SN nie przyjął wniosku o immunitet sędziego, bo wnioskodawca nie uzupełnił braków

R.W. pismem z dnia 26 sierpnia 2026 r. wniósł o zezwolenie na pociągnięcie

do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] – X. Y. za czyn z art.

231 § 1 k.k. w zb. z art. 271 § 1 k.k.

Prezes Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu Najwyższego zarządzeniem

z dnia 14 września 2026 r., wezwała wnioskodawcę do uzupełnienia braków

formalnych pisma w postaci sporządzenia i podpisania wniosku przez adwokata lub

radcę prawnego oraz do przesłania odpisu aktu oskarżenia wniesionego do sądu

wskazującego sprawę, w której immunitet ma być uchylony - w terminie 7 dni od daty

wezwania pod rygorem odmowy przyjęcia wniosku.

Przesyłka pocztowa została odebrana przez E.W. w dniu 21 września 2026 r.

Do dnia posiedzenia Sądu Najwyższego, wnioskodawca nie uzupełnił braków

formalnych wniosku.

I ZI 76/26

2

Kwestę immunitetu sędziowskiego regulują przepisy art. 80 § 1 u.s.p., które

zastrzegają, że sędzia nie może być zatrzymany ani pociągnięty do

odpowiedzialności karnej bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego. Wobec

tego, Sądowi Najwyższemu jako sądowi właściwemu na podstawie art. 27a § 1 pkt 2

ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym przysługuje uprawnienie do

wstępnej kontroli wniosku o wyrażenie zgody na pociągnięcie sędziego oraz

prokuratora do odpowiedzialności karnej.

Zgodnie z art. 80 § 2a u.s.p., wniosek o zezwolenie na pociągnięcie sędziego

do odpowiedzialności karnej, jeżeli nie pochodzi od prokuratora, powinien być

sporządzony i podpisany przez adwokata albo radcę prawnego będącego

pełnomocnikiem, natomiast art. 80 § 2b u.s.p. wskazuje, że jeżeli wniosek o

zezwolenie na pociągnięcie sędziego do odpowiedzialności karnej nie odpowiada

warunkom formalnym pisma procesowego określonym w Kodeksie Postępowania

Karnego lub jest oczywiście bezzasadny, prezes sądu dyscyplinarnego, w drodze

zarządzenia, odmawia jego przyjęcia. Brzmienie powołanego przepisu nie nastręcza

problemów interpretacyjnych i w sposób jednoznaczny ustanawia obowiązek

zastępstwa profesjonalisty przy złożeniu wniosku inicjującego postępowanie

immunitetowe poprzez wprowadzenie przymusu adwokacko-radcowskiego,

określając jednocześnie katalog podmiotów uprawnionych do sporządzenia i

podpisania przedmiotowego wniosku, a nadto charakter, w jakim podmioty te muszą

występować (zob. W. Kozielewicz, Odpowiedzialność dyscyplinarna sędziów,

Warszawa 2005, str. 55, 66). Wspomniana reprezentacja, pojawiająca się na

przedpolu postępowania karnego, pozwala na uzyskanie odpowiedniej jakości

pisma, stanowiąc dodatkową ochronę przed pochopnymi wnioskami składanymi

przez strony (zob. J. Gudowski, T. Ereciński, J. Iwulski, Komentarz do art. 80 - Prawo

o ustroju sądów powszechnych, teza 11).

Zgodnie z treścią art. 13 k.p.k. uzyskanie zezwolenia władzy, od którego

ustawa uzależnia ściganie, należy do oskarżyciela. Z regulacji tej wynika zatem, że

postępowanie w przedmiocie zezwolenia na pociągnięcie do odpowiedzialności

karnej może być zainicjowane, a następnie toczyć się, jedynie wówczas, gdy

wnioskujący o takie zezwolenie posiada status oskarżyciela. Określony status

podmiotu wnioskującego o uchylenie immunitetu sędziemu, zważywszy na treść art.

13 k.p.k., jest zarazem wymogiem formalnym takiego wniosku.

I ZI 76/26

3

Z dokumentów dołączonych do wniosku o wydanie zezwolenia na

pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego Sądu Okręgowego w [...] X. Y.

nie wynika, aby subsydiarny akt oskarżenia (za czyn z art. 231 § 1 k.k. w zb. z art.

271 § 1 k.k.) przeciwko wskazanemu sędziemu został wniesiony do sądu. Z

przedstawionych do akt załączników wynika jedynie, że do Sądu Rejonowego w […]

wpłynął prywatny akt oskarżenia wraz z powództwem cywilnym o zadośćuczynienie

i odszkodowanie przeciwko X. Y., zarejestrowany pod sygn. II K 1214/26 wniesiony

przez R.W. o czyny z art. 212 § 1 k.k., art. 216 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 11 § 2 k.k.

Wobec powyższego, nie można uznać, aby w niniejszej sprawie R.W. posiadał status

subsydiarnego oskarżyciela posiłkowego.

Ponadto, R.W. wezwany w niniejszej sprawie do złożenia odpisu aktu

oskarżenia, jak również sporządzenia i podpisania pisma objętego przymusem

adwokacko-radcowskim zobowiązania tego nie zrealizował, co stanowi przeszkodę

do rozpoznania sprawy, uniemożliwiającą nadanie jej biegu.

Mając powyższe na uwadze, należało odmówić przyjęcia wniosku o

zezwolenie na pociągnięcie do odpowiedzialności karnej sędziego wskazanego w

piśmie.

Wobec powyższego należało zarządzić, jak na wstępie.

2. Odpis niniejszego zarządzenia doręczyć:

1. wnioskodawcy R.W.,

2. sędziemu Sądu Okręgowego w [...] – X. Y.,

wraz z pouczeniem, że na zarządzenie to przysługuje zażalenie do Sądu

Najwyższego - Izba Odpowiedzialności Zawodowej w terminie zawitym 7 dni od dnia

jego doręczenia.

[J.J.]

[r.g.]