Klient kontra bank o ustalenie i zapłatę, 166 tys. zł. Sąd uchylił wyrok

Powodowie P.K. i A.M. domagali się zasądzenia

od

Bank1

S.A.

w

W.

(obecnie: Bank S.A. w W.) kwot 165 814,87 zł i 18 630,48 CHF z odsetkami

ustawowymi za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty oraz ustalenia

nieważności umowy kredytu z 7 marca 2008 r., ewentualnie wnieśli

o ustalenie bezskuteczności częściowej ww umowy kredytowej w zakresie klauzul

indeksacyjnych zawartych w § 2 ust. 1 i 2, § 4 ust. 1a i § 9 ust. 2 oraz o zasądzenie

na ich rzecz od pozwanego kwoty 79 607,33 zł z odsetkami ustawowymi

za opóźnienie od dnia doręczenia pozwu do dnia zapłaty.

Wyrokiem z 16 marca 2022 r. Sąd Okręgowy w Poznaniu: 1. ustalił, że umowa

kredytu na cele mieszkaniowe [...] z 7 marca 2008 r. zawarta pomiędzy powodami a

Bankiem1 S.A. w W. (poprzednikiem prawnym pozwanego) jest nieważna; 2.

zasądził

od

pozwanego

na

rzecz

powodów

165 841,87 zł i 18 630,48 CHF z odsetkami ustawowymi za opóźnienie

od 17 maja 2021 r. do dnia zapłaty; 3. zasądził od pozwanego na rzecz powodów

11 817 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od uprawomocnienia się wyroku,

tytułem kosztów procesu.

Sąd pierwszej instancji ustalił m.in., że w 2008 r. powodowie zamierzali kupić

mieszkanie i zapoznali się z ofertami kredytów hipotecznych trzech banków. Nie mieli

preferencji walutowej, ale woleli uzyskać kredyt złotowy. W Banku1 S.A. doradca

kredytowy polecił im kredyt powiązany do waluty obcej - CHF, gdyż rata kredytu była

niższa od raty kredytu złotówkowego. Doradca kredytowy zapewniał powodów, że

CHF jest stabilną walutą. Powodowi nie rozumieli jednak mechanizmów związanych

z wahaniami kursu waluty oraz tego z jakiej przyczyny w umowie kredytowej pojawił

się frank szwajcarski, a ponadto nie wiedzieli jaka będzie wysokość raty kredytowej

i w jaki sposób bank będzie ustalał jej wysokość.

Nie zostali też poinformowani przez pracownika banku o ryzyku walutowym,

ale podpisali oświadczenie w tym przedmiocie. Bank nie przedstawił im symulacji

II CSKP 1131/24

3

salda zadłużenia w PLN i symulacji wzrostu salda kredytu. Natomiast przedstawiono

im wykres historyczny, jak kształtował się kurs CHF w ciągu kilku lat, z którego

wynikało, że waluta ta była stabilna. Powodowie zdawali sobie sprawę, że kurs CHF

może się zmieniać, ale nie przypuszczali, aby to była duża różnica kursowa.

W chwili składania wniosku kredytowego powód był zatrudniony w firmie

produkującej oświetlenie, a powódka była absolwentem studiów ekonomicznych

i nie miała wiedzy na temat kredytów w CHF.

7 marca 2008 r. powodowie zawarli z Bankiem1 S.A. w W. (poprzednik prawny

Bank

S.A.

w

W.)

umowę

kredytu

w celu sfinansowania budowy lokalu mieszkalnego o powierzchni wewnętrznej

58,30 m², a integralną jej częścią były Ogólne warunki kredytowania w zakresie

udzielania kredytów na cele mieszkaniowe i pożyczek hipotecznych (dalej: „owu”).

Powodom został udzielony kredyt w kwocie 300 145,07 zł, waloryzowany w CHF,

na okres 360 miesięcy. Kwota kredytu miała zostać określona według kursu kupna

dewiz dla CHF zgodnie z tabelą kursów obowiązującą w banku-kredytodawcy

w dniu wykorzystania kredytu lub jego transzy. Uruchomienie kredytu miało nastąpić

w 7 transzach i każda z nich miała być wypłacana w PLN, przy jednoczesnym

przeliczeniu wysokości transzy według kursu kupna dewiz dla CHF. Z kolei wysokość

rat kapitałowo-odsetkowych została określona w CHF, zaś ich spłata miała

być realizowana w PLN, po uprzednim przeliczeniu raty według kursu sprzedaży

dla CHF zgodnie z tabelą kursów obowiązującą w banku-kredytodawcy w dniu spłaty.

