Sąd Najwyższy odrzucił skargę dwojga powodów przeciwko spółce o 100 tys. zł

Powodowie H.C. i K.B., po ostatecznym sprecyzowaniu powództwa w toku

ponownego rozpoznania sprawy (po uchyleniu wyroku Sądu pierwszej instancji

przez Sąd Apelacyjny w Warszawie), wnieśli o zasądzenie od pozwanego P. S.A.

w W. (poprzednio Przedsiębiorstwo Państwowe P. w W.) na ich rzecz kwoty

100 000 zł wraz z bliżej opisanymi odsetkami (k. 1228). Powodowie nie wnieśli

o zasądzenie tej kwoty solidarnie ani łącznie (do majątku wspólnego, do wspólności

ustawowej, do niepodzielnej ręki).

Sąd Okręgowy w Warszawie zasądził od pozwanego na rzecz powodów

łącznie 13 974,83 zł wraz z opisanymi w wyroku odsetkami (pkt I wyroku),

a w pozostałym zakresie powództwo oddalił (pkt III). Orzekł też o kosztach

postępowania (punkt III).

Powodowie wnieśli apelację od wyroku Sądu pierwszej instancji, zaskarżając

ten wyrok w punktach II oraz III. Wnieśli przy tym o zmianę zaskarżonego wyroku

i „zasądzenie od Pozwanego na rzecz Powodów kwoty 86.025,17 zł wraz

z odsetkami […]” oraz o zasądzenie kosztów (k. 1330). Sąd Apelacyjny

w Warszawie oddalił apelację powodów.

Następnie powodowie wnieśli skargę kasacyjną od wyroku Sądu drugiej

instancji, zaskarżając ten wyrok w zakresie, w jakim oddalono ich apelację. Jako

wartość przedmiotu zaskarżenia podano kwotę 86 025,17 zł.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna podlegała odrzuceniu jako niedopuszczalna.

Zgodnie z art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. skarga kasacyjna jest niedopuszczalna

w sprawach o prawa majątkowe, w których wartość przedmiotu zaskarżenia jest

niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych, a w sprawach z zakresu prawa pracy

i ubezpieczeń społecznych – niższa niż dziesięć tysięcy złotych. Wprawdzie

podana przez powodów wartość przedmiotu zaskarżenia (86 025,17 zł) przekracza

tę wartość, jednak nie została ona określona prawidłowo. Skarżący pominęli

II CSKP 519/24

3

bowiem okoliczność, że po stronie powodowej występowały dwie osoby, a żądana

przez nie kwota nie była dochodzona w sposób solidarny lub łączny.

Wstępnie należy przypomnieć, że Sąd Najwyższy nie jest związany

wskazaniem wartości przedmiotu zaskarżenia dokonanym w postępowaniu przed

sądami powszechnymi. Na etapie postępowania kasacyjnego rozstrzygającego

znaczenia nie ma zatem okoliczność, że wartość przedmiotu zaskarżenia podana

w skardze kasacyjnej odpowiada wartości wskazanej w apelacji. Wprawdzie

art. 25 § 2 k.p.c. wyklucza możliwość badania, bez zarzutu drugiej strony, wartości

przedmiotu sporu po doręczeniu pozwu, jednak zasada ta nie dotyczy etapu

kontroli dopuszczalności skargi kasacyjnej. Sąd Najwyższy może więc

każdorazowo poddać tę wartość weryfikacji na podstawie materiału sprawy

– z pominięciem reguł określonych w art. 25 i 26 k.p.c. (zob. postanowienia SN

z: 24 maja 2001 r., IV CZ 20/01, 21 listopada 2001 r., I CZ 152/01, 22 października

2014 r., II CSK 235/14, 18 marca 2015 r., III CSK 419/14, 16 kwietnia 2025 r.,

I CSK 1048/24).

W ramach takiej weryfikacji Sąd Najwyższy stwierdził w niniejszej sprawie,

że występowało w niej dwoje powodów, na których rzecz Sąd pierwszej instancji

zasądził kwotę 13 974,83 zł (z żądanej kwoty 100 000 zł). Następnie powodowie

domagali się zasądzenia dalszej części pierwotnie żądanej kwoty, tj. 86 025,17 zł,

jednak nie w sposób solidarny lub inny uzasadniający tezę, że w odniesieniu do

zasądzonego świadczenia, mimo jego pieniężnego charakteru, nie nastąpił skutek

wynikający z art. 379 § 1 zd. 1 k.c. W efekcie należało przyjąć, że na podstawie

przywołanego ostatnio przepisu doszło do podziału zasądzonej wierzytelności

pieniężnej na dwie odrębne wierzytelności, a skoro z okoliczności nie wynika nic

innego, to zgodnie z art. 379 § 1 zd. 2 k.c. każdemu z powodów przysługuje

indywidualnie wierzytelność w tej samej wysokości, czyli po 43 012,59 zł

(w zaokrągleniu).

Powyższego wniosku nie zmienia okoliczność, że Sąd Okręgowy

w Warszawie – bez żądania tym przedmiocie – kwotę 13 974,83 zł zasądził od

pozwanego na rzecz powodów „łącznie”. Dokonany przez ten Sąd sposób

zasądzenia nie wpływa bowiem na charakter nieuwzględnionej części żądania

II CSKP 519/24

4

powodów. Z kolei kwestionowane obecnie (pośrednio – przez zaskarżenie

orzeczenia oddalającego apelację od tej części wyroku) orzeczenie w przedmiocie

oddalenia powództwa w pozostałym zakresie z natury rzeczy odnosić się może

wyłącznie do tego, czego faktycznie domagali się powodowie. Innymi słowy

żądanie, o którym orzekał obecnie Sąd Najwyższy, nie miało charakteru łącznego.

Wobec powyższego rzeczywista wartość przedmiotu zaskarżenia, określona

dla każdego z powodów odrębnie, wynosi nie 86 025,17 zł, lecz po 43 012,59 zł.

W konsekwencji skarga kasacyjna powodów jest niedopuszczalna, gdyż wartość ta

jest niższa niż pięćdziesiąt tysięcy złotych (art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c.). Tym samym

skarga podlegała odrzuceniu przez Sąd Apelacyjny na podstawie art. 3986 § 2

in fine k.p.c. w zw. z art. 3982 § 1 zd. 1 k.p.c. Wobec nieodrzucenia skargi przez

Sąd drugiej instancji, podlegała ona odrzuceniu przez Sąd Najwyższy na podstawie

art. 3986 § 3 k.p.c. O kosztach postępowania orzeczono zgodnie z zasadą

odpowiedzialności za wynik sprawy, ich wysokość ustalając na podstawie § 2 pkt 5

w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości

z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.

Z uwagi na powyższe orzeczono jak w sentencji postanowienia.

[J.T.]

[a.ł]