Bank nie wygrał sporu o kredyt frankowy, Sąd Najwyższy oddalił jego skargę kasacyjną

II CSKP 569/24

2

B.S. i J.S. wnieśli o zasądzenie na ich rzecz od Banku spółki akcyjnej w W.

łącznie 166 288,27 zł i 53 057,80 CHF, z odsetkami ustawowymi za opóźnienie od

20 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty, oraz kosztów procesu.

Wyrokiem z 10 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Bydgoszczy zasądził od

pozwanej na rzecz powodów łącznie 166 288,27 zł i 52 338,63 CHF z ustawowymi

odsetkami za opóźnienie od 20 kwietnia 2021 r. do dnia zapłaty (pkt 1); ustalił, że

umowa kredytu budowlanego nr […] z 30 kwietnia 2008 r. zawarta między powodami

a Bankiem spółką akcyjną w W. (poprzednikiem prawnym pozwanej) wraz z

aneksem nr 1 z 23 września 2008 r. oraz aneksem nr 2 z 28 czerwca 2012 r. jest

nieważna (pkt 2); oddalił powództwo w pozostałym zakresie (pkt 3) i rozstrzygnął o

kosztach procesu (pkt 4).

Wyrokiem z 2 czerwca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Gdańsku sprostował zawarte

w rubrum zaskarżonego wyroku oznaczenie przedmiotu postępowania w ten sposób,

że po słowach: „o zapłatę” wpisał: „i ustalenie” (pkt I); oddalił apelację strony

pozwanej (pkt II) oraz rozstrzygnął o kosztach postępowania odwoławczego (pkt III).

Sąd Apelacyjny podzielił ustalenia faktyczne poczynione przez Sąd Okręgowy

i przyjął je za własne. Nadto za prawidłową uznał ich subsumcję oraz podzielił ocenę

prawną dokonaną przez Sąd pierwszej instancji. Zgodnie z ustaleniami faktycznymi,

istotnymi z punktu widzenia rozpoznania skargi kasacyjnej, powodowie 30 kwietnia

2008 r. zawarli z poprzednikiem prawnym pozwanego banku umowę kredytu

w walucie obcej – franku szwajcarskim, w oparciu o kurs której miała być

dokonywana waloryzacja ich zadłużenia.

Zgodnie z § 1 ust. 1 umowy bank udzielił powodom kredytu w łącznej kwocie

91 237,46 CHF. Kredyt został udzielony na okres od dnia zawarcia umowy do dnia

30 marca 2027 r., z przeznaczeniem na budowę budynku letniskowego parterowego

z poddaszem użytkowym na bliżej określonej działce gruntu. Zgodnie z § 37 ust. 2

Regulaminu kredyt podlegać miał spłacie w złotych, przy zastosowaniu kursu

sprzedaży waluty obowiązującego w banku w chwili spłaty.

Powód J.S. prowadzi działalność gospodarczą w postaci Szkoły nauki jazdy

„S.”. Udzielenie kredytu nie było związane z prowadzeniem tej działalności

II CSKP 569/24

3

gospodarczej, ani nieruchomość, do której odnosił się kredyt nie była przez powodów

wykorzystywana na cele działalności gospodarczej.

Kredytobiorcy regularnie dokonywali spłat rat kapitałowo-odsetkowych.

W okresie od 30 kwietnia 2008 r. do 1 marca 2021 r. powodowie wpłacili na rzecz

pozwanego banku kwoty: 52 338,63 CHF i 166 318,01 zł tytułem rat kapitałowo-

odsetkowych. Powodowie ponieśli także inne koszty związane z kredytem, na łączną

kwotę 6016,03 zł.

Pismem z 6 kwietnia 2021 r., doręczonym 9 kwietnia 2021 r., powodowie

wezwali pozwaną do zapłaty kwoty 160 272,24 zł oraz kwoty 53 057,80 CHF z tytułu

nieważności umowy, w nieprzekraczalnym terminie 10 dni od dnia otrzymania

wezwania.

