Sąd Najwyższy uchylił w części wyrok oddalający apelację banku w sprawie kredytu CHF

Wyrokiem z 21 czerwca 2022 r. Sąd Okręgowy w Warszawie: ustalił

nieważność umowy kredytu hipotecznego z 15 stycznia 2008 r., zawartej pomiędzy

Bank S.A. Oddział w Polsce (obecnie pozwany Bank [S.A.] w W. Oddział w Polsce)

a powodami B. J. i E. J. (pkt 2); zasądził od pozwanego na rzecz powodów łącznie

kwotę 36 140,94 zł i kwotę 31 747,96 CHF z ustawowymi odsetkami za opóźnienie

od 12 lutego 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 1), zaś w uwzględnieniu podniesionego

przez pozwanego zarzutu zatrzymania ustalił, że zapłata przez pozwanego

powyższych kwot nastąpi za jednoczesną zapłatą przez powodów na jego rzecz

kwoty 297 150 zł (pkt 3); oddalił powództwo w pozostałym zakresie.

Sąd pierwszej instancji ustalił m.in., że w dniu 15 stycznia 2008 r. strony

zawarły umowę o kredyt hipoteczny w kwocie 297 150 zł indeksowany kursem CHF

na zakup przez powodów lokalu mieszkalnego na rynku wtórnym. Okres

kredytowania określono na 480 miesięcy. Integralną częścią umowy był Regulamin

kredytu hipotecznego udzielanego przez Bank (dalej: „regulamin”), który stanowił, że

w przypadku kredytów indeksowanych do waluty obcej, wypłata kredytu następuje w

PLN według kursu nie niższego niż kurs kupna zgodnie z Tabelą obowiązującą w

banku-kredytodawcy w momencie wypłaty środków z kredytu, zaś raty kredytu

podlegając spłacie wyrażane będą w walucie obcej i w dniu wymagalności raty

kredytu pobierane miały być z rachunku bankowego kredytobiorców, według kursu

sprzedaży zgodnie z Tabelą obowiązującą w banku-kredytodawcy.

W dniu 15 stycznia 2008 r. powodowie podpisali oświadczenie, ze zostali

zapoznani przez pracownika banku - kredytodawcy z problematyką ryzyka zmiany

stopy procentowej oraz, że są świadomi ponoszenia ryzyka zmiany stopy

procentowej, która ma wpływ na wysokość zobowiązania względem banku-

kredytodawcy, jak również została im wyjaśniona kwestia ryzyka kursowego

w przypadku udzielenia kredytu indeksowanego do waluty obcej, a także

II CSKP 1018/24

3

oświadczyli, iż będąc w pełni świadomi ryzyka kursowego, rezygnują z możliwości

zaciągnięcia kredytu w PLN i dokonują wyboru kredytu indeksowego do waluty obcej.

Powodowie w okresie od 29 kwietnia 2010 r. do 27 marca 2020 r. w wykonaniu

umowy kredytowej z 15 stycznia 2008 r. wpłacili na rzecz banku-kredytodawcy kwotę

36 140,94 zł - z czego 33 060, 94 zł z tytułu rat kredytowych, 2880 zł tytułem składek

na ubezpieczenie kredytowanej nieruchomości oraz 200 zł tytułem opłaty za wydane

zaświadczenie - oraz kwotę 31 747,96 CHF. Pismem z 3 kwietnia 2020 r. powodowie

wezwali pozwanego do zapłaty kwoty 69 748,38 zł i 31 747,96 CHF w terminie 14

dni roboczych.

Sąd pierwszej instancji uznał postanowienia dotyczące indeksacji kwoty

kredytu, indeksacji rat kredytu, przesłanek zmiany wysokości oprocentowania

kredytu za abuzywne w rozumieniu art. 385¹ § 1 k.c. i z tej przyczyny nie wiążą

powodów-konsumentów. W związku z tym, że klauzule te dotyczą głównych

świadczeń stron, to po uznaniu braku związania powodów tymi postanowieniami

umownymi, nie jest możliwe dalsze wykonywanie spornej umowy kredytowej. Z kolei

uznanie klauzuli umownej za niewiążącą powinno wywierać skutek w postaci

przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on

w braku zastrzeżenia takiej klauzuli. Skutkuje to powstaniem roszczeń o zwrot

nienależnych świadczeń spełnionych w wykonaniu niedozwolonego postanowienia

umownego.