Powodowie złożyli oświadczenie, że w związku z zaciągnięciem kredytu

denominowanego (waloryzowanego) w walucie wymienialnej zostali poinformowani

przez kredytodawcę o ryzyku związanym ze zmianą kursów walut oraz że rozumieją

wynikające z tego konsekwencje i jednocześnie zaakceptowali zasady

funkcjonowania kredytu denominowanego (waloryzowanego) w walucie

wymienialnej, w szczególności zasady dotyczące określenia kwoty w walucie

wskazanej w § 2 umowy kredytowej, sposób jego uruchomienia i wykorzystania oraz

spłaty (§ 11 ust. 4 i 5 umowy kredytowej).

Aneksem nr 3 dodano w umowie kredytowej § 9a, zgodnie z którym bank

ustalał wysokość obowiązujących kursów kupna i sprzedaży dewiz w oparciu o kurs

bazowy oraz marżę i kurs bazowy powiększony o marżę banku wyznaczał kurs

II CSKP 1131/24

4

sprzedaży dewiz, natomiast kurs bazowy pomniejszony o marżę banku wyznaczał

kurs kupna dewiz.

Łącznie powodom kredytodawca wypłacił kwotę 300 145,07 zł,

co w przeliczeniu odpowiadało 129 573,86 CHF, z tym że kurs CHF przy wypłacie

poszczególnych transz kredytu różnił się.

W okresie od 12 marca 2008 r. do 15 marca 2021 r. powodowie z tytułu spłaty

kredytu wpłacili do banku 170 084,69 zł oraz 18 630,48 CHF.

Pismem z 26 marca 2021 r., doręczonym pozwanemu 31 marca 2021 r.

powodowie wezwali pozwanego do zapłaty nienależnie pobranych świadczeń z tytułu

rat kredytowych w wysokości 79 607,33 zł, z uwagi na zamieszczone w umowie

klauzule abuzywne w zakresie mechanizmu waloryzacji i wyznaczyli pozwanemu

14 - dniowy termin na spełnienie świadczenia oraz zajęcia stanowiska. Ponadto

wskazali, że z uwagi na nieważność umowy, strony powinny zwrócić sobie

to, co wzajemnie świadczyły, zaś suma uiszczonych przez nich rat wyniosła

165 814,87 zł oraz 18 630,48 CHF.

Powodowie mają świadomość konsekwencji wynikających ze stwierdzenia

nieważności umowy kredytu z 7 marca 2008 r. i zdają sobie sprawę, że strony umowy

będą musiały zwrócić sobie świadczenia pieniężne, które nawzajem świadczyły.

Sąd Okręgowy po przytoczeniu przepisu art. 69 ust. 1 ustawy

z dnia 29 sierpnia 1997 r. - Prawo bankowe (dalej: „pr. bank.”) wyjaśnił,

że o ile w spornej umowie jednoznacznie określono zobowiązanie banku w postaci

kwoty kredytu i sposobu wypłaty, o tyle na podstawie jej zapisów nie można ustalić

zobowiązania kredytobiorców. Nie wskazano jasnych i obiektywnych zasad, według

których określony w umowie kapitał miał zostać przeliczony na CHF, a skoro

nie ma zasady określenia salda kredytu w CHF, to nie ma podstaw do wyliczenia

rat kapitałowo-odsetkowych w tej walucie. W konsekwencji zawarta przez strony

umowa kredytowa nie spełniała wymogów z art. 69 pr. bank., a przez to okazała

się nieważna (art. 58 § 1 k.c.). Według Sądu pierwszej instancji niezależnie

od ww podstawy nieważności przedmiotowej umowy kredytowej tego rodzaju

sankcja wynika również z art. 385¹ § 1 k.c., gdyż powodowie zawierając

ją występowali jako konsumenci. Uregulowany w tej umowie mechanizm waloryzacji

określający główne świadczenie kredytobiorców nie został określony w sposób

II CSKP 1131/24

5

jednoznaczny, w szczególności ustalenie wysokości kredytu w CHF, jak i jego spłata

następować miało według kursu waluty, którego wysokość wynikała z obowiązującej

w pozwanym banku tabeli. Ponadto pozwany bank nie sprostał ciążącemu

na nim obowiązku wykazania, iż przedstawił kredytobiorcom w sposób pełny

i rzetelny informacje w przedmiocie faktycznego ryzyka związanego

z tak skonstruowanym kredytem walutowym, a w szczególności nie przedstawił

im symulacji zmian kursu waluty obcej w okresie obowiązywania umowy. Ponadto

umowa ta nie zawierała żadnych mechanizmów chroniących konsumenta przed

nieograniczonym wzrostem kursu CHF w stosunku do PLN.