Sąd Apelacyjny postanowienia zawarte w umowie stron, związane

z indeksacją kredytu oraz ryzkiem kursowym, na podstawie art. 3851 k.c. ocenił jako

abuzywne klauzule umowne. W konsekwencji uznał, że takie postanowienia umowy

należy uznać za nieważne. Podkreślił, że nieuczciwe postanowienia indeksacyjne nie

powinny być zastępowane innym mechanizmem przeliczeniowym opartym na

przepisach k.c. Konsekwencją uznania powyższych postanowień umownych, to jest

§ 1 ust. 1 , § 4 ust. 1 umowy oraz § 37 ust. 1 i 2 oraz § 40 Regulaminu, za abuzywne

jest ex lege sankcja braku związania konsumenta niedozwolonym postanowieniem.

Jednocześnie 3851 § 2 k.c. stanowi, że jeżeli postanowienie umowy zgodnie

z § 1 nie wiąże konsumenta, strony są związane umową w pozostałym zakresie.

W ocenie Sądu Apelacyjnego, eliminacja części umowy określającej sposób

ustalania kursu waluty obcej, które składają się na klauzulę waloryzacyjną kredytu,

wpływa na zmianę głównego przedmiotu umowy. Wyeliminowanie spornej klauzuli

nie pozwala na wykonanie umowy bez zasadniczej zmiany jej charakteru umowy,

dlatego za niedopuszczalne z prawnego punktu widzenia uznał utrzymywanie mocy

wiążącej spornej umowy. W szczególności za nieuprawione uznał Sąd Apelacyjny

zastąpienie postanowień niedozwolonych innymi, w szczególności polegającymi na

odwołaniu się do kursu walut stosowanego przez NBP. Następnie zważył, czy

nieważność czynności prawnej skutkuje obowiązkiem zwrotu świadczenia

spełnionego przez powodów wobec pozwanego z tytułu zawartej umowy, co wynika

II CSKP 569/24

4

z art. 405 w zw. z art. 410 § 1 k.c. Ocenił, że bez bezskutecznego postanowienia

umowa kredytu nie może wiązać, a konsumentom i kredytodawcy przysługują

odrębne roszczenia o zwrot świadczeń pieniężnych spełnionych w wykonaniu tej

umowy.

Od wyroku Sądu Apelacyjnego skargę kasacyjną wywiodła strona pozwana

zaskarżając go w części, tj. w zakresie pkt II i III. Skarżąca zarzuciła naruszenie:

przepisów prawa procesowego, tj. art. 212 § 2 w zw. z art. 5 w zw. z art. 156 k.p.c.

w zw. z art. 6 ust. 1 Dyrektywy Rady 93/13/EWG z dnia 5 kwietnia 1993 r. w sprawie

nieuczciwych warunków w umowach konsumenckich (dalej: „dyrektywa 93/13”)

w zw. z art. 47 Karty Praw Podstawowych UE; oraz przepisów prawa materialnego,

tj.: art. 189 k.p.c.; art. 65 § 1 i 2 w zw. z art. 3581 § 1 i 2 k.c.; art. 3851 § 1 k.c.

w zw. z art. 111 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (dalej:

„pr.bank.”); art. 58 § 1 w zw. z art. 3851 k.c. w zw. z art. 69 ust. 3 pr.bank. oraz

art. 65 k.c. i art. 358 § 2 k.c. w zw. z art. 6 ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13;

art. 481 § 1 w zw. z art. 120 § 1 w zw. z art. 455 w zw. z art. 410 § 2 k.c.

Skarżący bank wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w zakresie pkt II i III

i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powodowie wnieśli o jej oddalenie.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Skarga kasacyjna pozwanego banku, jako bezzasadna, podlegała oddaleniu.

W pierwszej kolejności należało odnieść się do zarzutów naruszenia prawa

procesowego. Pozbawiona racji jest teza strony skarżącej, jakoby Sąd Apelacyjny

dopuścił się zaakceptowania niewyczerpującego pouczenia konsumentów przez Sąd

Okręgowy odnośnie do konsekwencji ustalenia nieważności umowy kredytu.

Zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego udzielenie pouczenia na

podstawie art. 5 i art. 212 § 2 k.p.c. zależy od oceny i uznania sądu uwiarygodnionego

konkretną sytuacją procesową i staje się powinnością sądu tylko w sytuacjach

zupełnie wyjątkowych, kiedy zachodzi potrzeba zapobieżenia nierówności

podmiotów toczącego się postępowania, a więc wówczas, gdy strona z uwagi na

swoją nieporadność i stopień skomplikowania sprawy nie jest w stanie zrozumieć

II CSKP 569/24

5

istoty prowadzonego postępowania i podjąć w związku z tym stosownych czynności

procesowych (zob. postanowienia: z 23 marca 2018 r., II CSK 641/17 r.; z 18 lutego

2020 r., II CSK 428/19; z 22 września 2023 r., I CSK 3637/22).

Po pierwsze, podczas rozprawy apelacyjnej pełnomocnik strony pozwanej nie

zgłaszał żadnych dodatkowych wniosków. Po drugie, w uzasadnieniu Sąd

Apelacyjny wprost wskazał, że Sąd pierwszej instancji pouczył powodów o skutkach

uwzględnienia powództwa w zakresie stwierdzenia nieważności umowy. Nie

stwierdził w tym zakresie żadnych uchybień i nieprawidłowości. W konsekwencji Sąd

Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną uznał podnoszone przez

skarżącą zarzuty naruszenia prawa procesowego za bezzasadne.

Odnosząc się z kolei do zarzutów naruszenia licznych przepisów prawa

materialnego, należy wskazać, że były to zarzuty na ogół przedstawiane w ostatnich

latach przez pozywane banki w tzw. sprawach frankowych, a bezzasadność

zdecydowanej większości z nich została już przesądzona w orzecznictwie Sądu

Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej. Zasadniczy zarzut

podnoszony przez pozwany bank sprowadzał się do zakwestionowania interesu

prawnego powodów, który uzasadniałby dochodzenie przez nich ustalenia

nieważności umowy kredytu, oraz do zakwestionowania zaistnienia podstaw

upoważniających Sądy meriti do stwierdzenia nieważności spornej umowy.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego dominuje trafny pogląd, że dopuszczalne

jest wystąpienie z żądaniem ustalenia nieistnienia stosunku prawnego kredytu ze

względu na nieważność umowy kredytu, nawet jeżeli stronie przysługuje roszczenie

o zwrot świadczeń spełnionych na podstawie tej umowy (zob. np. wyroki: z 10 maja

2022 r., II CSKP 163/22; z 20 czerwca 2022 r., II CSKP 701/22; z 6 czerwca 2024 r.,

II CSKP 1166/22; z 10 marca 2026 r., II CSKP 1129/24). W konsekwencji za nietrafny

uznać należało zarzut naruszenia art. 189 k.p.c.

Jak wynika ze stanu faktycznego ustalonego w sprawie, powodowie zawarli

z pozwanym bankiem umowę kredytu denominowanego kursem CHF. Według

Sądów meriti postanowienia dotyczące przeliczenia kwoty kredytu i spłat na CHF są

abuzywne, a bez nich umowa nie może funkcjonować, co prowadzi do wniosku o jej

II CSKP 569/24

6

nieważności. Skarżący bank podważał to stanowisko, formułując zarzuty, które, jak

wyżej wspomniano, wielokrotnie były już przedmiotem orzeczniczej analizy.

Sąd Najwyższy w składzie rozpoznającym skargę kasacyjną podziela poglądy

judykatury, w których wielokrotnie wyjaśniono, że określenie wysokości należności

obciążającej kredytobiorcę z odwołaniem do tabel kursowych ustalanych

jednostronnie przez bank, bez wskazania obiektywnych kryteriów oznaczania kursu

waluty, jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku

i obciąża kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem, oraz narusza równorzędność

stron umowy kredytu (zob. np. wyroki S: z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22,

OSNC-ZD 2022, nr 4, poz. 48; z 13 października 2022 r., II CSKP 864/22,

OSNC 2023, nr 5, poz. 50). Takie postanowienia umowne, kształtując prawa

i obowiązki konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco

naruszają jego interesy, są niedozwolone i nie wiążą konsumenta (art. 3851 k.c.;

zob. wyroki SN: z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 27 maja 2022 r., II CSKP 314/22;

z 9 września 2022 r., II CSKP 794/22; z 28 października 2022 r., II CSKP 902/22).