Apelacje wywiodły obie strony. Pozwany zaskarżył powyższy wyrok w części

uwzględniającej powództwo oraz rozstrzygającej o kosztach procesu, natomiast

powodowie w zakresie, w jakim został uwzględniony podniesiony przez pozwanego

zarzut zatrzymania i w odniesieniu do orzeczenia o kosztach procesu.

Wyrokiem z 27 czerwca 2023 r. - wydanym w składzie jednego sędziego - Sąd

Apelacyjny w Warszawie: sprostował oczywistą niedokładność w oznaczeniu

pozwanego w komparycji i sentencji wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie (pkt

1.); zmienił częściowo wyrok Sądu pierwszej instancji w ten sposób, że oddalił

powództwo o zapłatę odsetek ustawowych za opóźnienie od kwoty 36 140,94 zł i od

kwoty 31 747,96 CHF za okres od 12 lutego 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 2.); umorzył

postępowanie apelacyjne wywołane apelacją pozwanego w zakresie dotyczącym

II CSKP 1018/24

4

punktu 3 wyroku Sądu Okręgowego w Warszawie (w związku z cofnięciem apelacji

w tej części) oraz oddalił apelację pozwanego w pozostałym zakresie i w całości

apelację powodów (pkt 3.); zniósł wzajemnie miedzy stronami koszty postępowania

apelacyjnego (pkt. 4.).

Sąd odwoławczy podzielając w całości ustalenia faktyczne Sądu pierwszej

instancji uzupełnił podstawę prawną rozstrzygnięcia w ten tylko sposób, że przyjął, iż

sporna umowa kredytowa stała się nieważna w ramach konstrukcji bezskuteczności

zawieszonej, o której mowa w uzasadnieniu uchwały Sądu Najwyższego z 7 maja

2021 r., III CZP 6/21, a to wobec uzyskania statusu trwałej bezskuteczności z woli

powodów, którzy pouczeni o skutkach upadku umowy na rozprawie 7 czerwca

2022 r. podtrzymali żądanie stwierdzenia nieważności umowy oraz nie sanowali jej

spornych zapisów ani nie zaproponowali wprowadzenia do niej klauzul

umożliwiających jej dalsze obowiązywanie.

Odnosząc się do kwestii jednoosobowego składu orzekającego Sąd ad quem

wyjaśnił, że nie znalazł podstaw do zastosowania się do uchwały Sądu Najwyższego

z 26 kwietnia 2023 r., III PZP 6/22, a tym samym w ocenie Sądu drugiej instancji art.

15zzs¹ ustawy z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych (dalej: „ustawa covidowa”),

w wersji obowiązującej od 3 lipca 2021 r. nie został wyeliminowany z porządku

prawnego i Sąd Najwyższy poprzez ogłaszanie swego stanowiska jako zasady

prawnej, nie był uprawniony do takiej eliminacji ani do uznawania, że działanie

zgodne z prawem przybiera postać postępowania w warunkach nieważności (art. 379

pkt 4 a contrario k.p.c.), a ponadto stanowisko takie narusza porządek prawny w RP,

w szczególności art. 188 pkt 1 i art. 193 Konstytucji RP, gwałcąc zasady

demokratycznego państwa prawnego i kwestionując podstawy tworzenia prawa

w Polsce. Dopóki ustawodawca albo Trybunał Konstytucyjny nie uchyli lub nie

stwierdzi niezgodności z Konstytucją RP przepisów covidowych, w tym powołanego

art. 15zzs¹ ustawy covidowej, Sąd Najwyższy nie może w ramach wykładni prawa

doprowadzić do czasowej eliminacji tego przepisu, w tym poprzez uznawanie, że

jego stosowanie oznacza nieważność postępowania. Wreszcie nie sposób tego

pogodzić z treścią ustawy z dnia 9 marca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks

II CSKP 1018/24

5

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2023 r., poz. 614),

która w art. 17 z dniem 1 lipca 2023 r. nadała zmodyfikowaną treść art. 15 zzs¹ ustawy

covidowej, zapewniając jednocześnie jej trwanie w zasadniczym kształcie,

zakwestionowanym ww. uchwałą Sądu Najwyższego.