Sąd a quo stwierdził, że wobec braku stosownej woli powodów nie było

możliwe wypełnienie luki w umowie powstałej po usunięciu z niej abuzywnych

postanowień, tym bardziej, że w polskim systemie prawnym nie ma przepisów, które

pozwalałyby zapełnić powstałą w ten sposób lukę.

Wyrokiem z 13 września 2023 r. Sąd Apelacyjny w Poznaniu: I. zmienił wyrok

Sądu pierwszej instancji w pkt 2 w ten sposób, że zasądził od pozwanego na rzecz

powodów kwotę 165 841,87 zł oraz kwotę 18 630,48 CHF z odsetkami ustawowymi

za opóźnienie od 17 maja 2021 r. do dnia 9 lipca 2021 r., za równoczesną zapłatą

albo zabezpieczeniem zapłaty przez powodów na rzecz pozwanego kwoty

300 145, 07 zł , a w pozostałej części powództwo oddalił; II. oddalił apelację

pozwanego w pozostałej części i III. zasądził od pozwanego na rzecz powodów

kwotę 8100 zł z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od dnia uprawomocnienia

się orzeczenia w tym przedmiocie do dnia zapłaty.

Sąd drugiej instancji przyjął za własne ustalenia faktyczne Sądu pierwszej

instancji, ale nie podzielił w pełnym zakresie zaprezentowanych przez Sąd Okręgowy

wywodów prawnych. Przede wszystkim zakwestionował pogląd Sądu pierwszej

instancji, iż zawarta przez strony umowa jest nieważna na podstawie art. 58 § 1 k.c.

w zw. z art. 353¹ k.c. z uwagi na brak w niej niezbędnych elementów przedmiotowo

istotnych konstruujących umowę kredytu w rozumieniu art. 69 pr. bank.

Zastosowanie klauzuli indeksacyjnej nie powoduje samo przez się, że nie zostaje

jednoznacznie ustalony zakres zobowiązania kredytobiorcy, a brak pewności

co do wysokości przyszłych zobowiązań kredytobiorców, związanych ze spłatą

kredytu, należy do immanentnych cech kredytu indeksowanego do waluty obcej ,

II CSKP 1131/24

6

co wynika z naturalnych zmian w czasie kursu waluty indeksacyjnej. Sąd ad quem

zaakceptował natomiast ocenę prawną Sądu pierwszej instancji postanowień spornej

umowy kredytowej na gruncie art. 385¹ k.c.

Sąd odwoławczy uznał też za zasadny podniesiony przez pozwanego zarzut

zatrzymania, wskazując, iż zostały spełnione przesłanki określone w art. 497 k.c.

w zw. z art. 496 k.c., przy czym złożony w procesie tego rodzaju zarzut może

być oceniony jako mający charakter materialno-procesowy, a to oznacza,

że nie jest konieczne składanie w tym przedmiocie odrębnego oświadczenia poza

procesem. Z kolei skuteczne powołanie się na taki zarzut pociąga za sobą ustanie

po stronie zgłaszającego go dłużnika opóźnienia w zapalcie dochodzonego przez

wierzyciela świadczenia wzajemnego, co uchyla m.in. obowiązek uiszczania odsetek

ustawowych za opóźnienie na podstawie art. 481 k.c. W ocenie Sądu Apelacyjnego

powodowie z podniesionym przez pozwanego w odpowiedzi na pozew zarzutem

zatrzymania mogli się zapoznać najpóźniej 9 lipca 2021 r., a zatem

od dnia następnego nie przysługują im odsetki ustawowe za opóźnienie

od przyznanego im w wyroku świadczenia.

O kosztach postępowania apelacyjnego Sąd odwoławczy orzekł, mając

na uwadze okoliczność, że zarzuty apelacji pozwanego, skierowane przeciwko

zasadności roszczenia powodów, zostały w całości oddalone, a zatem pozwanego

należało uznać za przegrywającego postępowanie apelacyjne w rozumieniu

art. 98 § 1 i 3 k.p.c. w zw. z art. 391 k.p.c.

