Sąd najwyższy

Pismem z dnia 17 lutego 2026 r. (data wpływu do Sądu Najwyższego)

pełnomocnik pozwanego, na podstawie art. 49 § 1 k.p.c., wniosła o wyłączenie

SSN X1. Y1. od rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZPU 6/25.

W uzasadnieniu wniosku pełnomocnik pozwanego podniosła, że SSN X1. Y1.

jest powodem w analogicznej sprawie o wynagrodzenie, toczącej się przed Sądem

Najwyższym w Izbie Odpowiedzialności Zawodowej pod sygn. akt

I ZPU 3/24, wobec czego zachodzi uzasadniona wątpliwość co do jego

bezstronności w niniejszej sprawie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje.

I ZO 20/26

2

Wniosek pełnomocnika pozwanego o wyłączenie SSN X1. Y1. od

rozpoznania sprawy prowadzonej pod sygn. akt I ZPU 6/25 nie zasługiwał na

uwzględnienie.

Zgodnie z dyspozycją art. 49 § 1 k.p.c. niezależnie od przyczyn

wymienionych w art. 48 k.p.c., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na

wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać

uzasadnioną wątpliwość co do bezstronności sędziego w danej sprawie. Z art. 50 §

1 k.p.c. wynika zaś konieczność uprawdopodobnienia przyczyny wyłączenia.

Przepis art. 49 § 1 k.p.c. określa dwie przesłanki, które umożliwiają uwzględnienie

wniosku o wyłączenie sędziego. Po pierwsze, może to nastąpić, gdy

w okolicznościach konkretnej sprawy występuje obiektywna, a więc weryfikowalna,

wątpliwość co do jego bezstronności. Po drugie, gdy wątpliwość ta ma charakter

uzasadniony. Bezstronność jest synonimem obiektywizmu, braku uprzedzeń

i neutralności wobec stron, a także niekierowania się przy rozstrzyganiu sprawy

względami, które miałyby charakter inny niż merytoryczny. Należy przy tym

podkreślić, że nie jest wystarczające subiektywne przekonanie wnioskodawcy

o braku bezstronności sędziego. Z uwagi na przyjętą przez ustawodawcę

konstrukcję tej instytucji, niezbędne jest oparcie się na obiektywnych, racjonalnych

i dających się zweryfikować okolicznościach konkretnej sprawy przemawiających

za wyłączeniem sędziego od jej rozpoznania. To na wnioskodawcy ciąży

obowiązek wykazania wystąpienia w konkretnej sprawie tych przesłanek (por. np.

postanowienie Sądu Najwyższego z dnia 10 maja 2023 r., sygn. akt II NSNc 133/23,

LEX nr 3573542).

W niniejszej sprawie wątpliwość co do bezstronności sędzi wnioskująca

wywodzi z okoliczności, że we wniesionym pozwie w sprawie o sygn. akt I ZPU

3/24 SSN X1. Y1. wystąpiła z roszczeniami opartymi na analogicznej podstawie

faktycznej i prawnej, na jakiej zostało oparte powództwo w sprawie

o sygn. akt I ZPU 6/25, o zasadności którego ma orzekać.

Okoliczność, że sędzia pozostaje stroną w innym postępowaniu dotyczącym

roszczenia o waloryzację wynagrodzenia, nie stanowi jednak sama przez się

przesłanki z art. 49 § 1 k.p.c. Sprawa o sygn. akt I ZPU 6/25, którą ma

I ZO 20/26

3

rozpoznawać SSN X1. Y1., dotyczy stosunku prawnego, w którym stroną jest inny

podmiot niż sędzia wyznaczona do rozstrzygnięcia niniejszej sprawy, a jej wynik nie

wywoła żadnych skutków prawnych wobec SSN X1. Y1. Orzeczenie to nie będzie

wiążące w postępowaniu w sprawie o sygn. akt I ZPU 3/24 – nie będzie miało

charakteru prejudycjalnego. Nie zachodzi zatem sytuacja, w której wynik niniejszej

sprawy mógłby w sposób bezpośredni oddziaływać na sytuację majątkową SSN X1.

Y1. Istnienie osobistych roszczeń majątkowych SSN X1. Y1., względnie ich brak,

nie może rzutować na liczbę ani rodzaj spraw jej przydzielonych, chyba że

sprzeciwiają się temu regulacje procesowe, co akurat w sprawie nie zachodzi.

Ponadto sama zbieżność zagadnienia prawnego będącego podstawą

roszczeń w sprawach o sygn. akt I ZPU 3/24 i I ZPU 6/25 nie jest wystarczająca do

przyjęcia uzasadnionej wątpliwości co do bezstronności sędziego. Bezstronność

sędziego oznacza brak uprzedzenia wobec stron, a nie brak ukształtowanego

stanowiska co do wykładni prawa. Sędzia, co oczywiste, ma prawo do własnych

poglądów prawnych, a zarazem spoczywa na nim obowiązek samodzielnego

interpretowania mających zastosowanie przepisów. Nie może być on więc

wyłączany tylko dlatego, że jego linia orzecznicza może okazać się niekorzystna

dla jednej ze stron. Gdyby przyjąć przeciwną koncepcję, prowadziłoby to

niechybnie do nieakceptowalnej możliwości podejmowania przez stronę czynności

zmierzających do wyznaczenia do rozpoznania sprawy sędziego, którego

stanowisko prawne stronie odpowiada, a więc swoistego „doboru sędziego pod

wynik sprawy”.

Mając powyższe na uwadze, Sąd Najwyższy postanowił jak w sentencji.

[M. T.]

[a.ł]

Tomasz Demendecki

I ZO 20/26

4