W skardze kasacyjnej pozwany zaskarżając wyrok Sądu Apelacyjnego

częściowo, a mianowicie w zakresie, w jakim została oddalona jego apelacja oraz

w odniesieniu do rozstrzygnięcia o kosztach postępowania apelacyjnego wniósł o

jego uchylenie w zaskarżonej części i zniesienie postępowania przed Sądem

Apelacyjnym w zakresie objętym nieważnością postępowania oraz o przekazanie

sprawy Sądowi Apelacyjnemu w Warszawie do ponownego rozpoznania

w zaskarżonej części, ewentualnie o uchylenie wyroku Sądu drugiej instancji

w zaskarżonej części oraz częściowo wyroku Sądu pierwszej instancji, tj. w zakresie

pkt I i IV oraz orzeczenie co do istoty sprawy przez oddalenie powództwa również

w zaskarżonej części, ewentualnie przekazanie sprawy w tym zakresie Sądowi

Okręgowemu w Warszawie do ponownego rozpoznania, ewentualnie o uchylenie

wyroku Sądu drugiej instancji w zaskarżonej części i przekazanie sprawy temu

Sądowi do ponownego rozpoznania. Zarzucił naruszenie: 1) prawa procesowego: -

skutkujące nieważnością postępowania odwoławczego, a mianowicie art. 367 § 3

k.p.c. w zw. z art. 15 zzs¹ ustawy covidowej przez rozpoznanie i rozstrzygnięcie

sprawy na skutek apelacji pozwanego w składzie jednego sędziego, w miejsce

wymaganego składu trzech sędziów - co prowadzi do nieważności postępowania

przed Sądem drugiej instancji na podstawie art. 379 pkt 4 k.p.c.; - art. 316 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 327¹ § 1 pkt 2 k.p.c. w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.; - art. 386 § 4 k.p.c. w zw.

z art. 327¹ § 1 pkt 2 k.p.c. 2) prawa materialnego, tj.: a) art. 385¹ § 1 k.p.c. w zw. z art.

4 ust. 2 dyrektywy Rady 93/13/EWG z 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych

warunków w umowach konsumenckich (dalej: „dyrektywa 93/13”); b) art. 385¹ § 1

zdanie drugie k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13; c) art. 385¹ § 1 i 2 k.c.; d) art.

385¹§ 1 k.c. i art. 385² k.c. w zw. z art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13; e) art. 69 ust. 3

ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (dalej: „pr. bank.”), art. 65 k.c.

oraz art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13; f) art. 385¹ § 2 k.c. w zw.

z art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13 oraz w zw. z motywem dwudziestym pierwszym

dyrektywy 93/13; g) art. 189 k.p.c.

II CSKP 1018/24

6

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarżący powołuje się na nieważność postępowania przed Sądem

odwoławczym z uwagi na rozpoznanie sprawy w składzie jednoosobowym (art. 379

pkt 4 k.p.c. w zw. z art. 367 § 3 k.p.c., który stanowił, że rozpoznanie sprawy

w postępowaniu apelacyjnym następuje w składzie trzech sędziów zawodowych,

przy czym postanowienia dotyczące postępowania dowodowego na posiedzeniu

niejawnym wydaje sąd w składzie jednego sędziego; przepis ten został uchylony

z dniem 28 września 2023 r. - art. 1 pkt 15 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie

ustawy - Kodeks postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów

powszechnych, ustawy - Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych

ustaw, Dz. U. poz. 1860, zaś art. 1 pkt 16 tej ustawy ustawodawca wprowadził

z dniem 28 września 2023 r. nowe regulacje dotyczące składów orzekających

w drugiej instancji w postępowaniu apelacyjnym – zob. art. 3671 k.p.c.).

Zgodnie z art. 39813 § 1 k.p.c. Sąd Najwyższy rozpoznaje skargę kasacyjną

w granicach zaskarżenia oraz w granicach podstaw, jednak w granicach zaskarżenia

bierze z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania.