W skardze kasacyjnej powodowie zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji

w części, tj. w zakresie pkt I uwzględniającego zarzut zatrzymania i ustalającego datę

końcową naliczania odsetek ustawowych za opóźnienie, wnieśli o jego uchylenie

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania, ewentualnie o jego zmianę

i orzeczenie zgodnie z żądaniem pozwu przez zasądzenie ustawowych odsetek

za opóźnienie od dnia 17 maja 2021 r. do dnia zapłaty i wyeliminowanie

z zaskarżonego wyroku orzeczenia o zarzucie zatrzymania. Zarzucili naruszenie

prawa materialnego, tj. art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. oraz art. 481 § 1-24 k.c.

w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy Rady 93/13/EWG

z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie nieuczciwych warunków w umowach

konsumenckich (dalej: „dyrektywa 93/13”) przez przyjęcie wbrew zasadzie

II CSKP 1131/24

7

skuteczności prawa Unii, nakazującej odwrócenie wszystkich skutków zastosowania

nieuczciwego warunku umownego i wywołanie efektu odstraszającego pozwanego

przedsiębiorcę przed stosowaniem nieuczciwych warunków w przyszłości oraz,

że prawo zatrzymania przysługuje pozwanemu kredytobiorcy obok zarzutu

potrącenia, a co za tym idzie przez przyjęcie, iż odsetki ustawowe za opóźnienie

należą się w tej sprawie powodom jako dłużnikom retencjonistom jedynie do dnia

złożenia oświadczenia o skorzystaniu z prawa zatrzymania.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Pokrzywdzenie orzeczeniem (gravamen) jest przesłanką dopuszczalności

środka zaskarżenia, chyba że interes publiczny wymaga merytorycznego

rozpoznania tego środka (zob. uchwała składu 7 sędziów Sądu Najwyższego

z dnia 15 maja 2014 r., III CZP 88/13, OSNC 2014, nr 11, poz.108).

Powodowie zaskarżając wyrok Sądu drugiej instancji domagali się także

zasądzenia ustawowych odsetek za okres od 17 maja 2021 r., a zatem także

w części, w jakiej Sąd odwoławczy orzekając reformatoryjnie nie oddalił powództwa.

W tym zakresie, tj. co do roszczenia odsetkowego za okres od 17 maja 2021 r.

do 9 lipca 2021 r. skarżący nie wykazali własnego interesu prawnego, ani też interesu

publicznego w rozpoznaniu skargi kasacyjnej także w tej części.

Z tej przyczyny w powyższym zakresie należało skargę kasacyjną odrzucić

na podstawie art. 3986 § 3 k.p.c.

Ochrona konsumentów należy do priorytetowych zadań w polityce

i prawodawstwie unijnym, czego wyrazem jest art. 38 Karty Praw Podstawowych Unii

Europejskiej. Stosownie do art. 6 ust. 1 dyrektywy 93/13, Państwa Członkowskie

stanowią, że na mocy prawa krajowego nieuczciwe warunki w umowach zawieranych

przez sprzedawców lub dostawców z konsumentami nie będą wiążące

dla konsumenta, a umowa w pozostałej części będzie nadal obowiązywała strony,

jeżeli jest to możliwe po wyłączeniu z niej nieuczciwych warunków. Jak z kolei

stanowi art. 7 ust. 1 dyrektywy 91/13 zarówno w interesie konsumentów,

jak i konkurentów Państwa Członkowskie zapewnią stosowne i skuteczne środki

mające na celu zapobieganie dalszemu stosowaniu nieuczciwych warunków

w umowach zawieranych przez sprzedawców lub dostawców (przedsiębiorców)

z konsumentami.

II CSKP 1131/24

8

Zważywszy na konstytucyjną hierarchię źródeł prawa, przepisy dyrektywy

93/13 mają, w zakresie, który regulują, charakter nadrzędny w stosunku

do przepisów prawa krajowego. Tak samo pierwszeństwo ma wykładnia przepisów

tej dyrektywy dokonywana w orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej.

