Sąd Najwyższy oddalił skargę banku, kredyt frankowy pozostaje nieważny

II CSKP 631/24

2

Wyrokiem z 10 stycznia 2022 r. Sąd Okręgowy w Szczecinie: oddalił

powództwo główne (pkt I); ustalił, że bliżej określona umowa o kredyt hipoteczny z 7

lutego 2008 r. zawarta pomiędzy powodem K.L. a poprzednikiem prawnym

pozwanego Bank w W. jest nieważna (pkt II); zasądził od pozwanego rzecz powoda

178 826, 55 zł z bliżej określonymi ustawowymi odsetkami za opóźnienie (pkt III) i

orzekł o kosztach procesu (pkt IV).

Wyrokiem z 28 lipca 2022 r. Sąd Apelacyjny w Szczecinie: zmienił zaskarżony

przez pozwanego wyrok Sądu pierwszej instancji w punkcie czwartym przez

ustalenie, że koszty postępowania pierwszoinstancyjnego związane z powództwem

głównym poniesie w całości powód, natomiast koszty dotyczące powództwa

ewentualnego poniesie w całości pozwany (pkt I); oddalił apelację w pozostałym

zakresie (pkt II) oraz orzekł o kosztach postępowania apelacyjnego (pkt III).

Z zaakceptowanych przez Sąd Apelacyjny ustaleń faktycznych Sądu

Okręgowego - w zakresie istotnym dla rozstrzygnięcia skargi kasacyjnej - wynika, że

3 marca 2008 r. powód zawarł z poprzednikiem prawnym pozwanego banku,

datowaną na 7 lutego 2008 r., umowę kredytu hipotecznego. Bank udzielił powodowi

kredytu w wysokości 268 800 zł, indeksowanego do franka szwajcarskiego (CHF),

z przeznaczeniem na zakup bliżej określonej nieruchomości. Integralną część

umowy stanowił regulamin kredytu hipotecznego obowiązujący u poprzednika

prawnego pozwanego. Kurs CHF na potrzeby przeliczenia kwoty udzielonego

kredytu i wysokości spłacanych rat był ustalany na podstawie tabel publikowanych

przez bank udzielający kredytu.

Pracownik banku udzielającego kredytu informował powoda w sposób ogólny

o ryzyku kursowym, ale jednocześnie zapewnił go, że CHF jest walutą stabilną,

a wahania kursu są minimalne. Powodowi nie udzielono szczegółowych wyjaśnień

na temat mechanizmu indeksacji - nie poinformowano go o zasadach ustalania kursu

CHF na potrzeby rozliczania umowy.

II CSKP 631/24

3

Sporna umowa została zawarta według standardowego wzorca umownego

stosowanego przez bank. Jej postanowienia dotyczące mechanizmu indeksacji nie

były indywidualnie uzgadniane między stronami.

Przy zawarciu przedmiotowej umowy powód oświadczył, że jest w pełni

świadomy ryzyka związanego z wahaniem kursu waluty, do której indeksowany jest

kredyt, że ryzyko kursowe ma wpływ na wysokość zobowiązania względem banku

oraz, że mimo tego wybiera kredyt indeksowany.

Na podstawie powyższej umowy powodowi wypłacono 268 800 zł. W okresie

od 3 marca 2008 r. do 13 listopada 2020 r. powód tytułem spłaty rat kredytu wpłacił

łącznie 227 779,14 zł.

Pismem z 11 grudnia 2020 r. powód, powołując się na nieważność umowy

kredytu w związku z wystąpieniem niedozwolonych klauzul umownych, wezwał bank

m.in. do zwrotu w terminie 30 dni od dnia otrzymania wezwania 227 779,14 zł z tytułu

spłaconych rat oraz zwrotu wszelkich innych kosztów poczynionych w związku

z realizacją umowy kredytu.

Sąd Apelacyjny uznał zawarte w umowie kredytu klauzule waloryzacyjne za

niedozwolone postanowienie umowne (art. 3851 § 1 k.c.) ponieważ w jego ocenie

kształtowały one prawa i obowiązki powoda jako konsumenta w sposób sprzeczny

z dobrymi obyczajami oraz rażąco naruszały jego interesy. Mając na względzie, że

postanowienia te miały decydujące znaczenie dla spornej umowy – wpływały

w sposób istotny na treść obowiązków kredytobiorcy oraz biorąc pod uwagę

stanowisko powoda, który domagał się stwierdzenia nieważności umowy, Sąd

drugiej instancji przyjął, że nie ma podstaw do utrzymania umowy kredytowej w mocy

po usunięciu z niej klauzul abuzywnych.

