąd Najwyższy na podstawie art. 29 § 10 u.SN

w zw. z art. 29 § 9 u.SN orzekł jak w sentencji.

[M. T.]

[r.g.]

Krzysztof Wiak