Sąd Najwyższy odmówił przyjęcia wniosku o uchylenie immunitetu sędzi rejonowej

W dniu 7 maja 2026 r. do Sądu Najwyższego wpłynął wniosek M.T. z dnia 9

lutego 2026 r. o zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędzi Sądu

Rejonowego w [...] X. Y.

Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2026 r., sygn. akt I ZI 36/26, wezwano

wnioskodawczynię do uzupełnienia braków formalnych wniosku o wyrażenie zgody

na pociągnięcie sędzi do odpowiedzialności karnej, poprzez sporządzenie i

podpisanie wniosku przez adwokata bądź radcę prawnego oraz przesłania odpisu

I ZI 36/26

2

aktu oskarżenia wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma

być uchylony, pouczając, iż wskazany brak formalny powinien być uzupełniony w

terminie 7 dni od otrzymania zarządzenia, pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.

Pismem z dnia 10 sierpnia 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego) w

odpowiedzi na powyższe zarządzenie M.T. wniosła o ustanowienie pełnomocnika z

urzędu.

Zgodnie z art. 80 § 2c u.s.p. sąd dyscyplinarny wydaje uchwałę zezwalającą

na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli zachodzi dostatecznie

uzasadnione podejrzenie popełnienia przez niego przestępstwa. Jak wielokrotnie

podkreślano w orzecznictwie Sądu Najwyższego, dostatecznie uzasadnione

podejrzenie dotyczy zarówno popełnienia samego czynu, znamion tego czynu

określonych przez odpowiedni przepis ustawy karnej, jak i innych warunków

wskazanych w ustawie, a odnoszących się w szczególności do strony podmiotowej i

stopnia społecznej szkodliwości czynu (zob. w szczególności uchwały Sądu

Najwyższego z 5 lipca 2006 r., SNO 32/06, Lex nr 470200; z 16 września 2008 r,

SNO 68/08, Lex nr 491427; z 27 stycznia 2009, SNO 95/08, Lex nr 737393; z 30

listopada 2020 roku, II DO 98/20, Lex nr 3092558).

Za trafny należy uznać także pogląd, z treści którego wynika, iż dostatecznie

uzasadnione podejrzenie popełnienia przestępstwa, to pewien stan, w którym - w

oparciu o zgromadzone dowody - można stwierdzić, że podejrzenie to jest

przekonujące, słuszne i nie budzące wątpliwości, a innymi słowy, że wersja wydarzeń

zaprezentowana we wniosku o wyrażenie zezwolenia na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej jest w wystarczającym (dostatecznym) stopniu

uprawdopodobniona (zob. uchwałę Sądu Najwyższego z 26 lutego 2018 r., SNO

54/17, LEX nr 2511522).

Jak wynika z części motywacyjnej wniosku o uchylenie immunitetu formalnego

objęta wnioskiem sędzia miała dopuścić się przestępstw „z art. 212 1 k.k. i 216 k.k.”.

Analiza wywiedzionego wniosku o uchylenie immunitetu formalnego prowadzi

do uznania, iż jest on bezzasadny w stopniu oczywistym. Powyższy nie zasługiwał

na uwzględnienie nie tyle z uwagi na brak dostatecznego uprawdopodobnienia

popełnienia przez sędzię czynów wypełniających znamiona przestępstwa

I ZI 36/26

3

określonych w art. 212 § 1 k.k. i 216 § 1 k.k., co niewykazania takowej okoliczności

w jakimkolwiek wręcz stopniu.

Zaznaczenia wymaga, iż w postępowaniu delibacyjnym sąd dyscyplinarny

orzeka zasadniczo na podstawie wniosku i dowodów załączonych przez

wnioskodawcę, bowiem to „rzeczą oskarżyciela, a nie sądu jest formułowanie oraz

wykazywanie przesłanek uzasadniających zezwolenie na pociągnięcie sędziego do

odpowiedzialności karnej, toteż oskarżyciela – a nie sąd dyscyplinarny – obciąża

powinność gromadzenia i prowadzenia wszystkich niezbędnych w sprawie dowodów,

uzasadniających w pełni podejrzenie popełnienia przez sędziego przestępstwa” (zob.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 12 czerwca 2003 roku, SNO 29/03, Lex nr

470220; uchwała SN z dnia 24 października 2014 roku, SNO 43/14, Lex nr 1544217).

Obowiązek przedłożenia materiału dowodowego przemawiającego za

zasadnością wniosku należy tym samym do wnioskodawcy, a wyjątkiem od tej

zasady jest jedynie sytuacja, w której nie posiada on realnych możliwości uzyskania

materiału dowodowego, a zdolnością tą dysponuje wyłącznie sąd dyscyplinarny.

Wnioskodawca, chcąc ewentualnie przeprowadzić określone dowody w

postępowaniu immunitetowym inicjowanym przez oskarżyciela subsydiarnego lub

prywatnego, winien załączyć do akt sprawy (wniosku) ich kopie, które jako strona

postępowania karnego bądź cywilnego ma prawo bez przeszkód pozyskać.

Wniosek jest zatem bezzasadny w stopniu oczywistym wówczas, gdy nie

dołączono do niego żadnych dowodów lub wówczas, gdy przedłożone dowody nie

wykazują żadnego widocznego związku z treścią zarzutu formułowanego wobec

objętego wnioskiem sędziego, a który wnioskodawca chce zarzucić po uchyleniu mu

immunitetu.

Mając na uwadze nieprzedstawienie przez wnioskodawcę jakichkolwiek

dowodów uprawdopodabniających popełnienie przez objętą wnioskiem sędzię

wskazywanego we wniosku przestępstwa, a nadto stwierdzony po lekturze wniosku

brak jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu formalnego, Sąd Najwyższy

odmówił przyjęcia wniosku o wyrażenia zgody na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej wskazanej sędzi. Weryfikacja merytorycznej argumentacji wniosku -

poczyniona przez pryzmat przesłanek określonych w art. 80 § 2c u.s.p. - prowadzi

I ZI 36/26

4

bowiem do stwierdzenia braku jakichkolwiek podstaw do uchylenia immunitetu

formalnego i uznania wniosku za bezzasadny w stopniu oczywistym.

Zważając, iż braki formalne wniosku nie zostały usunięte, fakt uprzedniego

wezwania do powyższych uzupełnienia nie stoi na przeszkodzie uznania wniosku za

oczywiście bezzasadny i odmowy jego przyjęcia z tej przyczyny.

Z powyższych względów rozstrzygnięto, jak na wstępie.

[J.J.]

[r.g.]