Ocenie Sądu Apelacyjnego podlegały nie tylko postanowienia umowy

wprowadzające mechanizm indeksacji, ale również połączone z nimi postanowienia,

które obciążały powoda w całości ryzykiem kursowym i tym samym także miały

charakter abuzywny.

W oparciu o powyższe Sąd ten uznał, że bezskuteczność klauzul abuzywnych

skutkująca nieważnością umowy rodzi obowiązek restytucji wzajemnych świadczeń

jako nienależnych.

II CSKP 631/24

4

Odnosząc się do zarzutów pozwanego dotyczących niezastosowania przez

Sąd pierwszej instancji art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. i nieuwzględnieniu prawa

zatrzymania Sąd Apelacyjny wskazał, że pozwany takiego zarzutu skutecznie nie

złożył a pozwany dla zaspokojenia swojego roszczenia kondykcyjnego, może

wykorzystać instytucję potrącenia.

W skardze kasacyjnej od powyższego wyroku pozwany zarzucił naruszenie:

1) art. 189 k.p.c.; 2) art. 3851 § 4 k.c. w zw. z art. 3851 § 2 k.c.; 3) art. 3851 §

1 k.c.; 4) art. 3852 k.c.; 5) art. 65 § 2 k.c. w zw. z art. 69 ust. 2 pkt 4a ustawy z dnia

29 sierpnia 1997 r. Prawo bankowe (dalej: „pr. bank.”); 6) 3531 k.c. w zw. z art. 58 §

1 i § 3 k.c. w zw. z art. 69 ust. 1 i 2 pr. bank.; 7) art. 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c.

w zw. z art. 91 k.p.c.; 8) 496 k.c. w zw. z art. 497 k.c. w zw. z art. 498 § 1 k.c.

Wniósł o uchylenie wyroku Sądu Apelacyjnego w zaskarżonej części

i o zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według norm przepisanych.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną powód wniósł m.in. o oddalenie skargi

oraz zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa

procesowego według norm przepisanych.

Sąd Najwyższy zważył, co następuje:

Zarzuty skargi kasacyjnej okazały się chybione; w konsekwencji podlegała

ona oddaleniu.

W judykaturze Sądu Najwyższego nie budzi wątpliwości możliwość

stosowania powództwa z art. 189 k.p.c. w sprawach dotyczących kredytów

frankowych (zob. np.: wyroki SN: z 17 marca 2022 r., II CSKP 474/22; z 19 maja

2022 r., II CSKP 797/22; z 18 maja 2022 r., II CSKP 1030/22). Tym samym zarzut,

że Sąd Apelacyjny naruszył powyższą regulację nie znajduje uzasadnionych

podstaw.

Za nietrafny należy także uznać zarzut pozwanego zmierzający do

zakwestionowania stanowiska Sądu odwoławczego, że postanowienia spornej

umowy nie były indywidualnie uzgodnione. Jak wyjaśnił Sąd Najwyższy dla

zrealizowania przesłanki rzeczywistego wpływu konsumenta na treść postanowień

umownych konieczne jest udowodnienie wspólnego ustalenia ostatecznego

II CSKP 631/24

5

brzmienia klauzuli, w wyniku rzetelnych negocjacji w ramach, których konsument miał

realny wpływ na treść określonego postanowienia umownego, chyba że zostało ono

sformułowane przez konsumenta i włączone do umowy na jego żądanie.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się także, że dokonanie przez

konsumenta wyboru między różnego rodzaju umowami oferowanymi przez bank nie

stanowi formy indywidualnego uzgodnienia postanowień umowy w rozumieniu art.

3851 § 1 i 3 k.c., nie świadczy bowiem o rzeczywistym wpływie konsumenta na treść

postanowień umowy, którą wiąże się z bankiem (zob. np. wyroki SN: z 27 kwietnia

2023 r., II CSKP 1027/22, oraz z 3 grudnia 2024 r., II CSKP 1803/22 i orzecznictwo

przytoczone w jego uzasadnieniu).

Z ustaleń sądu meriti nie wynika, że umowa podlegała negocjacjom, tym

samym powód nie mógł mieć rzeczywistego wpływu na treść spornych postanowień,

a tylko w tym przypadku możliwe byłoby przyjęcie, że doszło do naruszania

wskazanych przez pozwanego regulacji.

