SN nie przyjął wniosku o uchylenie immunitetu sędziego. Braki nie zostały uzupełnione

M. P. wnioskiem wniesionym za pośrednictwem platformy […] z dnia 12

czerwca 2026 r. (pierwotnie skierowanym do Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego

przy Sądzie Apelacyjnym w […] wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego X.Y. za czyn z art. 271 § 1

k.k.

Pełniący obowiązki Przewodniczącego I Wydziału Izby Odpowiedzialności

Zawodowej Sądu Najwyższego – Przewodniczący II Wydziału tej Izby

zarządzeniem z dnia 15 czerwca 2026 r., wezwał wnioskodawcę do uzupełnienia

braków formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez

adwokata lub radcę prawnego oraz do przesłania odpisy aktu oskarżenia

wniesionego do sądu wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony -

w terminie 7 dni od daty wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.

Przesyłka pocztowa została osobiście odebrana przez wnioskodawcę w dniu

26 czerwca 2026 r. Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie

uzupełnił braków formalnych wniosku.

I ZI 53/26

2

Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które

zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do

odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego.

Wobec tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a

§ 1 pkt 2 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje

uprawnienie do wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie

sędziego oraz prokuratora do odpowiedzialności karnej.

Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie

sędziego do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien

być sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego

pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o

zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada

warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania

Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze

zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie

nastręcza problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia

obowiązek zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego

postępowanie immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-

radcowskiego, określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do

sporządzenia i podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim

podmioty te muszą występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność

dyscyplinarna sędziów, Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja,

pojawiająca się na przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie

odpowiedniej jakości pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi

wnioskami składanymi przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski,

Komentarz do art. 80 - Prawo o ustroju sądów powszechnych, teza 11).

Zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego

ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że

postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy

wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status

I ZI 53/26

3

podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść

art. 13 k.p.k., jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku.

Z dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Rejonowego X.Y. nie

wynika, aby akt oskarżenia przeciwko sędziemu został wniesiony do sądu. Wobec

powyższego, nie można uznać, aby w niniejszej sprawie M. P. posiadał status

subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego.

M. P. wezwany w niniejszej sprawie do złożenia odpisu aktu oskarżenia, jak

również sporządzenia i podpisania pisma objętego przymusem adwokacko-

radcowskim zobowiązania tego nie zrealizował, co stanowi przeszkodę do

rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu.

Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o

zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w

piśmie.

Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie.

[P.V.]

[r.g.]