Postanowienia te należy uznać za niedozwolone niezależnie od tego, czy swoboda

banku w ustaleniu kursu waluty jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np.

w razie wprowadzenia możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego

z wykorzystaniem obiektywnych kryteriów.

Sąd drugiej instancji prawidłowo, jako niedozwolone, ocenił klauzule

przeliczeniowe zawarte w umowie stron, pozwalające pozwanemu bankowi na

arbitralne (dowolne) ustalanie kursu walutowego stanowiącego podstawę do

określenia wysokości udostępnionej powodom kwoty kredytu i wysokości

poszczególnych rat. Umowa łącząca strony nie limitowała swobody strony pozwanej

w ustalaniu kursu waluty, zatem nie tworzyła realnego instrumentu chroniącego

powodów przed ryzykiem arbitralności i nadużyć ze strony banku. Odwołanie

się w umowie do kursu ustalanego jednostronnie przez bank – bez wskazania zasad

jego obliczania – umożliwiało mu oddziaływanie na wysokość zadłużenia

kredytobiorców.

Należy też zauważyć, że wykładnia art. 3851 § 1 k.c., w kontekście pojęcia

„głównych świadczeń stron”, w aktualnej judykaturze Sądu Najwyższego nie budzi

II CSKP 569/24

7

wątpliwości. Klauzule przeliczeniowe zastrzeżone w umowie kredytu indeksowanego

lub denominowanego do waluty obcej określają główne świadczenie kredytobiorcy

(zob. m.in. wyroki SN: z 4 kwietnia 2019 r., III CSK 159/17; z 9 maja 2019 r.,

I CSK 242/18; z 11 grudnia 2019 r., V CSK 382/18; z 30 września 2020 r.,

I CSK 556/18; z 2 czerwca 2021 r., I CSKP 55/21; z 27 lipca 2021 r., V CSKP 49/21;

z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22). W orzecznictwie Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej podkreśla się również, że za postanowienia umowne mieszczące się

w pojęciu głównego przedmiotu umowy w rozumieniu art. 4 ust. 2 dyrektywy 93/13

należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia w ramach danej umowy

i które z tego względu charakteryzują tę umowę (zob. wyroki TSUE:

z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Árpád Kásler i Hajnalka Káslerné Rábai przeciwko

OTP Jelzálogbank Zrt, pkt 49-50; z 26 lutego 2015 r., C-143/13, Bogdan Matei i Ioana

Ofelia Matei przeciwko SC Volksbank România SA, pkt 54; z 23 kwietnia 2015 r.,

C-96/14, Jean-Claude Van Hove przeciwko CNP Assurances SA, pkt 33,

i z 20 września 2017 r., C-186/16, Ruxandra Paula Andriciuc i in. przeciwko Banca

Românească SA, pkt 35). Za takie uznawane są zarówno klauzule indeksacyjne lub

denominacyjne (waloryzacyjne), jak i postanowienia odnoszące się do ustalonego

w walucie obcej mechanizmu waloryzacji świadczeń (określane niekiedy jako

„klauzule ryzyka walutowego”), które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy

(konsumenta) ryzykiem zmiany kursu waluty i związanym z tym ryzykiem

zwiększenia kosztu kredytu (zob. wyroki TSUE: z 20 września 2017 r., C-186/16,

Andriciuc i in., pkt 37; z 20 września 2018 r., C-51/17, OTP Bank i OTP Faktoring,

pkt 68; z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai, pkt 48; z 3 października 2019 r.,

C-260/18, Dziubak, pkt 44).

Wobec powyższego zarzuty naruszenia przez Sąd drugiej instancji art. 65 k.c.,

art. 3851 § 1 k.c. oraz art. 1 ust. 2 w zw. z art. 4 ust. 1 i 2 i art. 6 ust. 1 i ust. 2 dyrektywy

93/13 w zw. z art. 3851 § 1 k.c. okazały się bezzasadne.

Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter

niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja

bezskuteczności niedozwolonego postanowienia, połączona z przewidzianą

w art. 3851 § 2 k.c. zasadą związania stron umową w pozostałym zakresie (zob. m.in

uchwałę SN z 29 czerwca 2007 r., III CZP 62/07, OSNC 2008, nr 7-8, poz. 87, oraz

II CSKP 569/24

8

uchwałę składu siedmiu sędziów SN z 7 maja 2021 r., III CZP 6/21, OSNC 2021,

nr 9, poz. 56, a także m.in. wyroki SN: z 30 maja 2014 r., III CSK 204/13; z 1 marca

2017 r., IV CSK 285/16; z 24 października 2018 r., II CSK 632/17; z 8 lutego 2023 r.,

II CSKP 978/22). Uznanie bowiem, że postanowienia dotyczące przeliczania kwoty

kredytu i uiszczanych spłat na walutę obcą są niedozwolonymi postanowieniami

umownymi oznacza, że zgodnie z art. 3851 § 1 zd. 1 k.c. nie wiążą one

kredytobiorców. Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśnił, że art. 6 ust. 1

dyrektywy 93/13 należy interpretować w ten sposób, iż warunek umowny uznany za

nieuczciwy należy co do zasady uznać za nigdy nieistniejący, tak, by nie wywoływał

on skutków wobec konsumenta. W związku z tym sądowe stwierdzenie nieuczciwego

charakteru takiego warunku powinno mieć z reguły skutek w postaci „przywrócenia”

sytuacji prawnej i faktycznej konsumenta, w jakiej znajdowałby się on bez tego

warunku [zob. wyrok TSUE z 21 grudnia 2016 r., C-154/15, C-307/15 i C-308/15,

Francisco Gutiérrez Naranjo i Ana María Palacios Martínez przeciwko Cajasur Banco

i Banco Bilbao Vizcaya Argentaria SA (BBVA), pkt 61-62].

Przede wszystkim jednak Sąd Najwyższy w uchwale składu całej Izby Cywilnej

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22 (OSNC 2024, nr 12, poz. 118), ugruntował

dotychczasową linię orzeczniczą i przyjął (w materii objętej sporem w niniejszej

sprawie), że:

1. W razie uznania, że postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów.

2. W razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie.

3. Jeżeli w wykonaniu umowy kredytu, która nie wiąże z powodu

niedozwolonego charakteru jej postanowień, bank wypłacił kredytobiorcy całość lub

część kwoty kredytu, a kredytobiorca dokonywał spłat kredytu, powstają samodzielne

roszczenia o zwrot nienależnego świadczenia na rzecz każdej ze stron.

II CSKP 569/24

9

Należy wskazać, że odstąpienie od zasady prawnej, a taki status ma uchwała

całego skład Izby Sądu Najwyższego, jest możliwe tylko przez wydanie kolejnej

uchwały w analogicznym składzie (art. 88 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r. o Sądzie

Najwyższym).

W związku z powyższym nie był również uzasadniony zarzut skargi

wskazujący na możliwość wypełnienia luki w umowie, powstałej na skutek usunięcia

z niej klauzuli przeliczeniowej (art. 3851 § 1 k.c.), przez odwołanie się do mechanizmu

ustalania kursu walutowego przewidzianego w art. 358 § 2 k.c., tj. przyjęcia na

potrzeby wyliczeń średniego kursu franka szwajcarskiego w NBP. W kwestii

ewentualnego stosowania przepisów prawa krajowego o charakterze

dyspozytywnym, w celu zastąpienia wyeliminowanych z umowy postanowień

abuzywnych, należy odwołać się do zacytowanego powyżej punktu 1 uchwały

z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22. W tym kontekście zasadne jest również

wskazanie na wyrok Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej z 26 marca

