Sąd Najwyższy wyłączył sędziego SN od sprawy o zgodę na ściganie sędziego

Zastępca Rzecznika Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym […]

wnioskiem z dnia 3 lipca 2026 r., sygn. […] wniósł o zezwolenie na pociągnięcie do

odpowiedzialności karnej X. Y. - sędziego Sądu Rejonowego w [...] za czyn z art.

art. 212 § 1 X. Y. Sprawę zarejestrowano w repertorium Izby Odpowiedzialności

Zawodowej Sądu Najwyższego pod sygnaturą I ZI 64/26, a sędzią sprawozdawcą

wyznaczonym do rozpoznawania sprawy został SSN Marek Dobrowolski.

I ZO 157/26

2

X. Y. pismem z dnia 7 sierpnia 2026 r. wniósł o wyłączenie Marka

Dobrowolskiego na podstawie art. 48 § 1 k.p.k. w zw. z art. 41 §1 k.p.k. oraz na

podstawie art. 42 § 2 k.p.k. od rozpoznania sprawy o zezwolenie na pociągnięcie

do odpowiedzialności karnej wskazując na wadliwą procedurę powołania SSN

Marka Dobrowolskiego na urząd sędziego Sądu Najwyższego.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Wniosek o wyłączenie SSN Marka Dobrowolskiego jest zasadny.

Zgodnie z treścią art. 41 § 1 k.p.k. sędzia ulega wyłączeniu, jeżeli istnieje

okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać wątpliwość co do jego

bezstronności w danej sprawie. W niniejszej sprawie niewątpliwie mamy do

czynienia z taką sytuacją. Sąd Najwyższy w tym składzie, w pełni podtrzymuje

argumentację zawartą w postanowieniu z dnia 13 października 2021 r., sygn. II KO

30/21 w której wyrażono pogląd, że wyłączenie sędziego na podstawie art. 41 § 1

k.p.k. winno nastąpić nie tylko w sytuacji, gdy istnieje okoliczność tego rodzaju, że

mogłaby wywołać wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie, ale

również wówczas, gdy orzekanie przez sędziego w sprawie mogłoby realnie

prowadzić do znacznie poważniejszego uchybienia, tj. naruszenia standardu z art.

6 ust. 1 Europejskiej Konwencji o Ochronie Praw Człowieka (EKPC) i uznania, że

taki skład orzekający nie stanowi niezależnego i bezstronnego sądu ustanowionego

ustawą. Wobec faktu, że szerokie uzasadnienie w tym zakresie zawarte jest w

uzasadnieniu postanowienia Sądu Najwyższego w sprawie o sygn. II KO 30/21 nie

ma potrzeby powtarzania wskazanej tam argumentacji, zwłaszcza iż została ona

także przedstawiona w postanowieniach Sądu Najwyższego, m.in. z dnia 6

września 2022 r., II KK 44/21, czy z dnia 28 września 2022 r., IV KK 333/22.

Bezspornym jest, na co wskazuje autor wniosku, że SSN Marek Dobrowolski

został powołany na urząd sędziego Sądu Najwyższego w wyniku rekomendacji

wydanej przez Krajową Radę Sądownictwa w składzie ukształtowanym ustawą z

dnia 8 grudnia 2017 r. o zmianie ustawy o Krajowej Radzie Sądownictwa oraz

niektórych innych ustaw. Wadliwość tej procedury omówiona została w uchwale

składu połączonych Izb: Cywilnej, Karnej oraz Pracy i Ubezpieczeń Społecznych

Sądu Najwyższego z 23 stycznia 2020 r., BSA I-4110-1/20 i w uchwale składu

siedmiu sędziów Sądu Najwyższego z 2 czerwca 2022 r., I KZP 2/22, ale wnika

I ZO 157/26

3

również z normatywnej treści art. 41 § 1 k.p.k., art. 45 ust. 1 Konstytucji RP, art. 6

ust. EKPC i art. 47 Karty Praw Podstawowych. Rolą powołanych przepisów jest

przecież zagwarantowanie stronie prawa do bezstronnego, niezależnego i

niezawisłego sądu, a takim jest, wyłącznie sąd ustanowiony ustawą.

W niniejszej sprawie złożenie przedmiotowego wniosku o wyłączenie

wskazuje w sposób oczywisty, że strona dostrzegła wady w procedurze powołania

na stanowisko sędziego SN Marka Dobrowolskiego, które mogą realnie prowadzić

do naruszenia standardu z art. 6 ust. 1 EKPC, gdyby sędzia ten zasiadał w składzie

rozstrzygającym sprawę. W tym kontekście zauważyć należy, że każdy polski sąd

jest związany dokonaną przez ETPC wykładnią standardu z art. 6 ust. 1 EKPC (zob.

post. SN: z 16 września 2021 r., I KZ 29/21; z 22 marca 2022 r., I KZP 13/21; z 15

września 2022 r., I KO 75/21), a to skutkuje przyjęciem, że rozstrzyganie w sprawie

przez osobę powołaną do Sądu Najwyższego na stanowisko sędziego w wadliwej

procedurze, wiąże się z prawdopodobnym naruszeniem prawa strony do

rozpoznania sprawy przez bezstronny i niezależny sąd ustanowiony ustawą w

rozumieniu art. 6 ust. 1 EKPC, ale także standardu konstytucyjnego (art. 45 ust. 1

Konstytucji RP). Takie stanowisko zostało wyrażone w wyrokach ETPCz przeciwko

Polsce: z 22 lipca 2021 r., nr 43447/19 w sprawie Reczkowicz, z 8 listopada 2021 r.,

nr 49868/19 i nr 57511/19 w sprawie Dolińska-Ficek i Ozimek oraz z 3 lutego 2022

r., nr 1469/20 w sprawie Advance Pharma sp. z o.o.

Z tych powodów kierując się koniecznością zapewnienia stronie prawa do

bezstronnego i niezależnego sądu ustanowionego ustawą (art. 6 ust. 1 EKPC)

należało wyłączyć od rozpoznania sprawy o sygn. I ZI 64/26 sędziego SN Marka

Dobrowolskiego.

Mając powyższe na uwadze, orzeczono jak na wstępie.

[J.J.]

[r.g.]