Sąd Najwyższy miał na uwadze okoliczność, że według jednego nurtu

orzecznictwa Sądu Unijnego skutki nieważności umów zawieranych przez

przedsiębiorców z konsumentami określa wyłącznie prawo krajowe

(zob. wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 7 listopada 2019 r.,

C-349/18, C-350/18, C-351/18). Z drugiej jednak strony Trybunał Sprawiedliwości

Unii Europejskiej, na gruncie dyrektywy 93/13, podkreślał, że jakkolwiek jej przepisy

nie normują wyraźnie skutków nieważności umowy zawartej między przedsiębiorcą

a konsumentem po usunięciu zawartych w niej abuzywnych postanowień,

to do Państw Członkowskich należy uregulowanie, w drodze ich prawa krajowego,

skutków takiego unieważnienia, z poszanowaniem ochrony przyznanej

konsumentowi przez tę dyrektywę, w szczególności poprzez zagwarantowanie

przywrócenia sytuacji prawnej i faktycznej, w jakiej konsument znajdowałby

się w braku takiego nieuczciwego warunku (zob. wyrok z 16 marca 2023 r.,

M.B. i in. c. X S.A., C-6/22). Wobec tego unijna ochrona konsumenta, stosowana

przez sądy krajowe, rozciąga się także na czas po upadku umowy zawartej między

konsumentem i przedsiębiorcą oraz na wynikające stąd rozliczenia finansowe

(por. także wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 13 stycznia 2023 r.,

C-395/21).

Zasługiwał na uwzględnienie zarzut naruszenia art. 481 § 1 k.c. w zakresie,

w jakim Sąd odwoławczy orzekając reformatoryjnie oddalił roszczenie odsetkowe

za okres po zgłoszeniu przez pozwanego zarzutu zatrzymania. W tej materii

wypowiedział się już Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej, a mianowicie

w wyroku z 7 grudnia 2023 r., C-140/22 stwierdził, że art. 6 ust. 1

i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, że w kontekście

nieważności umowy kredytowej ze względu na przewidziane w niej abuzywne

postanowienia, stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa krajowego,

zgodnie z którą wykonywanie praw, które konsument wywodzi z tej dyrektywy,

II CSKP 1131/24

9

jest uzależniona od złożenia przez tego konsumenta przed sądem oświadczenia,

w którym twierdzi on, że nie wyraża zgody na utrzymanie w mocy tego abuzywnego

warunku, oraz że jest świadomy konsekwencji uznania nieważności umowy oraz

wyraża on zgodę na uznanie umowy za nieważną. Z kolei w wyroku

z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej orzekł,

iż art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy

interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa

krajowego, zgodnie z którą w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta

przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu

nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać

się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń

otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu

świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych

ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę prawa

zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania

odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego

przedsiębiorcę do wykonania świadczenia po tym, jak przedsiębiorca ten otrzyma

wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych mu w wykonaniu tej umowy.

Wobec tego o wymagalności roszczenia zwrotnego konsumenta przeciwko

przedsiębiorcy decydują ogólne reguły w tym przedmiocie określone w art. 455 k.c.

W uchwale składu siedmiu sędziów Sąd Najwyższy z 28 lutego 2025 r.,

III CZP 126/22, zostało wyjaśnione, że umowa kredytu jest umową wzajemną.

Jednak przesądzenie w ramach krajowego porządku prawnego, że umowa o kredyt

bankowy jest umową wzajemną w rozumieniu art. 487 § 2 k.c., nie oznacza jeszcze,

że w świetle prawa unijnego przedsiębiorca w sporze z konsumentem może zgłosić

skutecznie zarzut zatrzymania.

W kwestii dopuszczalności skorzystania przez przedsiębiorcę w sporze

z konsumentem z zarzutu zatrzymania również wypowiadał się już Trybunał

Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Mianowicie w postanowieniu z 8 maja 2024 r.,

C - 424/22, Trybunał stwierdził, że art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 należy

interpretować w ten sposób, że stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa

krajowego, zgodnie z którą w kontekście stwierdzenia nieważności zawartej przez

II CSKP 1131/24

10

instytucję bankową z konsumentem umowy kredytu hipotecznego z uwagi

na nieuczciwy charakter niektórych warunków tej umowy powołanie się przez

tę instytucję na prawo zatrzymania prowadzi do uzależnienia przysługującej

konsumentowi możliwości uzyskania przez niego zapłaty kwot, które zasądzono

od wspomnianej instytucji ze względu na skutki restytucyjne wynikające

ze stwierdzenia nieuczciwego charakteru tych warunków, od równoczesnego

zaofiarowania przez tego konsumenta zwrotu albo zabezpieczenia zwrotu całości

świadczenia otrzymanego od tej samej instytucji przez konsumenta na podstawie

wspomnianej umowy, niezależnie od spłat dokonanych już w wykonaniu tej umowy.