2019 r., C-70/17, Abanca Corporación Bancaria SA przeciwko Albertowi Garcíi

Salamance Santosowi i Bankia SA przeciwko Alfonsowi Antoniowi Lau Mendozie

i Verónice Yulianie Rodríguez Ramírez, w którym wykluczono, aby sąd krajowy mógł

zmieniać treść nieuczciwych warunków zawartych w umowach (pkt 54). Oznacza to,

że nieuprawnione jest zastąpienie przez sąd postanowień niedozwolonych innymi,

gdyż prowadziłoby to w istocie do zmiany treści łączącej strony umowy. Możliwość

takiej zmiany umowy przez sąd stoi w sprzeczności z celami prewencyjnymi

dyrektywy 93/13, gdyż przedsiębiorcy wiedzieliby, że nawet w razie zastosowania

klauzuli niedozwolonej umowa zostanie skorygowana przez sąd w sposób możliwie

najpełniej odpowiadający ich woli, a jednocześnie dopuszczalny w świetle przepisów

o niedozwolonych postanowieniach umownych (zob. też wyrok TSUE z 29 kwietnia

2021 r., C-19/20, I.W. i R.W. przeciwko Bankowi B. S.A., pkt 68). W związku z tym

należy stwierdzić, że nie jest dopuszczalne zastosowanie przepisów o charakterze

dyspozytywnym w celu zastąpienia wyeliminowanych z umowy postanowień

abuzywnych.

Warto podkreślić, że wyeliminowanie abuzywnych klauzul przeliczeniowych

nie prowadzi do utrzymania w mocy umowy kredytu indeksowanego kursem CHF,

jako kredytu złotowego, oprocentowanego według stawki LIBOR (zob. np. wyroki SN:

II CSKP 569/24

10

z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22; z 13 kwietnia 2022 r., II CSKP 15/22;

z 26 kwietnia 2022 r., II CSKP 550/22; z 10 maja 2022 r., II CSKP 694/22;

z 20 maja 2022 r., II CSKP 796/22; z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 875/22;

z 30 maja 2023 r., II CSKP 1536/22; z 22 czerwca 2023 r., II CSKP 1484/22;

por. jednak odmiennie wyroki SN: z 26 maja 2022 r., II CSKP 650/22;

z 1 czerwca 2022 r., II CSKP 364/22; z 18 sierpnia 2022 r., II CSKP 387/22;

z 28 września 2022 r., II CSKP 412/22; z 23 listopada 2022 r., II CSKP 923/22;

z 26 stycznia 2023 r., II CSKP 272/22).

Za nietrafny należało także uznać zarzut dotyczący początkowej daty

naliczania roszczenia odsetkowego. Jak już bowiem zauważono w orzecznictwie,

roszczenia z tytułu nienależnego świadczenia mają charakter bezterminowy, zaś

termin wykonania zobowiązania z tego tytułu wyznacza się na podstawie art. 455 k.c.;

konsekwentnie świadczenie powinno być spełnione niezwłocznie po wezwaniu do

zapłaty skierowanym przez zubożonego do wzbogaconego.

Data wymagalności roszczenia konsumenta przeciwko przedsiębiorcy nie

powinna być uzależniona od złożenia oświadczenia konsumenta w toku

postępowania sądowego co do utrzymania umowy w mocy. O wymagalności

świadczenia o zwrot nienależycie spełnionych świadczeń, w przypadku powołania

się na nieważność umowy, decyduje wezwanie do zapłaty (art. 481 § 1 w zw.

z art. 455 k.c.), gdyż świadczenie to jest uznawane za świadczenie o charakterze

bezterminowym (zob. wyrok SN z 17 grudnia 2025 r., II CSKP 139/23).

Nie ulegało wątpliwości, iż powodowie pismem z 6 kwietnia 2021 r.,

doręczonym 9 kwietnia 2021 r., wezwali bank do zapłaty należności w terminie

10 dni od dnia doręczenia wezwania. Tym samym Sądy meriti prawidłowo określiły

początkową datę naliczania roszczenia odsetkowego.

Mając powyższe na względzie Sąd Najwyższy, na podstawie art. 39814 k.p.c.,

oddalił skargę kasacyjną. O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono zgodnie

z art. 98 § 1, 11 i 3 w zw. z art. 99 k.p.c. w zw. z § 2 pkt 7, § 10 ust. 4 pkt 2

rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie

opłat za czynności radców prawnych.

II CSKP 569/24

11

Adam Doliwa

Marcin Łochowski Agnieszka Jurkowska-Chocyk

(P.H.)

[a.ł]