Sędzia SN, który jako obrońca sędziów kwestionował bezstronność sędziego Siwka, wyłączony od sprawy

W dniu 2 marca 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej Sądu

Najwyższego wpłynął wniosek X. Y. – prokuratora Prokuratury Okręgowej w

[…], złożony na podstawie art. 29 § 6 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym o zbadanie spełnienia, w sprawie o sygn. akt II ZIZ 12/24, przez

SSN Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności. Sprawa ta została

zarejestrowana pod sygn. akt I ZB 28/25.

I ZO 128/25

2

Zgodnie z zarządzeniem Pierwszego Prezesa Sądu Najwyższego z dnia

13 marca 2025 r. przeprowadzono losowanie składu orzekającego do

rozpoznania wniosku o zbadanie spełniania przez sędziego Sądu Najwyższego

Marka Siwka wymogów niezawisłości i bezstronności, a w drodze losowania

ukształtował się następujący skład orzekający: SSN Jarosław Matras

(przewodniczący); SSN Stanisław Stankiewicz; SSN Małgorzata Wąsek-

Wiaderek; SSN Ryszard Witkowski (sprawozdawca) i SSN Paweł

Wojciechowski.

W dniu 4 grudnia 2025 r. do Izby Odpowiedzialności Zawodowej

wpłynęło złożone przez SSN Jarosława Matrasa – żądanie wyłączenia go, na

podstawie art. 41 § 1 k.p.k. w zw. z art. 42 § 1 k.p.k., od udziału w

rozpoznawaniu sprawy o sygn. I ZB 28/25. Uzasadniając swój wniosek sędzia

wskazał, że został wylosowany do składu mającego rozpoznać wniosek o

zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności SSN Marka

Siwka w stosunku, do którego w innych sprawach, toczących się lub

zakończonych w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej, występując w

charakterze obrońcy sędziów, a w których orzekać miał lub ma SSN Marek

Siwek – złożył wnioski w trybie art. 29 § 5 ustawy o Sądzie Najwyższym.

Zdaniem SSN Jarosława Matrasa żądanie wyłączenia jest oczywiste, albowiem

w takim układzie procesowym nie może on brać udziału w rozpoznaniu sygn. I

ZB 28/25, gdyż we składanych przez siebie wnioskach wskazuje na takie

okoliczności, które uzasadniają zastrzeżenia co do bezstronności i

niezawisłości SSN Marka Siwka.

Sąd Najwyższy zważył co następuje:

Żądanie sędziego SN Jarosława Matrasa o jego wyłączenie od udziału w

sprawie jest zasadne.

I ZO 128/25

3

Zgodnie z art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do

jego bezstronności w danej sprawie. O potrzebie zastosowania instytucji

wyłączenia sędziego decyduje między innymi ocena, czy dla postronnego

obserwatora zachodzą w realiach sprawy takie okoliczności, które w odbiorze

społecznym mogą budzić wątpliwości co do bezstronności sędziego. W

powyższym kontekście na uwadze należy mieć ugruntowane stanowisko Sądu

Najwyższego, zgodnie z którym złożenie przez sędziego żądania wyłączenia

od udziału w sprawie, wskazujące na istnienia okoliczności mogących wpłynąć

na jego bezstronność wymaganą przez prawo i uzasadniających obawę co do

możliwości obiektywnego orzekania w konkretnej sprawie, obliguje nie tylko

do wnikliwego rozważenia przedstawionych przesłanek tej inicjatywy, ale w

wypadku potwierdzenia ich rzeczywistego występowania, powinno – co do

zasady – prowadzić do uwzględnienia wniosku sędziego o wyłączenie od

udziału w rozpoznawaniu sprawy, zwłaszcza gdy w odbiorze zewnętrznym

może powstać wątpliwość co do istnienia kierunkowego nastawienia sędziego

do stron procesowych lub uczestników postępowania (por. np. postanowienie

Sądu Najwyższego z 21 maja 2020 r., II KO 18/20).

W tym przypadku niewątpliwie mamy do czynienia z opisaną wyżej

sytuacją. Okoliczności, które w żądaniu podniósł SSN Jarosław Matras

związane z występowaniem przez niego w roli obrońcy w postępowaniach

dyscyplinarnych i immunitetowych (wskazanych w piśmie z dnia 4 grudnia

2025 r.) i składanych w ich toku pism kwestionujących bezstronność i

niezawisłość sędziego Marka Siwka, które to okoliczności podlegać będą

obecnie również ocenie sądu w składzie, w którym orzekałby sędzia

wnioskodawca w niniejszej sprawie, jednoznacznie wskazują na zasadność

złożonego żądania. Udział Jarosława Matrasa w rozpoznawaniu wniosku o

I ZO 128/25

4

zbadanie niezawisłości i bezstronności sędziego Sądu Najwyższego Marka

Siwka, niewątpliwie mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość, co do jego

bezstronności w sprawie I ZB 28/25.

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w

sentencji.

[M. T.]

[r.g.]

Barbara Skoczkowska