Oceniając zarzutu pozwanego zmierzające do podważenia stanowiska Sądu

odwoławczego, który uznał klauzule przeliczeniowe zawierające odniesienie do tabel

kursowych banku za abuzywne stwierdzić należy, że nie jest możliwe wyodrębnienie

i dokonanie samodzielnej oceny klauzuli ryzyka walutowego i klauzuli spreadu

walutowego składających się łącznie na zawartą w spornej umowie klauzulę

przeliczeniową.

W judykaturze wyjaśniono już, że klauzula ryzyka walutowego nie może

funkcjonować bez klauzuli kursowej określającej przeliczenie zobowiązań stron

celem ustalenia wysokości ich świadczenia. Z kolei klauzula spreadowa nie ma racji

bytu w umowie, w której nie zastosowano mechanizmu przeliczeniowego

i wynikającej z niego narażenia konsumenta na ryzyko kursowe. W konsekwencji

klauzule te, składające się na przyjęty w umowach kredytowych mechanizm

przeliczeniowy, są ze sobą ściśle powiązane (zob. uzasadnienie uchwały całego

składu Izby Cywilnej SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, OSNC 2024, nr 12, poz.

118, i przywołane tam orzecznictwo).

W analizowanej umowie występują obydwa rodzaje powyższych klauzul i Sąd

Apelacyjny prawidłowo dokonał ich oceny pod względem abuzywności, odwołując

II CSKP 631/24

6

się do przesłanek określonych w art. 3851 § 1 k.c. Powiązanie postanowień zawartej

umowy z walutą obcą było przy tym przedmiotem jego analizy bez ograniczenia

wyłącznie do klauzuli spreadowej. Postanowienia te nie zawierały opisu mechanizmu

waloryzacji, na podstawie którego powód mógł samodzielnie oszacować

konsekwencje ekonomiczne zawartej umowy. Oznacza to, że bankowi została

pozostawiona dowolność w zakresie wyboru kryteriów ustalania swoich tabel

kursowych, a przez to kształtowania wysokości zobowiązania powoda.

W orzecznictwie Sądu Najwyższego utrwalone jest stanowisko zgodnie

z którym klauzula indeksacyjna określa główne świadczenia stron. Za postanowienia

umowne mieszczące się w pojęciu „głównego przedmiotu umowy” w rozumieniu art.

4 ust. 2 dyrektywy 93/13 należy uważać te, które określają podstawowe świadczenia

w ramach danej umowy i które z tego względu charakteryzują tę umowę. Za takie

uznawane są również postanowienia określane jako „klauzule ryzyka walutowego”,

które wiążą się z obciążeniem kredytobiorcy - konsumenta ryzykiem zmiany kursu

waluty i związanym z tym ryzykiem zwiększenia kosztu kredytu (zob. orzeczenia

przytoczone w uzasadnieniu uchwały SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, oraz

wyroki TSUE: z 30 kwietnia 2014 r., C-26/13, Kásler i Káslerné Rábai; z 26 lutego

2015 r., C-143/13, Matei; z 23 kwietnia 2015 r., C-96/14, Van Hove; z 20 września

2017 r., C-186/16, Andriciuc i in.; z 20 września 2018 r., C-51/17, OTP Bank i OTP

Faktoring; z 14 marca 2019 r., C-118/17, Dunai; z 3 października 2019 r., C-260/18,

Dziubak).

Postanowienia określające główne świadczenia stron nie podlegają kontroli

pod kątem ich abuzywności pod warunkiem, że zostały sformułowane w sposób

jednoznaczny (art. 3851 § 1 zd. 2 k.c.). Takie rozwiązanie, wywodzące się z art. 4

ust. 2 dyrektywy 93/13, opiera się na założeniu, zgodnie z którym postanowienia

określające główne świadczenia stron zazwyczaj odzwierciedlają rzeczywistą wolę

konsumenta, gdyż do ich treści strony przywiązują z reguły największą wagę i zasada

ochrony konsumenta musi ustąpić ogólnej zasadzie autonomii woli obowiązującej

w prawie cywilnym. Wyłączenie spod kontroli nie może jednak obejmować

postanowień nietransparentnych, gdyż w ich przypadku konsument nie ma

możliwości łatwej oceny rozmiarów swojego świadczenia i jego relacji do rozmiarów

świadczenia drugiej strony (zob. wyrok SN z 22 listopada 2023 r., II CSKP 184/23).