Z powyższego wyroku wynika, że skorzystanie przez bank z zarzutu

zatrzymania świadczenia uzyskanego nienależnie od kredytobiorcy-konsumenta

(i podlegającego zwrotowi na rzecz tego konsumenta) jest niedopuszczalne

w zakresie, w jakim zarzut ten miałby zabezpieczać roszczenie banku o zwrot całości

wypłaconego kapitału kredytu, mimo iż konsument zwrócił jego część, wykonując

nieważną umowę kredytu. Bank może natomiast skorzystać z zarzutu zatrzymania

tylko w celu zabezpieczenia tej części swego roszczenia restytucyjnego, która

odpowiada różnicy między kwotą kredytu oddaną do dyspozycji kredytobiorcy,

a łączną kwotą dokonanych przez niego spłat (zob. wyrok Sądu Najwyższego

z 26 sierpnia 2025 r., II CSKP 2277/22). Tymczasem w sprawie Sąd Apelacyjny

uwzględnił w całości podniesiony przez pozwanego zarzut zatrzymania, tj. w zakresie

pełnej kwoty wypłaconego powodom kredytu, mimo iż w okresie objętym żądaniem

pozwu spłacili oni w wykonaniu nieważnej umowy łącznie kwoty 165 814,87 zł

i 18 630,48 CHF. Sąd nie poczynił ustaleń faktycznych, z których wynikałoby

ile wynosi kwota wpłat w PLN po przeliczeniu kwoty 18 630,48 CHF oraz kwota

zasądzonych od tych kwot odsetek ustawowych za opóźnienie. Takich ustaleń

nie dokonuje Sąd Najwyższy w postępowaniu kasacyjnym (art. 39813 § 2 k.p.c.).

Ponadto w sprawie zachodzi konieczność zbadania istnienia po stronie pozwanego

interesu prawnego w podnoszeniu zarzutu zatrzymania, a to w kontekście zawartego

12 października 2023 r. przez strony porozumienia w sprawie wzajemnych rozliczeń

związanych z nieważnością umowy.

W konsekwencji zasługiwał też na uwzględnienie zarzut naruszenia

art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.

II CSKP 1131/24

11

Z tych względów Sąd Najwyższy orzekł na podstawie art. 39815 § 1 k.p.c.,

a o kosztach postępowania kasacyjnego zgodnie z art. 108 § 2 k.p.c.

w zw. z art. 391 § 1 k.p.c. i art. 398²¹ k.p.c.

Uchylenie wyroku sądu odwoławczego w części i przekazanie w tym zakresie

sprawy do ponownego rozpoznania co do zasady pociąga za sobą również uchylenie

rozstrzygnięcie o kosztach postępowania odwoławczego, nawet gdy rozstrzygnięcie

to (tak jak w tej sprawie) nie zostało objęte zakresem zaskarżenia skargą kasacyjną.

Jednak mając na względzie prokonsumencką wykładnię przepisów, także w zakresie

kosztów procesu (wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej

z dnia 27 listopada 2025 r., C-746/24) Sąd Najwyższy nie uchylił orzeczenia Sądu

Apelacyjnego o kosztach postępowania odwoławczego, gdyż jak wynika

z uzasadnienia zaskarżonego wyroku ze względu na zakres, w jakim uwzględniona

została apelacja na rzecz powodów zostały zasądzone te koszty w pełnej wysokości

za drugą instancję. Dlatego też z uwagi na wynik postępowania kasacyjnego

uchylenie zaskarżonego wyroku także i w odniesieniu do kosztów postępowania

apelacyjnego spowodowałoby odwleczenie ostatecznego rozstrzygnięcia

o należnych powodom kosztach postępowania apelacyjnego wraz z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie..

Władysław Pawlak

Grzegorz Misiurek

Agnieszka Piotrowska

Na mocy art. 330 § 1 k.p.c. stwierdzam

niemożność podpisania uzasadnienia wyroku

przez sędziego SN Grzegorza Misiurka

z powodu długotrwałej nieobecności

Agnieszka Piotrowska

(G.N.-J.)

[SOP]