Wrak sprzedany za 10 tys. zł. SN oddalił skargę powoda na wyrok o odszkodowanie z OC

II CNPP 13/22

2

Sąd Rejonowy Szczecin-Centrum w Szczecinie wyrokiem z 12 grudnia

2016 r. zasądził od P. spółki akcyjnej w W. na rzecz P. H. 21 566, 68 zł z ustawowymi

odsetkami od 6 września 2014 r., oddalając powództwo w pozostałej części.

Wyrokiem z 28 kwietnia 2017 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie zmienił

ww. wyrok w punktach I i III w ten sposób, że obniżył zasądzoną kwotę do

8966,68 zł wraz z ustawowymi odsetkami za opóźnienie od 6 września 2014 r.

Sąd drugiej instancji ustalił, że wskutek kolizji, która miała miejsce 19 listopada

2013 r. doszło do uszkodzenia pojazdu poszkodowanego D. K. Uszkodzeniu uległ

lewy przód i lewy bok auta. Sprawca posiadał ubezpieczenie w pozwanym zakładzie

ubezpieczeń. Ustalono również, że w toku postępowania likwidacyjnego pozwany

sporządził kosztorys na 24 733,32 zł i taką kwotę poszkodowanemu wypłacono.

Natomiast

powód

po

zawarciu

z

poszkodowanym

22 grudnia 2013 r. umowy cesji wierzytelności sporządził swój własny kosztorys na

dużo wyższą kwotę.

Poszkodowany D. K. 22 grudnia 2013 r. zbył uszkodzony pojazd na rzecz K.

P. za 10 000 zł, zaś w związku z przelewem powód zapłacił na rzecz

poszkodowanego około 7500 do 10 000 zł. Przed wystąpieniem zdarzenia

drogowego według notowań INFO-EKSPERT wartość pojazdu wynosiła 56 300 zł

brutto, zaś wartość pozostałości wraku wynosiła 22 600 zł brutto.

Sąd Okręgowy uznał, że miarodajną metodą wyliczenia szkody, którą poniósł

poszkodowany jest przyjęcie kryteriów obiektywnych. Pozwany wniósł

o przeprowadzenie dowodu z opinii biegłego, z której wynikało, że wartość pojazdu

przed uszkodzeniem wynosiła 56 300 zł, zaś wartość tak zwanych pozostałości

samochodu po uszkodzeniu – 22 600 zł. Trafnie zatem skarżący zarzucił, że

poszkodowany zbywając pozostałości za 10 000 zł, choć niewątpliwie miał do tego

prawo, nie wskazał w żaden sposób, aby nie była możliwa do osiągnięcia wyższa

kwota. Sąd dodał, że cena wynika z umowy sprzedaży, która stanowi jedynie

dokument prywatny potwierdzający, iż strony złożyły określone oświadczenia woli.

Natomiast rzeczywista wartość pojazdu w chwili uszkodzenia została ustalona

w opinii biegłego na 22 600 zł.

II CNPP 13/22

3

Sąd drugiej instancji podkreślił, że poszkodowany nie wyjaśnił, dlaczego za

taką kwotę zbył samochód i nie wskazał, aby podejmował jakiekolwiek czynności

poszukiwawcze nabywcy uszkodzonego pojazdu. Podczas swoich zeznań

oświadczył, że otrzymał od powoda w wyniku wynagrodzenia za zawarcie umowy

cesji wierzytelności swoich praw wobec ubezpieczyciela od 7500 do 10 000 zł. Stąd

porównanie różnicy wartości pozostałości wyliczonej przez biegłego z ceną uzyskaną

ze sprzedaży pozostałości pozwala na wysnucie tezy, że zawarta umowa sprzedaży,

choć niewątpliwie mieszcząca się w granicach swobodnego kontraktowania, nie

może stanowić zobiektywizowanego kryterium wartości pojazdu.

Sąd Okręgowy doszedł do wniosku, że należne powodowi odszkodowanie

powinno wynieść 8966,68 zł. Kwota ta została wyliczona w następujący sposób: od

56 300 zł, jako wartości pojazdu sprzed szkody, należało odjąć wartość pojazdu po

szkodzie wyliczoną przez biegłego, to jest 22 600 zł oraz kwotę uzyskaną przez

poszkodowanego w toku postępowania likwidacyjnego należało, czyli 24 773,32 zł.

