Sąd najwyższy

W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Grzegorz Żmij na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 13/24 w

przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości i bezstronności

SSN Tomasza Demendeckiego.

Wnioskujący wskazał, że: „W mojej ocenie istnieje okoliczność tego

rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w

sprawie. Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał

Sprawiedliwości Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-

748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał

wyjaśnił, że okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane

są z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu

sędziego, które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”.

I ZO 132/26

2

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest

stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego

wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k.

Należy zaznaczyć, że końcowa ocena czy konkretna okoliczność stanowi

podstawę wyłączenia, nie należy do informującego o jej istnieniu sędziego, lecz do

weryfikującego jego oświadczenie sądu, który w trybie określonym w przepisie art.

42 k.p.k., dokonuje kontroli zasadności żądania sędziego w konkretnym układzie

faktycznym (zob. wyrok Sądu Najwyższego z 29 lutego 2016 r., SNO 82/15).

W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu

sprawy o sygn. akt I ZB 13/24 przez SSN Grzegorza Żmija, nie ma znaczenia

powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie C-

748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane

orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym

szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.

Dodatkowo, zwrócić należy uwagę, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd

Najwyższy podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita Polska nie

przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji

międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację i

funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu, w

którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie

konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na

podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym

zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob.

uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

I ZO 132/26

3

[J.J.]

[a.ł]