Sąd najwyższy

Pismem z dnia 2 lipca 2026 r. X. Y. - prokurator Prokuratury Rejonowej w [...]

wniósł o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od rozpoznania sprawy o sygn. I ZSK

6/24, której przedmiotem jest wniosek Zastępcy Rzecznika Dyscyplinarnego dla […]

z dnia 17 lipca 2024 r., sygn. […], o rozpoznanie sprawy dyscyplinarnej

I ZO 109/26

2

prokuratora. We wniosku obwiniony prokurator wskazał na występowanie

okoliczności wywołującej uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności SSN Marii

Szczepaniec w postaci powołania na stanowisko sędziego Sądu Najwyższego na

wniosek Krajowej Rady Sądownictwa ukształtowanej w trybie określonym

przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie

Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw, co z kolei prowadzi nie tylko do

naruszenia art. 45 ust. 1 Konstytucji oraz art. 6 ust. 1 EKPC w postaci prawa strony

postępowania do rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd

ustanowiony ustawą, ale także do uznania, że sąd z jego udziałem jest nienależycie

obsadzony w rozumieniu art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.

Jednocześnie X. Y., w razie nieuwzględnienia wniosku o wyłączenie, wniósł

o zbadanie wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marii Szczepaniec przy

uwzględnieniu okoliczności towarzyszących jej powołaniu i jej postępowania po

powołaniu, a także z uwzględnieniem okoliczności dotyczących osoby obwinionego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji wyłączenia

sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego obserwatora

zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze społecznym mogą

budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego.

Za uwzględnieniem wniosku przemawia okoliczność, do której odwołano się

we wniosku o wyłączenie SSN Marii Szczepaniec, dotycząca sposobu powołania

tej sędzi Sądu Najwyższego na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa

ukształtowanej w trybie określonym przepisami ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o

zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz niektórych innych ustaw.

Należy mieć na uwadze, że brak uwzględnienia tego wniosku, a w

konsekwencji orzekanie przez Sąd Najwyższy z udziałem SSN Marii Szczepaniec,

prowadziłoby do zaistnienia uchybienia, o którym mowa w art. 439 § 1 pkt 2 k.p.k.,

z uwagi na nienależytą obsadę sądu, który nie stanowiłby sądu ustanowionego

ustawą w rozumieniu art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i

I ZO 109/26

3

podstawowych wolności (zob. w tym przedmiocie przede wszystkim: uchwała

połączonych Izb Sądu Najwyższego z dnia 23 stycznia 2020 r., BSA-I-4110-1/20,

OSNK 2020, z. 2, poz. 7; uchwała składu siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z

dnia 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, OSNK 2022, z. 6, poz. 22; wyrok ETPCz z dnia

22 lipca 2021 r., Reczkowicz p. Polsce, skarga 43447/19; wyrok ETPCz z dnia 8

listopada 2021 r., Dolińska-Ficek i Ozimek p. Polsce, skargi nr 49868/19 i

57511/19, wyrok ETPCz z dnia 23 listopada 2023 r., Wałęsa p. Polsce, skarga nr

50849/21).

Z uwagi na wyłączenie SSN Marii Szczepaniec od udziału w rozpoznaniu

sprawy o sygn. I ZSK 6/24, wniosek ewentualny X. Y. stał się całkowicie

bezprzedmiotowy.

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak wyżej.

[r.g.]