Sąd najwyższy

W dniu 2 lipca 2026 r. SSN Barbara Skoczkowska złożyła żądanie

wyłączenia w trybie art. 42 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 § 1 k.p.k. od udziału w sprawie

o sygn. akt I ZZP 1/26 dotyczącej zagadnienia prawnego zadanego przez Sąd

Rejonowy w S. II Wydział Karny w sprawie o sygn. akt II Kp …: „Czy właściwym

Sądem do rozpoznania zażalenia na zatrzymanie sędziego bez zezwolenia

właściwego sądu dyscyplinarnego tj. na gorącym uczynku dokonanego w trybie art.

80 § 1 ustawy prawo o ustroju sądów powszechnych będzie Sąd Rejonowy

właściwy dla miejsca zatrzymania sędziego (art. 246 § 1 i 2 k.p.k.) czy też zgodnie

z art 110 § 1, 2 i 2a w zw. z art. 80 ustawy o ustroju sądów powszechnych oraz art.

181 Konstytucji Sąd Najwyższy - Izba Odpowiedzialności Zawodowej, a w wypadku

stwierdzenia, iż właściwym do rozpoznania jest Sąd Rejonowy miejsca zatrzymania

czy Sąd ten jest uprawniony do oceny czy zaszły przesłanki umożliwiające

I ZO 111/26

2

zatrzymanie sędziego bez zezwolenia właściwego sądu dyscyplinarnego (art 80 § 1

u.s.p.)?"

SSN Barbara Skoczkowska wskazała, że ww. pytanie prawne Sądu

Rejonowego w S. zostało zadane na kanwie sprawy o sygn. akt I ZI 66/25, w której

wydała w dniu 6 listopada 2025 r. uchwałę zezwalającą na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej sędzi Sądu Okręgowego w [...] X. Y., która to sędzia

została zatrzymana w dniu 5 listopada 2025 r., zaś Sąd uznał, że zatrzymanie to

było dokonane na gorącym uczynku w trybie art. 80 § 2da u.s.p. SSN Barbara

Skoczkowska wskazała nadto, że na posiedzeniu w dniu 6 listopada 2025 r. był

wielokrotnie poruszany temat zasadności i podstawy prawnej zatrzymania, który to

temat jest przedmiotem ww. pytania prawnego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek zasługuje na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. Dla stwierdzenia podstawy wyłączenia sędziego,

wymagane jest zatem istnienie określonej kategorii okoliczności, która, jeżeli

zestawić ją z przedmiotem rozstrzygnięcia w określonej sprawie, prowadzi do

wniosku o uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego, mającego ją

rozstrzygnąć. Oznacza to, że pomiędzy podnoszonymi okolicznościami, które

powinny mieć charakter rzeczywisty i obiektywny, a rozstrzygnięciem konkretnej

sprawy musi zachodzić związek funkcjonalny, pozwalający na możliwość

wyprowadzenia z nich wniosku o istnieniu uzasadnionej wątpliwości co do braku

bezstronności w rozstrzygnięciu tej sprawy. Uzasadniona wątpliwość co do

bezstronności, w rozumieniu art. 41 § 1 k.p.k. zachodzi zatem zawsze in concreto,

a nie in abstracto. Nie może zatem stanowić jedynie subiektywnego przekonania

określonej osoby, lecz winna być konkretna, realna, obiektywna i poddająca się

zewnętrznej weryfikacji (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 11 stycznia 2012

r., III KK 214/11). Wymóg bezstronności sędziego należy rozumieć zarówno w

aspekcie braku przejawów subiektywnej stronniczości sędziego lub jego osobistych

uprzedzeń, jak i konieczności obiektywnej bezstronności sądu, który winien dawać

I ZO 111/26

3

wystarczające gwarancje, by wykluczyć wszelkie uprawnione wątpliwości w tej

mierze (zob. postanowienie Sądu Najwyższego z 17 stycznia 2018 r., III KK 244/17).

Mając na uwadze powyższe motywy prawne oraz treść przedmiotowego

żądania, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

A.W.

[r.g.]