Skarga klientów banku na wyrok odrzucona, szkodę wyliczyli na 677 tys. zł

II CNPP 11/23

2

Pozwem z 24 czerwca 2016 r. (data wpływu), skierowanym przeciwko Bank

S.A. w W., powodowie A.K. i T.T. wnieśli o zasądzenie od pozwanego kwot po

553,34 zł z odsetkami ustawowymi od 23 lutego 2016 r. do dnia zapłaty na rzecz

każdego z nich, łącznie kwoty 1.106.68 zł, z tytułu zwrotu kwot uiszczonych przez

nich na podstawie umowy kredytu hipotecznego waloryzowanego kursem CHF z 18

stycznia 2006 r. , zawierającej, zdaniem powodów, niedozwolone postanowienia

umowne.

Wyrokiem z 27 listopada 2017 r. Sąd Rejonowy dla Warszawy - Śródmieścia

w Warszawie oddalił to powództwo. Apelacja powodów od tego orzeczenia

została oddalona prawomocnym wyrokiem Sądu Okręgowego w Warszawie

z 21 października 2020 r.

W dniu 18 października 2022 r. powodowie wnieśli skargę o stwierdzenie

niezgodności z prawem tego wyroku.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Stosownie do art. 4241 § 1 k.p.c., można żądać stwierdzenia niezgodności

z prawem prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie

w sprawie, jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana

lub uchylenie tego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących

stronie na podstawie kodeksu nie było i nie jest możliwe.

Ocena zasadności skargi dokonywana jest przez Sąd Najwyższy

z uwzględnieniem autonomicznego pojęcia bezprawności, zgodnie z którym

orzeczeniem niezgodnym z prawem w rozumieniu art. 4241 k.p.c. jest orzeczenie

niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i nie podlegającymi różnej wykładni

przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć albo wydane w wyniku

szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania prawa, które

jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawniczej (zob. wyroki Sądu

Najwyższego: z 31 marca 2006 r., IV CNP 25/05, OSNC 2007, Nr 1, poz. 17

i z 7 lipca 2006 r., I CNP 33/06, OSNC 2007, Nr 2, poz. 35; postanowienie Sądu

Najwyższego z 26 lipca 2018 r., IV CNP 25/18 oraz wyrok Trybunału

Konstytucyjnego z 27 września 2012 r., Sk 4/11, OTK-A 2012/8/97, Dz. U. 2012,

poz. 1104 ).

II CNPP 11/23

3

W postępowaniu zainicjowanym skargą, o której mowa w art. 4241 § 1 k.p.c.,

kognicja Sądu Najwyższego nie obejmuje kontroli prawidłowości zaskarżonego

orzeczenia, odpowiadającej założeniom kontroli kasacyjnej. Rozpoznając skargę,

Sąd Najwyższy bada jedynie, czy doszło do tak rażącego i elementarnego

uchybienia w wykładni i zastosowaniu przytoczonych w skardze przepisów prawa

przez sąd powszechny, że wydanie orzeczenia określonej treści wykracza poza

sferę swobody przynależnej sądowemu stosowaniu prawa, stąd stanowi przypadek

niezgodnego z prawem sprawowania władzy publicznej przez sąd.

W konsekwencji, orzeczenie Sądu Najwyższego, uwzględniające przedmiotową

skargę, nie wzrusza zaskarżonego nią prawomocnego orzeczenia sądu

powszechnego, lecz stanowi prejudykat niezbędny do dochodzenia przez stronę od

Skarbu Państwa naprawienia wskazanej w skardze szkody wyrządzonej przez

wydanie prawomocnego orzeczenia niezgodnego z prawem.

Ze względu na nadzwyczajny charakter tego środka prawnego, jego funkcję

oraz obowiązujący, przy jej sporządzeniu i wniesieniu, przymus adwokacko

-radcowski, skarga musi spełniać wysokie wymagania formalne, które podzielić

należy na wymogi stawiane pismu procesowemu (art. 4245 § 2 k.p.c.), których

ewentualne wadliwości podlegają naprawieniu w drodze postępowania

naprawczego oraz wymogi konstrukcyjne skargi (art. 4245 § 1 k.p.c.), których braki

nie podlegają sanacji, lecz powodują obligatoryjne odrzucenie skargi na podstawie

art. 4248 § 1 k.p.c.

Stosownie do art. 4245 k.p.c., skarga powinna zawierać:

1) oznaczenie wyroku, od którego jest wniesiona, ze wskazaniem, czy jest

on zaskarżony w całości lub w części;

2) przytoczenie jej podstaw oraz ich uzasadnienie;

3) wskazanie przepisu prawa, z którym zaskarżony wyrok jest niezgodny;

4) uprawdopodobnienie wyrządzenia szkody, spowodowanej przez wydanie

wyroku, którego skarga dotyczy;

5) wykazanie, że wzruszenie zaskarżonego wyroku w drodze innych

środków prawnych nie było i nie jest możliwe, a ponadto – gdy skargę wniesiono,

II CNPP 11/23

4

stosując art. 4241 § 2 - że występuje wyjątkowy wypadek uzasadniający wniesienie

skargi;

6) wniosek o stwierdzenie niezgodności wyroku z prawem.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego ugruntowany jest pogląd, że

uprawdopodobnienie szkody polega na wskazaniu - w formie wyodrębnionego

wywodu zawartego w skardze - jej postaci i rozmiaru, czasu jej powstania, związku

przyczynowego między wystąpieniem uszczerbku a wydaniem prawomocnego

orzeczenia objętego skargą o stwierdzenie jego niezgodności z prawem.

