Sąd najwyższy

Prezes Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...] wnioskiem z

dnia 14 lipca 2026 r. (data nadania pisma), sygn. akt [...], sformułowanym na

podstawie art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. i art. 110 § 1 pkt 1a i § 2 u.s.p. w zw.

z art. 131 u.s.p., zwrócił się o przekazanie innemu sądowi równorzędnemu sprawy

I ZW 20/26

2

w przedmiocie zastrzeżeń złożonych w trybie art. 37 § 4 u.s.p. przez sędziego Sądu

Apelacyjnego w [...] X. Y. do uwag Prezesa Sądu Apelacyjnego w [...] w zakresie

sprawności postępowania. W uzasadnieniu formułowanego postulatu wskazano, że

w Sądzie Dyscyplinarnym przy Sądzie Apelacyjnym w [...] orzeka łącznie siedmiu

sędziów. Postanowieniem powyższego sądu dyscyplinarnego z dnia 11 maja 2026

r. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. od

rozpoznania przedmiotowej sprawy zostali wyłączeni sędziowie: A. P., K. S. i D. B.

(k. 52-54). Następnie, postanowieniem tego samego sądu dyscyplinarnego z dnia

29 czerwca 2026 r., na tej samej podstawie, od rozpoznania sprawy wyłączeni

zostali także sędziowie: T. M., D. L. i P. F. (k. 65-69).

Z uwagi na niemożność utworzenia w Sądzie Dyscyplinarnym przy Sądzie

Apelacyjnym w [...] trzyosobowego składu do wydania uchwały w przedmiocie

zastrzeżeń złożonych przez sędziego X. Y. do uwag Prezesa Sądu Apelacyjnego w

[...] (art. 37 § 5) wskazano, że zasadnym jest wystąpienie do Sądu Najwyższego -

Izby Odpowiedzialności Zawodowej o przekazanie przedmiotowej sprawy na

podstawie art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p. do rozpoznania innemu

równorzędnemu sądowi dyscyplinarnemu.

Sąd Najwyższy zważył co następuje.

Wniosek zasługiwał na uwzględnienie.

Kwestia sądu właściwego do rozpoznania sprawy dyscyplinarnej sędziego

sądu powszechnego unormowana została w art. 110 u.s.p. Zgodnie z § 1

powołanej regulacji w sprawach dyscyplinarnych sędziów orzekają: 1) w pierwszej

instancji: a) sądy dyscyplinarne przy sądach apelacyjnych w składzie trzech

sędziów; b) Sąd Najwyższy w składzie dwóch sędziów orzekających w Izbie

Odpowiedzialności Zawodowej i jednego ławnika Sądu Najwyższego w sprawach

przewinień dyscyplinarnych wyczerpujących znamiona umyślnych przestępstw

ściganych z oskarżenia publicznego lub umyślnych przestępstw skarbowych, lub

sprawach, w których Sąd Najwyższy zwrócił się z wnioskiem o rozpoznanie sprawy

dyscyplinarnej wraz z wytknięciem uchybienia, oraz sprawach, o których mowa w

art. 107 § 1 pkt 3. W § 2 wskazano natomiast, że sądy dyscyplinarne są ponadto

I ZW 20/26

3

właściwe do orzekania w sprawach, o których mowa w art. 37 § 5, art. 75 § 2 pkt 3,

art. 80 i art. 106zd. Jak wynika z § 2a wskazanego przepisu do rozpoznawania

spraw, o których mowa w art. 37 § 5 i art. 75 § 2 pkt 3, właściwy miejscowo jest sąd

dyscyplinarny, w okręgu którego pełni służbę sędzia objęty postępowaniem. Z treści

§ 3 tego przepisu wynika natomiast, że do rozpoznania spraw wymienionych w § 1

pkt 1 lit. a właściwy miejscowo jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni

służbę sędzia objęty postępowaniem. Jeżeli jednak sprawa dotyczy sędziego sądu

apelacyjnego albo sędziego sądu okręgowego, właściwy jest inny sąd

dyscyplinarny wyznaczony, na wniosek rzecznika dyscyplinarnego, przez Sąd

Najwyższy - Izbę Odpowiedzialności Zawodowej spośród sądów dyscyplinarnych

właściwych dla obszarów apelacji sąsiadujących z obszarem apelacji, w którym

znajduje się sąd, w którym pełni służbę sędzia objęty postępowaniem.