Kolegialność składu orzekającego, będąca ugruntowaną zasadą

w postępowaniach odwoławczych, zapewnia wyższy standard kontroli odwoławczej,

pozwala bowiem na kształtowanie się decyzji w drodze dyskursu i ścierania

stanowisk, umacnia bezstronność, niezależność i niezawisłość orzekania oraz

zwiększa legitymację rozstrzygnięcia sądu w odbiorze społecznym, a tym samym jest

pożądana z punktu widzenia właściwej ochrony praw stron i uczestników

postępowania (zob. uchwała Sądu Najwyższego z 1 lipca 2021 r., III CZP 36/20,

OSNC 2021, nr 11, poz. 74 i powołane tam judykaty). W związku z pandemią COVID

- 19 ustawą z dnia 2 marca 2020 r. o szczególnych rozwiązaniach związanych

z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID - 19, innych chorób

zakaźnych oraz wywołanych nimi sytuacji kryzysowych, w wersji obowiązującej od 3

lipca 2021 r. (por. art. 4 ustawy z dnia 28 maja 2021 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego oraz niektórych innych ustaw, Dz. U. poz. 1090, po

uwzględnieniu art. 17 pkt 1 i art. 31 ustawy z dnia 9 marca 2023 r. ) postanowiono,

że w czasie obowiązywania stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii

II CSKP 1018/24

7

ogłoszonego z powodu COVID-19 oraz w ciągu roku od odwołania tego z nich, który

obowiązywał jako ostatni, w sprawach rozpoznawanych według przepisów k.p.c.

w pierwszej i drugiej instancji sąd rozpoznaje sprawy w składzie jednego sędziego,

z wyjątkiem spraw rozpoznawanych w składzie jednego sędziego i dwóch ławników;

prezes sądu mógł zarządzić rozpoznanie sprawy w składzie trzech sędziów, jeśli

uznał to za wskazane ze względu na szczególną zawiłość sprawy lub precedensowy

jej charakter (zob. art. 15 zzs¹ ust. 1 pkt 4, który został uchylony z dniem 28 września

2023 r. przez art. 28 pkt 2 ustawy z dnia 7 lipca 2023 r. o zmianie ustawy - Kodeks

postępowania cywilnego, ustawy - Prawo o ustroju sądów powszechnych, ustawy -

Kodeks postępowania karnego oraz niektórych innych ustaw). Na gruncie tych

przepisów w judykaturze Sądu Najwyższego wypowiedziano również pogląd, że

odstępstwo od zasady kolegialności składu sądu odwoławczego nie jest

równoznaczne z oczywistym naruszeniem art. 45 ust. 1 Konstytucji RP (zob.

uzasadnienie postanowienia z 29 kwietnia 2022 r., III CZP 77/22). Ostatecznie jednak

w związku z licznymi rozbieżnościami w orzecznictwie, Sąd Najwyższy w uchwale

składu siedmiu sędziów z 26 kwietnia 2023 r. - zasada prawna - III PZP 6/22,

wyjaśnił, że rozpoznanie sprawy cywilnej przez sąd drugiej instancji w składzie

jednego sędziego ukształtowanym na podstawie art. 15zzs¹ ust. 1 pkt 4 ustawy

covidowej ogranicza prawo do sprawiedliwego rozpatrzenia sprawy (art. 45 ust. 1

Konstytucji RP), ponieważ nie jest konieczne dla ochrony zdrowia publicznego (art.

2 i art. 31 ust. 3 Konstytucji RP) i prowadzi do nieważności postępowania (art. 379

pkt 4 k.p.c.), przy czym zastrzegł, że przyjęta w tej uchwale wykładnia prawa

obowiązuje od dnia jej podjęcia.

Z uwagi na datę wydania zaskarżonego wyroku (27 czerwca 2023 r.) zaistniały

podstaw do uwzględnienia zarzutu nieważności, opartego na braku dochowania

wymogu kolegialności składu orzekającego w drugiej instancji. Sąd Najwyższy

w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną, niezależnie od art. 87-88 ustawy z dnia

8 grudnia 2017 r. o Sądzie Najwyższym (jedn. tekst: Dz. U. z 2024 r., poz. 622),

w pełni podziela stanowisko prawne Sądu Najwyższego wyrażone w uzasadnieniu

ww. uchwały.