II CSKP 631/24

7

Z taką sytuacją mamy do czynienia w niniejszej sprawie. W orzecznictwie

Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej wyjaśniono, że wymóg wyrażenia

warunku umownego prostym i zrozumiałym językiem nakazuje, by umowa

przedstawiała w sposób przejrzysty konkretne działanie mechanizmu, do którego

odnosi się ów warunek, a także, w zależności od przypadku, związek między tym

mechanizmem a mechanizmem przewidzianym w innych warunkach, tak by

konsument był w stanie oszacować, w oparciu o jednoznaczne i zrozumiałe kryteria,

wypływające dla niego z tej umowy konsekwencje ekonomiczne (zob. wyroki SN:

z 4 czerwca 2024 r., II CSKP 149/24; z 6 grudnia 2024 r., II CSKP 827/23, i cytowane

tam orzeczenia TSUE). Innymi słowy umowa musi zawierać takie postanowienia,

które pozwalają ustalić treść stosunku zobowiązaniowego – w szczególności rozmiar

przyszłego świadczenia konsumenta przy wykorzystaniu zobiektywizowanych

kryteriów. Nie chodzi tu zatem wyłącznie o jednoznaczność językową umowy (zob.

m.in. wyrok SN z 3 lutego 2022 r., II CSKP 415/22, i tam powołane orzecznictwo).

Nie budzi wątpliwości, że sporna klauzula przeliczeniowa zamieszczona

w umowie kredytu opisanych powyżej kryteriów nie spełniała – nie została ona

bowiem jednoznacznie sformułowana. Na jej podstawie bank mógł swobodnie

(dowolnie) ustalić wysokość oddanej do dyspozycji powoda kwoty kredytu w CHF,

a on nie był w stanie z góry oszacować kwoty, którą miał obowiązek świadczyć, skoro

zasady przewalutowania określał jednostronnie bank (zob. np. wyrok SN z 21 marca

2025 r., II CSKP 62/24).

W tym kontekście należy podnieść, że w orzecznictwie Sądu Najwyższego

przyjmuje się, że nie jest wystarczające wskazanie w umowie, że ryzyko związane

z zmianą kursu waluty ponosi kredytobiorca oraz odebranie od niego oświadczenia

o standardowej treści, że został poinformowany o ponoszeniu ryzyka wynikającego

ze zmiany kursu waluty oraz przyjął do wiadomości i akceptuje to ryzyko.

Wprowadzenie do umowy kredytu zawieranej na wiele lat mechanizmu działania

ryzyka kursowego, wymagało szczególnej staranności banku w zakresie wyraźnego

wskazania zagrożeń wiążących się z oferowanym kredytem, tak by konsument miał

pełne rozeznanie konsekwencji ekonomicznych zawieranej umowy. W takim stanie

rzeczy przedkontraktowy obowiązek informacyjny w zakresie ryzyka kursowego

powinien zostać wykonany w sposób jednoznacznie i zrozumiale unaoczniający

II CSKP 631/24

8

konsumentowi, który z reguły posiada elementarną znajomość rynku finansowego,

że zaciągnięcie tego rodzaju kredytu jest bardzo ryzykowne (zob. wyroki SN: z 27

listopada 2019 r., II CSK 483/18, i z 14 lutego 2025 r., II CSKP 917/23).

Tym samym za nietrafny należy uznać zarzut skargi, że doszło do błędnej

wykładni spornych postanowień umowy i do wadliwego ujęcia przez Sąd Apelacyjny

przesłanki „jednoznaczności” spornych postanowień w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c.

Chybiony jest również zarzut, że Sąd Apelacyjny błędnie ocenił jako

niedozwolone klauzule przeliczeniowe zawierające odniesienie do tabel kursowych

banku. Ocena przyjęta w zaskarżonym wyroku pozostaje bowiem w zgodzie

z utrwalonym w orzecznictwie Sądu Najwyższego stanowiskiem, że postanowienia

umowy (regulaminu), określające zarówno zasady przeliczenia kwoty udzielonego

kredytu na złotówki przy wypłacie kredytu, jak i spłacanych rat na walutę obcą,

pozwalające bankowi swobodnie kształtować kurs waluty obcej, mają charakter

niedozwolonych postanowień umownych.