Powód wniósł skargę, w której domagał się stwierdzenia, że wyrok Sądu

Okręgowego jest niezgodny z prawem. W podstawach skargi zarzucił naruszenie

przepisów prawa materialnego, tj. art. 363 § 1 oraz 822 § 1 k.c. przez ich błędną

wykładnię polegającą na uznaniu, że przy szkodach komunikacyjnych

z ubezpieczenia OC posiadaczy pojazdów mechanicznych sprawcy kolizji, w sytuacji

gdy poszkodowany zaniechał naprawy pojazdu, wysokość należnego mu

odszkodowania winna zostać ustalona jako różnica wartości pojazdu w stanie

nieuszkodzonym i wartości pojazdu w stanie uszkodzonym (rozliczenie jako tzw.

szkody całkowitej).

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga okazała się nieuzasadniona.

Na wstępie przypomnieć należy, że skarga o stwierdzenie niezgodności

z prawem prawomocnego orzeczenia ma wyjątkowy charakter. Zgodnie

z art. 4241 § 1 k.p.c. można żądać stwierdzenia niezgodności z prawem

prawomocnego wyroku sądu drugiej instancji kończącego postępowanie w sprawie,

jeżeli przez jego wydanie stronie została wyrządzona szkoda, a zmiana lub uchylenie

II CNPP 13/22

4

tego wyroku w drodze innych środków prawnych przysługujących stronie na

podstawie kodeksu nie było i nie jest możliwe.

Orzeczenie niezgodne z prawem, to orzeczenie niewątpliwie sprzeczne

z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej wykładni przepisami albo wydane

w wyniku szczególnie rażąco błędnej wykładni lub niewłaściwego zastosowania

prawa, które jest oczywiste i nie wymaga głębszej analizy prawnej. Tylko w takim

przypadku orzeczeniu sądu można przypisać cechy bezprawności. Wywód prawny

skarżącego powinien zawierać argumenty przekonujące o tym, że zaskarżone

orzeczenie jest niewątpliwie sprzeczne z zasadniczymi i niepodlegającymi różnej

wykładni przepisami, z ogólnie przyjętymi standardami rozstrzygnięć

(dyskrecjonalności) albo że zostało wydane w wyniku błędnej wykładni lub

niewłaściwego zastosowania prawa (zob. postanowienie SN z 8 stycznia 2026 r.,

I CNP 41/25).

W niniejszej sprawie nie zachodzi powyższy przypadek, ponieważ Sąd drugiej

instancji wydał orzeczenie, w którym odwołał się do funkcjonującej w judykaturze

i nauce prawa zasady compensatio lucri cum damno (potrącenie zysku ze stratą).

Wynikające w tym zakresie rozbieżności stały się przedmiotem rozważań Sądu

Najwyższego, który w uchwale składu siedmiu sędziów z 11 września 2024 r.,

III CZP 65/23 (OSNC 2025, nr 4, poz. 41) wyraził ostatecznie stanowisko, że jeżeli

naprawa pojazdu przez poszkodowanego stała się niemożliwa, w szczególności

w razie zbycia lub naprawienia pojazdu, nie jest uzasadnione ustalenie wysokości

odszkodowania z ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej posiadaczy pojazdów

mechanicznych jako równowartości hipotetycznych kosztów naprawy. Słusznie

zatem Sąd Okręgowy przyjął, jako podstawę ustalenia wartości szkody, różnicę

między wartością pojazdu nieuszkodzonego a ceną uzyskaną ze sprzedaży pojazdu

w stanie uszkodzonym.

Zauważyć należy, że w istocie w sprawie pojawił się inny problem, który

mógłby stanowić pole do podjęcia analizy, a mianowicie, w jakich granicach i na

jakich podstawach sądy meriti mogą – w przypadku zbycia pojazdu – oceniać, czy

cena uzyskana ze sprzedaży, współkształtująca wysokość szkody, została ustalona

w adekwatnej (rynkowej) wysokości. Jednakże zarzut skargi nie obejmował tego

II CNPP 13/22

5

zagadnienia, a w myśl art. 42410 zd. 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę

w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw.

Z tych względów Sąd Najwyższy, na podstawie art. 42411 § 1 k.p.c., oddalił

skargę i zgodnie z art. 108 § 1 i art. 98 k.p.c. rozstrzygnął o kosztach postępowania.

Marcin Łochowski

Jacek Grela

Kamil Zaradkiewicz

[S.J.]

[a.ł]