Odnosząc się do stanowiska Sądu odwoławczego, iż do stwierdzenia

sprzeczności przepisu rangi ustawowej z Konstytucją RP jest uprawniony - zgodnie

II CSKP 1018/24

8

z Konstytucją RP - wyłącznie Trybunał Konstytucyjny trzeba stwierdzić, po pierwsze,

że ze względu na powszechnie znane upolitycznienie polskiego Sądu

konstytucyjnego, a także zasiadanie w nim tzw. sędziów - dublerów (czyli wybranych

przez Sejm na stanowisko sędziego Trybunału Konstytucyjnego, mimo że już

stanowiska te zostały obsadzone na skutek wcześniejszego prawidłowego wyboru

przez Sejm innych sędziów) organ ten nie spełnia przymiotów sądu niezależnego

i niezawisłego oraz ustanowionego na podstawie ustawy.

Otóż w wyroku z 7 maja 2021 r., nr 4907/18, Xero Flor sp. z o.o. z siedzibą

w Polsce p. Polsce, który stał się ostateczny 7 sierpnia 2021 r., Europejski Trybunał

Praw Człowieka, oceniając wyrok Trybunału Konstytucyjnego, w składzie którego

uczestniczył taki sędzia Trybunału Konstytucyjnego, orzekł, że doszło do naruszenia

art. 6 ust. 1 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności (Dz. U.

z 1993 r., nr 61, poz. 284; dalej: „Konwencji”), w zakresie prawa do sądu

ustanowionego ustawą, z powodu naruszenia procedury wyboru trzech sędziów,

którego dokonano w dniu 2 grudnia 2015 r., a naruszenia te były na tyle poważne,

że podważały legitymację procedury wyboru i stanowią istotę prawa do „sądu

ustanowionego przez ustawę”. W uzasadnieniu Europejski Trybunał Praw Człowieka

wyjaśnił, że działania władzy ustawodawczej (Sejmu RP) i wykonawczej (Prezydenta

RP) stanowiły bezprawny zewnętrzny wpływ na Trybunał Konstytucyjny ze względu

na niewykonanie wyroków Trybunału Konstytucyjnego z 3 i 9 grudnia 2015 r.

dotyczące ważności wyboru sędziów Trybunału Konstytucyjnego. Mianowicie w dniu

2 grudnia 2015 r. miał miejsce wybór i zaprzysiężenie trzech sędziów Trybunału

Konstytucyjnego tuż przed wydaniem przez Trybunał Konstytucyjny w dniu 3 grudnia

2015 r. wyroku w sprawie K 34/15. Nieuprawniona ingerencja Sejmu i Prezydenta

w proces wyboru sędziów konstytucyjnych stanowiła naruszenie prawa krajowego,

które Europejski Trybunał Praw Człowieka zakwalifikował jako dotyczące

fundamentalnej zasady procedury wyboru, a mianowicie, że sędziego Trybunału

Konstytucyjnego wybiera Sejm tej kadencji, w trakcie której przypada dzień

powstania wakatu na tym stanowisku sędziowskim. Sejm RP VIII kadencji, dokonując

wyboru trzech sędziów Trybunału Konstytucyjnego w dniu 2 grudnia 2015 r., dopuścił

się naruszenia tej podstawowej zasady, ponieważ stanowiska, na które zostali oni

rzekomo wybrani, zostały już obsadzone przez trzech sędziów wybranych przez

II CSKP 1018/24

9

poprzedni Sejm, od których Prezydent odmówił przyjęcia ślubowania. Europejski

Trybunał Praw Człowieka podkreślił również, że badanie zachowania wymogów

„sądu ustanowionego ustawą” wiąże się z systematyczną analizą, czy zarzucona

nieprawidłowość w danej sprawie jest na tyle poważna, aby miała podważyć wyżej

wymienione podstawowe zasady i zagrażać niezależności danego sądu.

W odniesieniu do wyrażenia „ustanowiony na podstawie ustawy” Europejski Trybunał

Praw Człowieka odniósł ją do wymogu w postaci ochrony sadownictwa przed

wpływami zewnętrznymi, w szczególności ze strony władzy wykonawczej, ale także

ustawodawczej, lub wpływami w ramach samego wymiaru sprawiedliwości. Istnieje

współzależność między wymogiem istnienia „sądu ustanowionego ustawą”

a warunkami niezależności i bezstronności i chociaż prawo do „sądu ustanowionego

ustawą” jest autonomicznym prawem wynikającym z art. 6 ust. 1 Konwencji, to

istnieje ścisły związek między tym szczególnym prawem a gwarancjami

„niezależności” i „bezstronności”. Z kolei w wyroku z 18 grudnia 2025 r., C-448/23,

Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł m.in., że poprzez brak spełnienia

przez Trybunał Konstytucyjny wymogów niezawisłego i bezstronnego sądu

ustanowionego uprzednio na mocy ustawy w wyniku nieprawidłowości

w procedurach powołania trzech sędziów Trybunału Konstytucyjnego w grudniu

2015 r. oraz w procedurze powołania jego Prezesa w grudniu 2016 r. Rzeczpospolita

Polska uchybiła swoim zobowiązaniom ciążącym na niej na mocy art. 19 ust. 1 akapit

drugi Traktatu o Unii Europejskiej.

Po drugie, w judykaturze Sądu Najwyższego przyjmuje się, że sąd jest

obowiązany do oceny konstytucyjności przepisu ustawy (tzw. rozproszona kontrola)

w ramach ustalenia, który przepis obowiązującego prawa będzie zastosowany do

rozstrzygnięcia danego stanu faktycznego w indywidualnej sprawie (zob.

postanowienia Sądu Najwyższego z dnia 19 września 2023 r., I USK 186/23 i z dnia

10 stycznia 2024 r., II USK 81/23 oraz powołane w uzasadnieniach judykaty).

Nie ulega najmniejszej wątpliwości, że w czasie wydawania zaskarżonego

wyroku art. 15zzs1 ust. 1 pkt 4 ustawy covidowej (także w wersji nadanej art. 17

powołanej noweli do kodeksu postępowania cywilnego z dnia 9 marca 2023 r.)

w zakresie, w jakim przewidywał rozpoznanie sprawy w postępowaniu apelacyjnym

w składzie jednego sędziego, ze względu na obowiązywanie stanu zagrożenia

II CSKP 1018/24

10

epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego z powodu COVID-19, pozostawał

w sprzeczności z konstytucyjną zasadą prawa do sądu (art. 45 ust. 1 Konstytucji RP),

gwarantowanej także przez art. 6 ust. 1 Konwencji oraz art. 47 Karty Praw

Podstawowych Unii Europejskiej podpisanej 7 grudnia 2000 r. (Dz. Urz. UE C 83

z 30 marca 2010 r.) - w kontekście regulacji zawartej w obowiązującym wówczas art.

367 § 3 k.p.c. - zwłaszcza że rozprawy i posiedzenia jawne mogły odbywać się

w trybie zdalnym (art. 15zzs1 ust. 1 pkt 1 ustawy covidowej), czyli przy użyciu

urządzeń technicznych umożliwiających przeprowadzenie ich na odległość

z jednoczesnym bezpośrednim przekazem obrazu i dźwięku, z tym że osoby w nim

uczestniczące, w tym członkowie składu orzekającego, nie musieli przebywać

w budynku sądu. Kwestia udziału sędziów w składach wieloosobowych w sądach

powszechnych nie mogła stanowić argumentu dla istnienia zagrożenia dla ich i stron

bezpieczeństwa, skoro przykładowo w Sądzie Najwyższym ustawodawca

wprowadzając obostrzenia covidowe nie zrezygnował ze składów wieloosobowych.

Wreszcie normatywne utrzymywanie w czasie wydawania zaskarżonego wyroku

zasady rozpoznawania apelacji w składzie jednego sędziego ze względu na

obowiązywanie stanu zagrożenia epidemicznego albo stanu epidemii ogłoszonego

z powodu COVID-19 było nieproporcjonalnie nadmierne w stosunku do ogólnego

funkcjonowania społeczeństwa w przestrzeni publicznej, w ramach innych przepisów

covidowych (ludzie podróżowali środkami komunikacyjnymi, korzystali z hoteli,

uczestniczyli w obrzędach religijnych, festynach itp.).

Z tych względów, Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c.

w zw. z art. 386 § 2 k.p.c., art. 391 § 1 k.p.c. i art. art. 398²¹ k.p.c., a o kosztach

postępowania kasacyjnego na podstawie art. 108 § 2 k.p.c. w zw. z art. 398²¹ k.p.c.

i art. 391 § 1 k.p.c.

Władysław Pawlak

Grzegorz Misiurek

Agnieszka Piotrowska

[PG]

[r.g.]

II CSKP 1018/24

11