Sąd najwyższy

W dniu 21 lipca 2026 r. SSN Grzegorz Żmij na podstawie art. 41 § 1 k.p.k.

złożył wniosek o wyłączenie go od orzekania w sprawie o sygn. akt I ZB 5/26

w przedmiocie wniosku o zbadanie spełnienia wymogów niezawisłości

i bezstronności SSN Tomasza Demendeckiego.

Wnioskujący wskazał, że: „W mojej ocenie istnieje okoliczność tego rodzaju,

że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do mojej bezstronności w sprawie.

Na istnienie okoliczności tego rodzaju wskazał wprost Trybunał Sprawiedliwości

Unii Europejskiej w wyrokach z 16 lipca 2026 r. w sprawie C-748/23 oraz

w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Trybunał wyjaśnił, że

okoliczności te nie dotyczą wewnętrznej bezstronności, lecz związane są

z postrzeganiem sędziów. Chodzi o okoliczności towarzyszące powołaniu sędziego,

które dotyczą wszystkich sędziów powołanych w podobnej sytuacji”.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

I ZO 139/26

2

Wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie.

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k., sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. Podkreślenia wymaga, iż żądanie sędziego nie jest

stricte wnioskiem o jego wyłączenie, lecz oświadczeniem o podstawie jego

wyłączenia z art. 41 § 1 k.p.k.

W ocenie Sądu Najwyższego, dla możliwości udziału w rozstrzyganiu

sprawy o sygn. akt I ZB 5/26 przez SSN Grzegorza Żmija, nie ma znaczenia

powołana przez niego treść orzeczenia TSUE z dnia 16 lipca 2026 r., w sprawie C-

748/23 oraz w sprawach połączonych C-96/24, C-103/24 i C-112/24. Wskazane

orzeczenie nie jest źródłem prawa powszechnego i nie zastępuje ustawy, w tym

szczególnej regulacji dotyczącej wyłączenia sędziego z mocy prawa.

Należy podkreślić, że w dniu 3 grudnia 2025 r. Sąd Najwyższy w składzie

połączonych Izb: Izby Kontroli Nadzwyczajnej i Spraw Publicznych oraz Izby Pracy

i Ubezpieczeń Społecznych podjął uchwałę, w której wskazano, że Rzeczpospolita

Polska nie przekazała organom Unii Europejskiej lub jakiejkolwiek innej organizacji

międzynarodowej kompetencji do stanowienia norm regulujących organizację

i funkcjonowanie krajowego wymiaru sprawiedliwości, ani do określania zakresu,

w którym mogą być one stosowane. Kompetencje te przysługują wyłącznie

konstytucyjnym organom Rzeczypospolitej Polskiej i nie podlegają przekazaniu na

podstawie art. 90 ust. 1 Konstytucji RP, w konsekwencji nie znajduje w tym

zakresie zastosowania art. 91 ust. 2 i 3 w zw. z art. 87 Konstytucji RP (zob.

uchwała Sądu Najwyższego z 3 grudnia 2025 r., I NZP 7/25).

Mając na względzie powyższe, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[J.J.]

[r.g.]