Twierdzenie skarżących powinno być uwiarygodnione przez powołanie

i przedstawienie dowodów, jak również innych środków, nieuznawanych przez

kodeks za dowody (zob. postanowienia Sądu Najwyższego z 27 stycznia 2006 r.,

III CNP 23/05, OSNC 2006, nr 7-8, poz. 140, z 31 stycznia 2006 r., IV CNP 38/05,

OSNC 2006, nr 7-8, poz. 141; z 7 kwietnia 2009 r., II CNP 1/09, z 11 sierpnia

2005 r., III CNP 4/05, z 13 grudnia 2005 r., I CNP 28/05; z 23 lipca 2006 r.,

IV CNP 23/06).

Rozpatrywana skarga nie spełnia wymagania konstrukcyjnego określonego

w art. 4245 § 1 pkt 4 k.p.c. albowiem skarżący nie uprawdopodobnili, że przez

wydanie tego wyroku została im wyrządzona szkoda we wskazanej przez nich

w skardze kwocie 677 343,42 zł. W postępowaniu zakończonym wydaniem

zaskarżonego wyroku Sądu Okręgowego z 27 listopada 2017 r., powodowie

domagali się zasądzenia na ich rzecz kwot po 553,34 zł z odsetkami ustawowymi

od 23 lutego 2016 r. do dnia zapłaty na rzecz każdego z nich, łącznie kwoty

1 106, 68 zł. To tylko roszczenie było zatem przedmiotem rozpoznania przez Sądy

meriti obu instancji w poprzedniej sprawie. W pozwie z 24 czerwca 2016 r. sami

powodowie podnieśli zresztą, że cyt.: „roszczenie pozwu odpowiada ustawie,

a nadto jest wyważone i umiarkowane. Zakłada ono utrzymanie umowy w mocy

i uzyskiwanie przez bank zarobku. Na skutek wyeliminowania klauzul abuzywnych

(co dzieje się ex lege i ex tunc) pozwana spółka pozbawiona jest dowolności, ale

nada! zarabia (jak w każdym kredycie zgodnym z ustawą) na odsetkach, prowizjach

oraz innych opłatach”. Zawarte w skardze wywody dotyczące szkody w kwocie

677 343,42 zł. poniesionej przez powodów wskutek wydania zaskarżonego

II CNPP 11/23

5

wyroku, są zatem oderwane od przedmiotu postępowania zakończonego tym

orzeczeniem. Skarżący nie uprawdopodobnili, w szczególności, normalnego

związku przyczynowego między prawomocnym oddaleniem przez Sąd Rejonowy

powództwa o zasądzenie kwoty 1 106,68 zł, podtrzymanym następnie w wyroku

Sądu Okręgowego z 27 listopada 2017 r., a wskazywanym obecnie w skardze

uszczerbkiem majątkowym wynoszącym 677 343,42 zł. Prowadzi to do konkluzji,

że skarga jest dotknięta nieusuwalnym brakiem konstrukcyjnym, polegającym na

nieuprawdopodobnieniu przez skarżących wyrządzenia im szkody spowodowanej

przez wydanie zaskarżonego nią orzeczenia w kwocie wskazanej w skardze czyli

677 343,42 zł i stanowiącej, według twierdzeń powodów, spłaconą przez nich

przedterminowo kwotę zaciągniętego w pozwanym Banku kredytu hipotecznego.

Trzeba przy tym podnieść, że powodowie nie zostali pozbawieni - przez

wydanie wyroku Sądu drugiej instancji objętego niniejszą skargą - możliwości

zaspokojenia roszczenia o zwrot przez pozwany Bank nienależnego, ich zdaniem,

świadczenia w wysokości 677.343,42 zł w związku z nieważnością umowy kredytu,

lecz nastąpiło to w wyniku zaniechania dochodzenia przez nich tej kwoty od

pozwanego Banku w stosownym postępowaniu sądowym.

W tym stanie rzeczy, skarga podlegała odrzuceniu (art. 4248 § 1 k.p.c.).

Orzeczenie o kosztach postępowania należnych przeciwnikowi skargi, który wniósł

odpowiedź na skargę, obliczonych od ustalonej wartości przedmiotu zaskarżenia,

znajduje oparcie w art. 98 i 108 w zw. z art. 391 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art.

42412 k.p.c.

Władysław Pawlak

Grzegorz Misiurek

Agnieszka Piotrowska

(M.M.)

[a.ł]