Zgodnie z art. 37 § 4 u.s.p. w przypadku stwierdzenia uchybienia w zakresie

sprawności postępowania sądowego, prezes sądu niezwłocznie, jednak nie później

niż w terminie trzydziestu dni od dnia powzięcia wiadomości o uchybieniu, może

zwrócić na nie uwagę na piśmie i żądać usunięcia skutków tego uchybienia. Sędzia

lub asesor sądowy, którego dotyczy zwrócona uwaga, może w terminie siedmiu dni

od dnia zwrócenia uwagi złożyć prezesowi sądu pisemne zastrzeżenie. Przepis art.

108 § 1 stosuje się odpowiednio. Natomiast, według § 5 powoływanego przepisu,

w przypadku złożenia zastrzeżenia prezes sądu w terminie czternastu dni od dnia

złożenia zastrzeżenia uchyla uwagę albo przekazuje sprawę do rozpoznania

sądowi dyscyplinarnemu, zawiadamiając sędziego lub asesora sądowego

o sposobie rozpatrzenia zastrzeżenia.

Niniejsza sprawa dotyczy zastrzeżenia sędziego Sądu Apelacyjnego w [...] X.

Y. w przedmiocie wytknięcia uchybienia, a zatem czynności z zakresu

wewnętrznego nadzoru administracyjnego - stwierdzenia uchybienia i zwrócenia

uwagi, dla których to spraw właściwość miejscową ustawodawca wprost określił w

uprzednio powołanym art. 110 § 2a u.s.p. Wobec tego, z mocy ustawy, właściwym

miejscowo sądem dyscyplinarnym jest sąd dyscyplinarny, w okręgu którego pełni

służbę sędzia objęty postępowaniem.

Jak wynika z informacji zawartych we wniosku, powyższa sprawa zawisła

przed właściwym rzeczowo i miejscowo Sądem Dyscyplinarnym przy Sądzie

I ZW 20/26

4

Apelacyjnym w [...] pod sygn. akt [...]. We wskazanym Sądzie orzeka łącznie

siedmiu sędziów, przy czym postanowieniem powyższego Sądu Dyscyplinarnego z

dnia 11 maja 2026 r. na podstawie art. 41 § 1 k.p.k. i art. 42 § 4 k.p.k. w zw. z art.

128 u.s.p. od rozpoznania przedmiotowej sprawy zostali wyłączeni sędziowie: A. P.,

K. S. i D. B. (k. 52-54). Następnie postanowieniem tego samego sądu

dyscyplinarnego z dnia 29 czerwca 2026 r. na tej samej podstawie od rozpoznania

sprawy wyłączeni zostali także sędziowie: T. M., D. L. i P. F. (k. 65-69). W

konsekwencji nie jest zatem możliwe rozpoznanie sprawy przez ten Sąd, gdyż z

siedmiu sędziów Sądu Dyscyplinarnego przy Sądzie Apelacyjnym w [...]

wyłączonych zostało sześciu. Oznacza to, że nie jest możliwe rozpoznanie sprawy

w sądzie rzeczowo i miejscowo właściwym, bowiem sąd dyscyplinarny orzeka w

składzie trzech sędziów (art. 110 § 1 pkt 1 lit. a u.s.p.).

W tej sytuacji, stosownie do treści art. 43 k.p.k. w zw. z art. 128 u.s.p., Sąd

Najwyższy, jako sąd wyższego rzędu, wyznaczył Sąd Dyscyplinarny przy Sądzie

Apelacyjnym w [...]1, uwzględniając możliwości komunikacyjne związane

z położeniem sądu dyscyplinarnego, któremu sprawę przekazano oraz miejscem

pełnienia służby przez uczestników niniejszego postępowania.

W tym stanie rzeczy, stosując, po myśli art. 128 u.s.p., unormowanie z art.

43 k.p.k., Sąd Najwyższy rozstrzygnął jak na wstępie.

[M. T.]

[r.g.]