Takie klauzule mają charakter abuzywny, bowiem kształtują prawa i obowiązki

konsumenta w sposób sprzeczny z dobrymi obyczajami, rażąco naruszając jego

interesy. Sprzeczność z dobrymi obyczajami i naruszenie interesów konsumenta

polega w tym przypadku na uzależnieniu wysokości świadczenia banku oraz

wysokości świadczenia konsumenta od swobodnej decyzji banku. Zarówno

przeliczenie kwoty kredytu na złotówki w chwili jego wypłaty, jak i przeliczenie

odwrotne w chwili wymagalności poszczególnych spłacanych rat, służy bowiem

określeniu wysokości świadczenia konsumenta. Takie uregulowanie umowne należy

uznać za niedopuszczalne, niezależnie od tego, czy swoboda banku w ustaleniu

kursu jest pełna, czy też w jakiś sposób ograniczona, np. w razie wprowadzenia

możliwych maksymalnych odchyleń od kursu ustalanego z wykorzystaniem

obiektywnych kryteriów. Określenie wysokości należności obciążającej kredytobiorcę

w umowie kredytu powiązanego z walutą obcą z odwołaniem do kursu waluty obcej

ustalanego jednostronnie przez bank bez wskazania obiektywnych kryteriów jego

oznaczania jest nietransparentne, pozostawia pole do arbitralnego działania banku

i w ten sposób obarcza kredytobiorcę nieprzewidywalnym ryzykiem oraz narusza

równorzędność stron umowy kredytu. W konsekwencji, postanowienia takie są

II CSKP 631/24

9

niedopuszczalne, a ich bezskuteczność może prowadzić do upadku umowy w całości

(zob. np. wyroki SN: z 13 maja 2022 r., II CSKP 464/22; z 9 września 2022 r., II CSKP

794/22; z 12 grudnia 2023 r., II CSKP 1549/22).

W czasie, gdy strony zawarły umowę kredytową prawo bankowe nie zawierało

uregulowań, które by odnosiły się do umów kredytu indeksowanego lub

denominowanego w walucie obcej, co nie wyklucza jednak uznania takich umów za

dopuszczalne w świetle art. 3531 k.c. i ustalenia wymagań, jakim powinny

odpowiadać oraz skutków ich niezachowania na podstawie reguł ogólnych prawa

zobowiązań (zob. wyroki SN z dnia 24 stycznia 2024 r., II CSKP 1547/22, i z 13 maja

2022 r., II CSKP 293/22).

W orzecznictwie Sądu Najwyższego przyjmuje się, że nie jest wyłączone

uznanie abuzywnego postanowienia umownego jako sprzecznego z zasadami

współżycia społecznego lub sprzecznego z naturą stosunku prawnego, jednakże

samo postanowienie umowne przyznające bankowi uprawnienie do posługiwania się

tabelą określająca kurs waluty, nie pozostaje w sprzeczności z zasadą swobody

umów, nie narusza zasad współżycia społecznego i nie jest sprzeczne z naturą

zobowiązania wynikającego z zawarcia umowy kredytowej (art. 3531 k.c.). Podobnie

należy ocenić zamieszczenie w umowie kredytowej klauzuli przeliczeniowej służącej

określeniu wysokości zobowiązania kredytobiorcy przy wykorzystaniu kursu takiej

waluty jak CHF (zob. np. wyrok SN z 10 stycznia 2025 r., II CSKP 2111/22).

Zaznaczyć jednak należy, że przepisy o niedozwolonych postanowieniach

umownych stanowią regulację szczególną w stosunku do art. 58 § 2 k.c.

przewidującego nieważność czynności prawnej sprzecznej z wymienionymi w tym

przepisie czynnikami (zob. uchwała SN z 28 kwietnia 2022 r., III CZP 40/22, OSNC

2022, nr 11, poz. 109; wyroki SN z 1 marca 2017 r., IV CSK 285/16; z 13 maja 2022 r.,

II CSKP 464/22; z 13 listopada 2024 r., II CSKP 555/24; z 14 lutego 2025 r., II CSKP

1996/22).

Konsekwencją stwierdzenia, że dane postanowienie umowne ma charakter

niedozwolony w rozumieniu art. 3851 § 1 k.c., jest działająca ex lege sankcja

bezskuteczności niedozwolonego postanowienia. Wyeliminowanie z łączącej strony

umowy klauzul abuzywnych wymaga zatem oceny czy umowa ta w pozostałym

II CSKP 631/24

10

zakresie jest możliwa do utrzymania. Sąd Apelacyjny dokonał takiej oceny i jest ona

zgodna z poglądami Sądu Najwyższego oraz Trybunału Sprawiedliwości Unii

Europejskiej prezentowanymi w tej materii.

W przywołanej już uchwale SN z 25 kwietnia 2024 r., III CZP 25/22, przyjęto

m.in., że w razie uznania, iż postanowienie umowy kredytu indeksowanego lub

denominowanego odnoszące się do sposobu określania kursu waluty obcej stanowi

niedozwolone postanowienie umowne i nie jest wiążące, w obowiązującym stanie

prawnym nie można przyjąć, że miejsce tego postanowienia zajmuje inny sposób

określenia kursu waluty obcej wynikający z przepisów prawa lub zwyczajów. Ponadto

wskazano, że w razie niemożliwości ustalenia wiążącego strony kursu waluty obcej

w umowie kredytu indeksowanego lub denominowanego umowa nie wiąże także

w pozostałym zakresie. Na podstawie art. 87 § 1 ustawy z dnia 8 grudnia 2017 r.

o Sądzie Najwyższym uchwała ta ma moc zasady prawnej i wiąże Sąd Najwyższy

w niniejszej sprawie.

Chybione są również zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące nieuwzględnienia

przez Sąd meriti przysługującego pozwanemu prawa zatrzymania. Stanowisko

przyjęte przez Sąd Apelacyjny odpowiada bowiem poglądom wyrażonym w tej

materii przez Trybunał Sprawiedliwości Unii Europejskiej i Sąd Najwyższy.

W orzeczeniu z 14 grudnia 2023 r., C-28/22, TSUE przyjął m.in., że artykuł 6

ust. 1 i art. 7 ust. 1 dyrektywy 93/13 w związku z zasadą skuteczności należy

interpretować w ten sposób, że: stoją one na przeszkodzie wykładni sądowej prawa

krajowego, zgodnie z którą, w sytuacji gdy umowa kredytu hipotecznego zawarta

przez przedsiębiorcę z konsumentem nie może już pozostać wiążąca po usunięciu

nieuczciwych warunków zawartych w tej umowie, przedsiębiorca ten może powołać

się na prawo zatrzymania umożliwiające mu uzależnienie zwrotu świadczeń

otrzymanych od tego konsumenta od przedstawienia przez niego oferty zwrotu

świadczeń, które sam otrzymał od tego przedsiębiorcy, lub gwarancji zwrotu tych

ostatnich świadczeń, jeżeli wykonanie przez tego samego przedsiębiorcę tego prawa

zatrzymania powoduje utratę przez rzeczonego konsumenta prawa do uzyskania

odsetek za opóźnienie od momentu upływu terminu nałożonego na danego

przedsiębiorcę do wykonania zobowiązania umownego po tym, jak przedsiębiorca

II CSKP 631/24

11

ten otrzyma wezwanie do zwrotu świadczeń zapłaconych jemu w wykonaniu tej

umowy.

W uchwale składu siedmiu sędziów SN z 19 czerwca 2024 r., III CZP 31/23

(OSNC 2025, nr 3, poz. 25), Sąd Najwyższy przyjął z kolei, że prawo zatrzymania

(art. 496 k.c.) nie przysługuje stronie, która może potrącić swoją wierzytelność

z wierzytelności drugiej strony. Stanowisko to zostało potwierdzone w uchwale

siedmiu sędziów SN z 5 marca 2025 r., III CZP 37/24 (OSNC 2025, nr 11, poz. 98),

w której stwierdzono, że w razie dochodzenia od banku zwrotu świadczenia

spełnionego na podstawie umowy kredytu, która okazała się niewiążąca, bankowi

nie przysługuje prawo zatrzymania na podstawie art. 496 w zw. z art. 497 k.c.

Z tych przyczyn skarga kasacyjna podlegała oddaleniu na podstawie art. 39814

k.p.c.

O kosztach postępowania kasacyjnego orzeczono na podstawie art. 98 § 1,

11 i 3 w zw. z art. 99 w zw. z art. 108 § 1 w zw. z art. 39821 w zw. z art. 391 § 1 k.p.c.

przy uwzględnieniu § 2 pkt 7 w zw. z § 10 ust. 4 pkt 2 oraz § 20 rozporządzenia

Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności

radców prawnych.

Maciej Kowalski

Marcin Trzebiatowski

Kamil Zaradkiewicz

(M.M.)

[SOP]